Strona główna › Lektury szkolne › Streszczenia
Streszczenia · od klasy 1 do matury
Tu znajdziesz streszczenia wszystkich lektur, które opracowaliśmy. Do każdej jest krótkie streszczenie na kilka zdań i streszczenie szczegółowe rozdział po rozdziale albo akt po akcie, z numerami, które łatwo odnaleźć w książce. Są też bohaterowie i test, który pokaże, czy pamiętasz najważniejsze wydarzenia.
Kilka zdań o tym, o czym jest lektura. Przyda się, zanim zaczniesz czytać, i wtedy, gdy chcesz sobie szybko przypomnieć książkę sprzed roku.
Plan wydarzeń rozdział po rozdziale, akt po akcie albo scena po scenie. Przy każdym punkcie podajemy numer rozdziału lub sceny, więc łatwo wrócić do konkretnego miejsca w książce przed sprawdzianem albo wypracowaniem.
Po streszczeniu sprawdź się w teście. Przy każdej odpowiedzi zobaczysz wyjaśnienie i miejsce w tekście. Do każdego testu jest darmowy PDF z kluczem dla nauczyciela i rodzica.
Kliknij tytuł, żeby przejść do pełnej strony lektury. „Streszczenie szczegółowe” otwiera od razu plan wydarzeń z numerami rozdziałów, a „Test” sprawdza, co pamiętasz.
Doktor Dolittle ma w domu tyle zwierząt, że ludzie przestają do niego przychodzić. Papuga Polinezja uczy go języka zwierząt i doktor zostaje lekarzem zwierząt. Mimo to wciąż brakuje mu pieniędzy. Pewnej zimy małpka Czi-Czi przynosi wiadomość, że w Afryce wybuchła wśród małp epidemia.
Staś Tarkowski, syn polskiego inżyniera, i Nel Rawlison, córka Anglika, mieszkają w Port-Saidzie, gdzie ich ojcowie pracują przy Kanale Sueskim. W Sudanie trwa powstanie Mahdiego. Dzieci zostają porwane przez Idrysa, Gebhra i Chamisa, bo porywacze chcą je wymienić na krewnych Mahdiego.
Pan Tomasz to zamożny mecenas, czyli adwokat, który od trzydziestu lat chodzi ulicą Miodową w Warszawie. Kocha sztukę, ma w domu galerię obrazów i urządza koncerty. Ma jedno dziwactwo: nienawidzi katarynek. W mieszkaniu naprzeciw jego gabinetu zamieszkują dwie ubogie kobiety z ośmioletnią dziewczynką, która od dwóch lat nie widzi.
Janko rodzi się tak słaby, że sąsiadki nie wierzą, że przeżyje. Dorasta w biedzie, a matka nazywa go „odmieńcem”. Chłopiec nie nadaje się do pracy, za to wszędzie słyszy muzykę. Sam robi sobie skrzypki z gonta, ale te tylko cicho brzęczą.
Mary Lennox, rozpieszczona i niemiła dziewczynka, traci w Indiach rodziców, którzy umierają na cholerę. Trafia do wuja, pana Archibalda Cravena, do wielkiego dworu na angielskim wrzosowisku. Od pokojówki Marty dowiaduje się o ogrodzie, który pan Craven zamknął po śmierci żony, a klucz zakopał.
Tomek Sawyer to sierota wychowywana przez ciotkę Polly w miasteczku nad Missisipi. Jest sprytny, wagaruje, wymyśla zabawy w piratów i zbójców. Pewnej nocy na cmentarzu razem z Huckiem Finnem widzi, jak pół-Indianin Joe zabija doktora Robinsona, a winę zrzuca na pijanego Muffa Pottera.
Maryla i Mateusz Cuthbertowie, starsze rodzeństwo z farmy Zielone Wzgórze, proszą o chłopca z sierocińca. Przez pomyłkę przyjeżdża Ania Shirley, jedenastoletnia sierota z rudymi warkoczami. Mateusz od razu ją polubił, a Maryla po namyśle pozwala jej zostać.
Alicja nudzi się nad książką siostry, w której nie ma „ani obrazków, ani rozmów”. Gdy widzi Białego Królika, który sprawdza godzinę na zegarku z kieszonki kamizelki, biegnie za nim i spada w głąb króliczej nory. W Krainie Czarów raz rośnie, raz maleje, płacze tak, że powstaje jezioro łez, i spotyka dziwne postacie: Gąsienicę na grzybie, Księżnę z niemowlęciem, które zamienia się w świnię, Kota z Cheshire, który znika, zostawiając uśmiech, oraz Kapelusznika i Marcowego Zająca przy niekończącym się podwieczorku.
Kruk z serem, lis pochlebca, jagnię i dwa wilki, ptaszki w klatce. Krasicki w kilku wersach pokazuje ludzkie wady i niesprawiedliwość świata.
Siedmioletnia Sara Crewe przyjeżdża z Indii do Londynu i zostaje w pensji miss Minchin, a jej ojciec, kapitan Crewe, wraca do Indii. Jest najbogatszą uczennicą, ale nie zadziera nosa: pomaga słabszym koleżankom, opowiada baśnie i lubi wyobrażać sobie, że jest księżniczką.
Antek urodził się w biednej chacie we wsi nad Wisłą. Jako pięciolatek zobaczył za rzeką wiatrak i od tej pory nic innego go nie obchodzi: struga z patyków wiatraki, płoty, studnie i całe chaty. Ojca przygniotło drzewo w lesie, a siostra Rozalia umiera, bo znachorka każe włożyć ją do rozgrzanego pieca.
Robinson, syn kupca z Yorku, marzy o podróżach, choć ojciec błaga go, żeby został w domu. Wypływa na morze, przeżywa burzę, handluje w Afryce i dorabia się plantacji w Brazylii. W 1659 r. jego statek rozbija się, a on jako jedyny ocalały trafia na bezludną wyspę.
„Rota” to uroczysta przysięga całego narodu. Polacy obiecują, że nie oddadzą swojej ziemi i nie pozwolą zniszczyć polskiego języka. Będą bronić polskiego ducha „Do krwi ostatniej kropli z żył”, a każdy dom będzie dla nich twierdzą.
Hymn mówi, że Polska żyje, dopóki żyją Polacy, nawet gdy nie ma jej na mapie. To, co zabrali obcy, żołnierze odbiorą szablą. Legioniści pod wodzą generała Dąbrowskiego chcą wrócić z Włoch do Polski i połączyć się z narodem. Przejdą Wisłę i Wartę, a przykładem jest dla nich Napoleon Bonaparte, który potrafi zwyciężać.
Rycerz Kirkor szuka żony i za radą Pustelnika postanawia poślubić ubogą dziewczynę. Trafia do chaty Wdowy, która ma dwie córki: dobrą Alinę i dumną Balladynę. Matka wymyśla próbę: Kirkor poślubi tę, która pierwsza przyniesie z lasu pełny dzban malin.
Cześnik Maciej Raptusiewicz i Rejent Milczek mieszkają w jednym, podzielonym zamku i od lat są wrogami. Gdy Rejent każe naprawić mur graniczny, Cześnik wpada w furię i posyła na murarzy swoich ludzi. Jednocześnie Cześnik chce poślubić bogatą Podstolinę, a jego bratanica Klara potajemnie kocha syna Rejenta, Wacława.
Młody Tadeusz Soplica wraca do rodzinnego Soplicowa, gdzie jego stryj Sędzia prowadzi spór z Hrabią o stary zamek Horeszków. Klucznik Gerwazy, ostatni sługa rodu Horeszków, nie zapomniał, że przed laty Jacek Soplica zastrzelił Stolnika Horeszkę.
Powieść opowiada o latach szkolnych Marcina Borowicza, syna szlachcica z Gawronek, w czasach, gdy w zaborze rosyjskim trwała rusyfikacja. Najpierw chodzi do wiejskiej szkoły w Owczarach, potem do rosyjskiego gimnazjum w Klerykowie.
Noc w kaplicy na cmentarzu, guślarz i wieśniacy wywołują dusze zmarłych, żeby dać im to, czego potrzebują do zbawienia. Każda zjawa przynosi inną prawdę o życiu.
Młody trybun Marek Winicjusz wraca do Rzymu z wojny i zakochuje się w Ligii, córce króla Ligów, wychowanej w domu Aulusa Plaucjusza i Pomponii Grecyny. Ligia jest chrześcijanką. Winicjusz chce ją zdobyć siłą i podstępem, ale z czasem poznaje naukę Chrystusa i sam się zmienia.
Latarnik w Aspinwall ginie w czasie burzy i konsul Falconbridge musi w ciągu dwunastu godzin znaleźć następcę. Zgłasza się Skawiński, stary Polak, który bił się na całym świecie i próbował wielu zawodów, a wszędzie prześladował go pech.
Narrator jako sześciolatek narysował węża boa, który połknął słonia, ale dorośli widzieli na rysunku kapelusz. Został pilotem. Gdy jego samolot psuje się na Saharze, spotyka Małego Księcia, który prosi: „Narysuj mi baranka…”. Chłopiec przybył z asteroidy B 612, gdzie zostawił kapryśną różę.
Scrooge jest bogaty, ale żyje samotnie i myśli tylko o pieniądzach. Nie lubi świąt, odprawia siostrzeńca, odmawia datku dla ubogich i niechętnie daje swojemu pomocnikowi, Bobowi Cratchitowi, wolny dzień. W wigilijną noc zjawia się duch Jakuba Marleya, jego wspólnika, który umarł siedem lat temu.
W 1822 r. Mickiewicz wydał „Ballady i romanse” i tym tomem zaczął polski romantyzm. W balladach rusałki porywają niewiernych kochanków, zmarli wracają po sprawiedliwość, a „czucie i wiara” okazują się ważniejsze niż „mędrca szkiełko i oko”.
Mickiewicz nie brał udziału w powstaniu listopadowym. Wiersz napisał na podstawie relacji uczestnika bitwy, dlatego narratorem jest adiutant generała. Opowiada, jak z oddali patrzył na szturm Rosjan na niewielką redutę dowodzoną przez Ordona.
Maćko z Bogdańca i jego bratanek Zbyszko wracają z wojny na Litwie. W gospodzie pod Krakowem Zbyszko poznaje Danusię, córkę Juranda ze Spychowa, i ślubuje jej zdobyć trzy pawie czuby z hełmów krzyżackich. Matka Danusi zginęła z winy Krzyżaków.
Narrator ma skromny zbiór pamiątek, a w nim starą, wytartą kamizelkę. Kupił ją od handlarza starzyzny, któremu sprzedała ją sąsiadka. Z okna narrator widział życie dwojga młodych, ubogich ludzi z mieszkania obok: męża, drobnego urzędnika, i żony, która dawała lekcje.
Adam Cisowski jest tak bystry, że profesor historii Gąsowski nazywa go szatanem. Na początku wakacji profesor prosi go o pomoc: w rodzinnym dworze Gąsowskich w Bejgole koło Wilna ktoś najpierw oglądał drzwi, a potem nocami je wynosił.
W puszczy, przed chatką leśnika, stoi oddział strzelców. W środku umiera ich dowódca. Ze wsi zbiegają się chłopi i płaczą, bo „Wódz to był wiélkiej mocy i sławy”. Pułkownik każe przyprowadzić konia, przynieść mundur i broń, żeby się z nimi pożegnać.
Podmiot liryczny, ojciec Urszuli, zwraca się do ubranek zmarłej córki. Pyta, dlaczego przyciągają jego wzrok, skoro tylko zwiększają żal. Dziewczynka już ich nie założy, bo „Ujął ją sen żelazny, twardy, nieprzespany”. Letnia sukienka, wstążki i złocone paski, czyli prezenty od matki, są teraz bezużyteczne.
Ojciec zwraca się do zmarłej córki Urszuli i mówi jej, że po jej odejściu w domu zrobiło się pusto. Domownicy są ci sami, a jednak dom wydaje się pusty. Urszula mówiła i śpiewała za wszystkich, biegała po wszystkich kątach, przytulała rodziców i rozśmieszała ich, żeby się nie martwili.
W listopadzie 1900 r. krakowski poeta Lucjan Rydel ożenił się z Jadwigą Mikołajczykówną, córką chłopa z Bronowic. Wesele odbyło się w domu malarza Włodzimierza Tetmajera, który wcześniej sam ożenił się z chłopką. Wyspiański był jednym z gości i z tej nocy zrobił dramat.
Stanisław Wokulski zaczynał jako subiekt w sklepie Hopfera. Uczył się po nocach, poszedł na studia, za udział w powstaniu został zesłany na Syberię. Po powrocie ożenił się z wdową po kupcu Minclu i przejął jej sklep galanteryjny. Gdy w teatrze zobaczył pannę Izabelę Łęcką, postanowił zdobyć majątek, który otworzy mu drogę do jej świata.
Makbet, tan Glamis, to dzielny wódz króla Dunkana. Po zwycięskiej bitwie spotyka na stepie trzy czarownice, które witają go jako tana Kawdoru i przyszłego króla. Gdy pierwsza przepowiednia od razu się spełnia, Makbet zaczyna myśleć o zabójstwie.
To powieść o młodym człowieku, który szuka swojego miejsca w odrodzonej Polsce. Cezary Baryka, syn Polaków mieszkających w Baku, poznaje kolejno rewolucję w Rosji, życie szlacheckiego dworu i spory polityków w Warszawie. Każdy świat coś mu obiecuje i każdy go rozczarowuje.
Antygona i Ismena to córki Edypa. Ich bracia, Eteokles i Polinik, zginęli w pojedynku: Eteokles bronił Teb, a Polinik przyprowadził przeciw miastu obce wojska. Nowy król Teb, ich wuj Kreon, każe pochować Eteoklesa z honorami, a ciało Polinika zostawić psom i ptakom.
Dramat powstał po upadku powstania listopadowego, a dotyczy wcześniejszych wydarzeń: procesu filomatów i filaretów w Wilnie w latach 1823–1824. Mickiewicz sam był wtedy więźniem, a dramat dedykuje przyjaciołom, którzy zginęli na zesłaniu.
Harpagon to bogaty wdowiec, który podejrzewa wszystkich o chęć okradzenia go. Jego dzieci, Kleant i Eliza, są zakochane: Kleant w ubogiej Mariannie, Eliza w Walerym, który dla niej zatrudnił się u Harpagona jako rządca. Tymczasem ojciec postanawia sam ożenić się z Marianną, Elizę wydać za starego Anzelma, bo ten weźmie ją „bez posagu”, a syna za bogatą wdowę.
Dramat Słowackiego jest odpowiedzią na klęskę powstania listopadowego. Pokazuje młodego romantyka, który długo szuka idei, dla której warto żyć. Kordian rozczarowuje się miłością, światem pieniądza i Kościołem, aż na Mont Blanc postanawia poświęcić się za Polskę.
Akcja dzieje się w Troi w dniu, w którym rada królewska ma odpowiedzieć posłom greckim: Ulissesowi i Menelaosowi, mężowi Heleny. Aleksander, syn króla Priama, porwał Helenę ze Sparty i nie chce jej oddać. Antenor przestrzega, że odmowa oznacza wojnę, ale Aleksander zjednał sobie radę podarkami.
Akcja dzieje się w XIV wieku w Malborku, stolicy zakonu krzyżackiego, który od stu lat najeżdża Litwę. Krzyżacy wybierają na wielkiego mistrza Konrada Wallenroda, rycerza sławnego z walk z Maurami. Konrad zwleka jednak z wojną, a nocami rozmawia przy narożnej wieży z zamurowaną w niej pustelnicą.
Zenon Ziembiewicz, syn zubożałego szlachcica, który jest rządcą w Boleborzy, studiuje w Paryżu i chce żyć uczciwie, inaczej niż ojciec. Od dziecka zna Elżbietę Biecką, wychowywaną przez ciotkę Cecylię Kolichowską w kamienicy, w której suterenach mieszkają biedni lokatorzy.
Wiatr przylatuje po pół wieku do lasu na Polesiu i na polanie znajduje wielką mogiłę z maleńkim krzyżykiem. Pyta drzewa, kto w niej leży. Dąb, świerk i brzoza opowiadają o oddziale młodych powstańców 1863 r., którym dowodził Romuald Traugutt.
W Weronie trwa stary spór Montekich z Kapuletami. Romeo Monteki, zakochany w obojętnej na niego Rozalinie, wchodzi w masce na bal u Kapuletów i zakochuje się w ich córce, Julii. Tej samej nocy wyznają sobie miłość pod oknem Julii, a następnego dnia ojciec Laurenty potajemnie daje im ślub.
Hamlet, królewicz duński, wraca na zamek w Elsynorze po śmierci ojca. Jego stryj Klaudiusz został królem i niecały miesiąc później poślubił wdowę, matkę Hamleta, Gertrudę. Nocą Hamletowi ukazuje się duch ojca i mówi, że to Klaudiusz otruł go we śnie.
Kmicic jest odważny, ale gwałtowny, a jego kompania wywołuje na Laudzie zamieszki. Gdy szlachta zabija jego towarzyszy, Kmicic pali Wołmontowicze i porywa Oleńkę. Ratuje ją pan Wołodyjowski. Tymczasem Szwedzi zajmują kraj, a hetman Janusz Radziwiłł przechodzi na ich stronę.
Maciej Boryna, najbogatszy gospodarz w Lipcach, „już dwie żony pochował”. Jesienią żeni się z młodą i piękną Jagną, a jej matce, Dominikowej, zapisuje sześć morgów pola. Jego syn Antek uważa to za krzywdę. Ojciec wypędza go z domu razem z żoną Hanką i dziećmi.
Winston Smith ma trzydzieści dziewięć lat i pracuje w Ministerstwie Prawdy. Jego zadaniem jest poprawianie starych numerów „Timesa” tak, by zawsze zgadzały się z aktualną linią Partii. Wszędzie wiszą plakaty „WIELKI BRAT WIDZI”, a teleekrany śledzą ludzi w domach.
W obozie trwa odwszawianie i wszyscy chodzą nago w upale. Narrator je z Francuzem Henrim jedzenie z paczek i z transportów. Nagle blokowy woła: „Kanada! Antreten! Ale szybko! Transport przychodzi”. Narrator idzie z komandem na rampę.
Podmiot liryczny patrzy na świat dorosłych jak na martwy: „Bez serc, bez ducha, — to szkieletów ludy!”. Prosi młodość o skrzydła, żeby wzlecieć ponad ziemię. Z góry widzi samolubów, którzy żyją tylko dla siebie i giną bez śladu. Przeciwstawia im młodych przyjaciół, którzy działają razem i są gotowi poświęcić się dla innych.
Podmiot liryczny żegna się z ludźmi, z którymi żył i cierpiał: „Żyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami”. Nie zostawia dziedzica ani dla swojej poezji, ani dla nazwiska. Prosi, by ci, którzy go znali, przekazali, że poświęcił młodość ojczyźnie: „póki okręt walczył, siedziałem na maszcie, / A gdy tonął, z okrętem poszedłem pod wodę”.
W 1579 r. zmarła Urszula, ukochana córka Jana Kochanowskiego. Miała niewiele ponad dwa lata: „więcej nad trzydzieści miesięcy nie miała” (Tren XII). Poeta napisał dla niej cykl trenów, czyli wierszy żałobnych. Najpierw rozpacza i przywołuje wszystkie łzy świata.
„Iliada” zaczyna się od słów „Gniew Achilla, bogini, głoś”. Agamemnon, wódz Greków, musi oddać brankę Chryzeidę jej ojcu, kapłanowi Apollina, i w zamian zabiera Achillesowi jego brankę Bryzeidę. Obrażony Achilles wycofuje się z walki i prosi matkę, boginię Tetydę, by Zeus dał zwycięstwo Trojanom.
W warsztacie szewskim majster Sajetan Tempe i dwaj czeladnicy pracują i rozprawiają o społeczeństwie, rewolucji i sensie życia. Przychodzą do nich prokurator Robert Scurvy i Księżna Irina Zbereźnicka-Podberezka. Scurvy pożąda Księżnej, a ona kokietuje i drażni wszystkich.
Hrabia Henryk, nazywany w dramacie Mężem, bierze ślub i od razu tęskni za czymś więcej niż zwykłe życie rodzinne. Na chrzcinach syna żona błogosławi dziecko: „Bądź poetą, aby cię ojciec kochał”. Henryk ucieka z domu za zjawą Dziewicy, którą zsyłają złe duchy.
Piszemy je sami. Każdą lekturę czytamy w pełnym tekście z Wolnych Lektur i sprawdzamy w nim imiona, miejsca i kolejność wydarzeń. Przy streszczeniu szczegółowym podajemy numery rozdziałów lub scen z wydania, z którego korzystaliśmy. Zasady opisujemy na stronie zasady redakcyjne.
Krótkie streszczenie mówi w kilku zdaniach, o czym jest lektura. Streszczenie szczegółowe to plan wydarzeń: punkt po punkcie, z numerem rozdziału, aktu lub sceny, tak żeby można było odnaleźć każde wydarzenie w książce.
Zwykle nie. Nauczyciele pytają o szczegóły, cytaty i postawy bohaterów, a wypracowanie wymaga znajomości całej lektury. Streszczenie pomaga zrozumieć i powtórzyć to, co przeczytasz, ale nie zastąpi samej książki.
Na razie opracowujemy lektury, których pełny tekst jest legalnie dostępny w Wolnych Lekturach, bo tylko wtedy możemy każdy szczegół sprawdzić w tekście. Książki chronione prawem autorskim, na przykład „Hobbita” czy „Kamienie na szaniec”, opracujemy później, po sprawdzeniu w wydaniu książkowym. Listy lektur dla każdej klasy znajdziesz na stronie lektury szkolne.
Źródła i metoda. Streszczenia piszemy sami na podstawie pełnych tekstów lektur z Wolnych Lektur. Każdy szczegół (imię, miejsce, numer rozdziału lub sceny) sprawdzamy w tekście. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-10.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-11