Strona główna › Lektury szkolne › Klasa 5 › Przygody Tomka Sawyera

Autor

Mark Twain

Gatunek

powieść przygodowa

Miejsce akcji

miasteczko St. Petersburg nad rzeką Missisipi (USA), wyspa Jacksona, pieczary Mac Dougala

Czas akcji

XIX wiek

Budowa

36 rozdziałów

Gdzie przeczytać legalnie

Wolne Lektury, przekład Jana Bilińskiego

O czym są „Przygody Tomka Sawyera”

Tomek Sawyer to sierota wychowywana przez ciotkę Polly w miasteczku nad Missisipi. Jest sprytny, wagaruje, wymyśla zabawy w piratów i zbójców. Pewnej nocy na cmentarzu razem z Huckiem Finnem widzi, jak pół-Indianin Joe zabija doktora Robinsona, a winę zrzuca na pijanego Muffa Pottera. Chłopcy przysięgają milczeć, ale Tomek w końcu zeznaje w sądzie. Przeżywa jeszcze ucieczkę na wyspę, zgubienie się w pieczarach z Becky Thatcher i poszukiwanie skarbu.

Plan wydarzeń

1. Malowanie płotu (rozdz. I–II)

   Za wagary ciotka Polly każe Tomkowi bielić parkan w sobotę. Tomek udaje, że to wielka przyjemność, i koledzy płacą mu za możliwość malowania: Ben Rogers oddaje mu za to jabłko.

2. Becky i Huck (rozdz. III–VI)

   Tomek zakochuje się w nowej dziewczynce, Becky Thatcher, i zapomina o Amy Lawrence. Spotyka Hucka Finna, młodego włóczęgę i syna miejscowego pijaka, którego nie cierpią wszystkie matki w miasteczku, a uwielbiają ich dzieci.

3. Noc na cmentarzu (rozdz. IX–X)

   O północy Tomek i Huck idą na cmentarz z martwym kotem. Widzą doktora Robinsona, Muffa Pottera i pół-Indianina Joego przy rozkopywaniu grobu. Joe zabija doktora nożem Pottera, a potem wmawia ogłuszonemu Potterowi, że to on zabił. Chłopcy przysięgają, że nikomu nie powiedzą.

4. Piraci na wyspie Jacksona (rozdz. XIII–XIX)

   Tomek, Huck i Joe Harper uciekają tratwą na wyspę na Missisipi. Są „Czarnym Mścicielem Hiszpańskich Wód”, „Krwawą Ręką” i „Postrachem Mórz”. W miasteczku wszyscy myślą, że utonęli. Chłopcy wracają w niedzielę i zjawiają się na własnym pogrzebie w kościele.

5. Książka nauczyciela (rozdz. XXI)

   Becky przez przypadek rozdziera kartkę w tajemniczej książce nauczyciela, pana Dobbinsa. Gdy nauczyciel pyta ją, kto to zrobił, Tomek krzyczy: „To ja podarłem książkę!!” i przyjmuje karę zamiast niej.

6. Proces Muffa Pottera (rozdz. XXIV)

   Wszystko świadczy przeciw Potterowi. Wtedy Tomek staje przed sądem jako świadek i opowiada, co widział. Pół-Indianin Joe rzuca się do okna i ucieka z sali.

7. Nawiedzony dom (rozdz. XXVII)

   Szukając skarbu, Tomek i Huck podsłuchują w nawiedzonym domu głuchoniemego Hiszpana, który okazuje się pół-Indianinem Joem. Joe znajduje skrzynię z pieniędzmi.

8. Huck ratuje wdowę Douglas (rozdz. XXX–XXXI)

   Huck śledzi Joego i słyszy, że ten chce się zemścić na wdowie Douglas. Budzi starego Walijczyka i jego synów, którzy przepędzają bandytów.

9. Zgubieni w pieczarach (rozdz. XXX–XXXIII)

   W czasie wycieczki Tomek i Becky gubią się w pieczarach Mac Dougala. Przez trzy doby błądzą bez jedzenia, aż Tomek znajduje szczelinę ze światłem dziennym i wyprowadza Becky.

10. Śmierć Joego (rozdz. XXXIII–XXXIV)

    Sędzia Thatcher, ojciec Becky, kazał okuć wejście do pieczar żelazem. Tomek mówi, że w środku jest Joe. Gdy otwierają drzwi, Joe leży martwy przy szczelinie pod nimi.

11. Skarb i zakończenie (rozdz. XXXIV–XXXVI)

    Tomek i Huck znajdują w pieczarach skrzynię ze skarbem „pod krzyżem”: ponad dwanaście tysięcy dolarów. Hucka bierze pod opiekę wdowa Douglas. Huck ucieka i chowa się w beczce, ale Tomek namawia go do powrotu, bo inaczej nie przyjmie go do swojej „bandy zbójców”.

Bohaterowie

Na lekcji: o czym rozmawiać

• Odwaga i prawda → zeznanie Tomka w sądzie mimo strachu przed Joem.
• Przyjaźń → Tomek i Huck, przysięga milczenia, wspólne przygody.
• Spryt i pomysłowość → malowanie płotu.
• Dorastanie → od żartów i ucieczek do odpowiedzialności za innych (Becky w pieczarach).

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania