„Opowieść wigilijna”, lektura kl. 7–8 — 10 kart pracy PDF z kluczem
Karty pracy z kluczem: duchy, przemiana Scrooge'a, bohaterowie i przesłanie. Z darmową próbką.
Strona główna › Lektury szkolne › Klasy 7–8 › Opowieść wigilijna
Opowiadanie · klasy 7–8 · lektura na egzamin
„Opowieść wigilijna” Charlesa Dickensa: streszczenie, trzy duchy i test
Ebenezer Scrooge to skąpiec, który na życzenia świąteczne odpowiada „Głupstwo!”. W wigilijną noc odwiedza go duch zmarłego wspólnika Marleya, a potem trzy duchy: przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Rano Scrooge budzi się innym człowiekiem. Poniżej masz plan wydarzeń w pięciu częściach, opis duchów, bohaterów i test.
- 5 części
- lektura obowiązkowa na E8 do 2030 r.
- tekst w Wolnych Lekturach
- Autor
- Charles Dickens
- Gatunek
- opowiadanie (nowela) z elementami fantastyki
- Czas i miejsce akcji
- noc wigilijna i dzień Bożego Narodzenia w Londynie, w XIX wieku
- Bohater
- Ebenezer Scrooge, bogaty kupiec i skąpiec
- Budowa
- 5 części: I. Duch Marleya, II. Pierwszy z trzech duchów, III. Drugi z zapowiedzianych duchów, IV. Ostatni duch, V. Koniec historii
- Gdzie przeczytać
- Wolne Lektury
Streszczenie: o czym jest „Opowieść wigilijna”
Scrooge jest bogaty, ale żyje samotnie i myśli tylko o pieniądzach. Nie lubi świąt, odprawia siostrzeńca, odmawia datku dla ubogich i niechętnie daje swojemu pomocnikowi, Bobowi Cratchitowi, wolny dzień. W wigilijną noc zjawia się duch Jakuba Marleya, jego wspólnika, który umarł siedem lat temu. Marley dźwiga łańcuch z kas, kluczy i ksiąg kupieckich, zapracowany za życia, i zapowiada, że Scrooge'a odwiedzą trzy duchy. Pierwszy pokazuje mu jego dzieciństwo i młodość, drugi tegoroczne święta u innych ludzi, trzeci przyszłość, w której nikt nie płacze po jego śmierci. Scrooge zrozumiał lekcję i rano zaczyna żyć inaczej.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Streszczenie szczegółowe: plan wydarzeń
Scrooge w kantorze (cz. I)
„Zaczęło się od tego, że Marley umarł”. Scrooge w wigilię odpowiada siostrzeńcowi, który zaprasza go na obiad: „Głupstwo!”. Dwóm panom zbierającym na ubogich mówi, że przecież są więzienia i przytułki, a skoro ktoś woli umrzeć, to „niechże to uczynią i tym sposobem zmniejszą nadmiar ludności”. Bobowi niechętnie daje wolne na święta.
Duch Marleya (cz. I)
W domu kołatka zmienia się w twarz Marleya, a potem zjawia się jego duch, opasany długim łańcuchem z „kas metalowych, kluczy i zamków, ksiąg kupieckich”. Marley żałuje, że za życia nie dbał o ludzi. Ostrzega Scrooge'a, że może jeszcze uniknąć jego losu, i zapowiada: „Odwiedzą cię (…) trzy duchy”.
Duch Wigilijnej Przeszłości (cz. II)
O pierwszej w nocy pierwszy duch zabiera Scrooge'a w przeszłość. Scrooge widzi siebie jako samotnego chłopca w szkole w czasie świąt, swoją siostrzyczkę Fanny, która przyjeżdża zabrać go do domu, i wesołą zabawę u dawnego pryncypała, starego Fezziwiga. Widzi też, jak narzeczona odchodzi od niego, bo jej miejsce w jego sercu zajął „cielec złoty”, czyli pieniądze.
Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia (cz. III)
Drugi duch, otoczony stosami jedzenia, pokazuje Scrooge'owi tegoroczne święta. U ubogich Cratchitów wszyscy cieszą się z małej gęsi i puddingu. Najmłodszy, Mały Tim, chodzi o kulach. Duch mówi, że widzi „próżne krzesło przy kominku” i kule bez właściciela, jeśli nic się nie zmieni. U siostrzeńca Freda goście bawią się i wznoszą toast za zdrowie wuja. Pod szatą ducha kryje się dwoje biednych dzieci: Ciemnota i Nędza.
Duch Przyszłych Wigilii (cz. IV)
Trzeci duch milczy i tylko wskazuje ręką. Kupcy obojętnie rozmawiają o czyimś pogrzebie, ubodzy sprzedają rzeczy zmarłego. U Cratchitów jest smutno, bo Mały Tim nie żyje. Na koniec duch prowadzi Scrooge'a na cmentarz, gdzie na grobie widnieje napis: „Ebenezer Scrooge”. Scrooge błaga, że już nie jest tym samym człowiekiem.
Przemiana (cz. V)
Scrooge budzi się rano w Boże Narodzenie we własnym łóżku i szaleje z radości. Każe kupić największego indyka i posłać go Cratchitom, idzie na obiad do siostrzeńca, a następnego dnia podwyższa Bobowi pensję. Dla Małego Tima, „który wcale nie umarł”, zostaje „drugim ojcem”.
Duchy i to, czego uczą
| Duch | Kiedy przychodzi | Co pokazuje | Czego uczy |
|---|---|---|---|
| Duch Marleya | w wigilijny wieczór (cz. I) | łańcuch zapracowany chciwością | po śmierci płaci się za życie bez miłości do ludzi |
| Duch Wigilijnej Przeszłości | o pierwszej w nocy (cz. II) | samotne dzieciństwo, Fanny, Fezziwig, utracona narzeczona | jak Scrooge stracił to, co ważne |
| Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia | znów o pierwszej w nocy (cz. III) | święta Cratchitów i siostrzeńca, Ciemnota i Nędza | radość można mieć bez pieniędzy; ubogich nie wolno lekceważyć |
| Duch Przyszłych Wigilii | na końcu (cz. IV) | obojętność po śmierci Scrooge'a, śmierć Tima, grób | przyszłość można jeszcze zmienić |
Bohaterowie
| Postać | Kim jest | Co warto zapamiętać |
|---|---|---|
| Ebenezer Scrooge | bogaty kupiec | skąpy i samotny; po nocy z duchami zmienia się w hojnego, dobrego człowieka |
| Jakub Marley | zmarły wspólnik Scrooge'a | ostrzega go przed swoim losem |
| Bob Cratchit | pomocnik Scrooge'a | biedny, ale pogodny i kochający ojciec |
| Mały Tim | najmłodszy syn Boba | chory, chodzi o kulach; mówi: „Niech Bóg błogosławi nas wszystkich” |
| pani Cratchit, Marta, Belinda, Piotr | rodzina Boba | mimo biedy cieszą się świętami |
| siostrzeniec Fred | syn siostry Scrooge'a | lubi święta i co roku zaprasza wuja |
| Fanny | siostra Scrooge'a z dzieciństwa | zabiera brata ze szkoły do domu |
| Fezziwig | dawny pryncypał Scrooge'a | wesoły i hojny wobec pracowników |
Karty pracy do „Opowieści wigilijnej”
Test i inne lektury
testTest: 15 pytań z wyjaśnieniamiOd Marleya po indyka dla Cratchitów.listaLektury klas 7–8Pozostałe lektury obowiązkowe na E8.lektura„Mały Książę”: plan i testDruga lektura E8 o tym, co naprawdę ważne.
Najczęstsze pytania
Ile duchów odwiedziło Scrooge'a?
Cztery: najpierw duch zmarłego wspólnika Marleya, a potem trzy duchy, które on zapowiedział. Były to Duch Wigilijnej Przeszłości, Duch Tegorocznego Bożego Narodzenia i Duch Przyszłych Wigilii (nazwy według przekładu z Wolnych Lektur).
Z czego był zrobiony łańcuch Marleya?
Z kas metalowych, kluczy i zamków, ksiąg kupieckich i dokumentów. To symbol życia poświęconego tylko pieniądzom (cz. I).
Co zobaczył Scrooge na cmentarzu?
Grób z własnym nazwiskiem: „Ebenezer Scrooge”. Zrozumiał, że to on jest zmarłym, po którym nikt nie płakał (cz. IV).
Jak zmienił się Scrooge?
Posłał Cratchitom największego indyka, poszedł na obiad do siostrzeńca, podwyższył Bobowi pensję i został „drugim ojcem” dla Małego Tima (cz. V).
Czy „Opowieść wigilijna” jest na egzaminie ósmoklasisty?
Tak. To lektura obowiązkowa dotychczasowej podstawy dla klas 7–8 i jest na liście lektur w arkuszu E8 w latach 2027–2030.
Źródła i metoda. Tekst w dawnym przekładzie (tłumacz nieznany): wydanie Wolnych Lektur; szczegóły i cytaty sprawdzone w tekście, w nawiasach numer części (I–V). Nazwy duchów i niektóre sformułowania w innych przekładach brzmią inaczej. Status według Dz.U. 2024 poz. 996 i Dz.U. 2026 poz. 378. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-10.
