Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Moralność pani Dulskiej
Dramat · liceum i technikum · lektura uzupełniająca
Pani Dulska, właścicielka kamienicy, dba przede wszystkim o pozory i pieniądze. Wyrzuca lokatorkę, która próbowała odebrać sobie życie, bo to „skandal”. Jednocześnie po cichu toleruje romans syna Zbyszka ze służącą Hanką, byle tylko siedział w domu. Gdy Hanka zachodzi w ciążę, a Zbyszko ogłasza, że się z nią ożeni, Dulska robi wszystko, żeby sprawa nie wyszła poza cztery ściany. Poniżej masz streszczenie trzech aktów, bohaterów, wyjaśnienie, czym jest dulszczyzna, i test.
Rano Dulska budzi cały dom i rządzi wszystkimi: mężem Felicjanem, córkami Hesią i Melą, synem Zbyszkiem i służącą Hanką. Każe wyprowadzić się lokatorce, która próbowała się otruć, bo mąż ją zdradzał. Mówi jej: „Na to mamy cztery ściany i sufit, aby brudy swoje prać w domu i aby nikt o nich nie wiedział”. Zbyszko, który ma posadę w biurze, ale całe noce spędza w kawiarniach, romansuje z Hanką. Dulska udaje, że tego nie widzi, bo dzięki temu syn siedzi w domu. W akcie II Hanka mówi Zbyszkowi, że jest w ciąży. Dulska chce ją wyrzucić. Kuzynka Juliasiewiczowa zdradza Zbyszkowi, że matka wiedziała o wszystkim. Oburzony Zbyszko ogłasza: „Ja się z Hanką ożenię!”. W akcie III Juliasiewiczowa przekonuje Zbyszka, by się wycofał. Hanka z matką chrzestną Tadrachową żąda „tysiąc koron” odszkodowania i dostaje pieniądze. Wyrzucona z domu, odchodzi w śnieg. Dulska oddycha z ulgą: „będzie znów można zacząć żyć po Bożemu…”.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
O szóstej rano Dulska w papilotach budzi kucharkę i Hankę. Krzyczy na wszystkich, oszczędza na wszystkim. Córki rozmawiają: Hesia jest sprytna i złośliwa, Mela wrażliwa i chorowita. Zbyszko wraca nad ranem z kawiarni. Dulska przypomina mężowi, że to dzień wypłaty: „Dziś fasujesz!”. Zbyszko zaczepia Hankę, która jest na niego obrażona.
Przychodzi lokatorka, która niedawno próbowała się otruć z powodu zdrady męża. Dulska wymawia jej mieszkanie, bo boi się plotek. Gdy lokatorka mówi, że nie mogła znieść zdrady „pod moim dachem”, Dulska odpowiada: „Lepiej pod swoim, niż pod cudzym. Mniejsza publika. Nikt nie wie” i wygłasza zdanie o czterech ścianach.
Przychodzi kuzynka, Juliasiewiczowa. Dulska skarży się na syna, który „lumpuje i lumpuje”. Obie patrzą za Hanką i rozumieją się bez słów. Dulska mówi: „byle się nie włóczył i nie tracił zdrowia”. Na koniec obie z zapałem planują podwyżkę czynszu: „Niech płaci…”.
Po południu Dulski chodzi po salonie, bo żona każe mu „w pokoju chodzić na Wysoki Zamek”. Hesia i Mela idą na lekcję tańca. Hanka mówi Zbyszkowi: „Tak jest jak ja mówiłam”. Jest w ciąży i boi się powrotu na wieś. Zbyszko jest zaskoczony i bezradny.
Dulska dowiaduje się o wszystkim i chce wyrzucić Hankę. Juliasiewiczowa, obrażona przez ciotkę, zdradza Zbyszkowi, że matka trzymała Hankę w domu, „Żebyś w domu siedział”. Zbyszko mówi, że teraz rozumie „maminą moralność”. W gniewie ogłasza: „Ja się z Hanką ożenię!”. Sadza Hankę obok matki i woła, że „obie panie Dulskie przyjmują!”. Dulski krzyczy tylko: „A niech was wszyscy diabli!!!”.
Rano Mela pociesza Hankę. Dulska prosi Juliasiewiczową: „Zlituj się! ratuj!”. Wzywa Tadrachową, matkę chrzestną Hanki. Zbyszko mówi jej, że się żeni, ale po rozmowie z Juliasiewiczową zmienia zdanie. Przeprasza matkę i z rozpaczą zapowiada: „jak ja się będę teraz łotrował!”.
Tadrachowa i Hanka żądają odszkodowania: „Dajcie tysiąc koron”. Dulska płaci, byle uniknąć skandalu. Hanka odchodzi z kuferkiem. Dulska znów wydaje polecenia: „Zbyszko — idź do biura!”, „Mela, gamy…”. Mela płacze przy oknie: „tu stało się coś bardzo złego”. Hesia tarza się ze śmiechu, bo wie, że Hanka „wzięła tysiąc koron”.
| Postać | Kim jest | Co warto zapamiętać |
|---|---|---|
| Aniela Dulska | właścicielka kamienicy, głowa domu | skąpa, zakłamana, dba o pozory; jej „moralność” to strach przed plotką |
| Felicjan Dulski | mąż, urzędnik | prawie nic nie mówi, posłuszny żonie; raz wybucha: „A niech was wszyscy diabli!!!” |
| Zbyszko Dulski | syn, pracuje w biurze | buntuje się przeciw matce, ale w końcu ustępuje; uwiódł Hankę |
| Hesia Dulska | córka, uczennica pensji | sprytna, cyniczna, podsłuchuje; idzie w ślady matki |
| Mela Dulska | córka, uczennica pensji | wrażliwa, dobra, chorowita; jedyna współczuje Hance i lokatorce |
| Juliasiewiczowa | kuzynka Dulskich | elegancka, wyrachowana; najpierw zdradza Zbyszkowi prawdę, potem ratuje sytuację |
| Hanka | służąca | ze wsi, w ciąży ze Zbyszkiem; żąda tysiąca koron i odchodzi |
| Tadrachowa | praczka, matka chrzestna Hanki | twardo targuje się o odszkodowanie |
| Lokatorka | mieszkanka kamienicy | zdradzona przez męża, próbowała się otruć; Dulska wymawia jej mieszkanie |
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy III liceum i technikum: Chłopi, Wesele, poezja Tetmajera i Staffa, prądy i…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pakiet PDF · sklep
15 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 3): Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne…
26,90 zł
Zobacz w sklepie →
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla maturzystów (liceum i technikum): zakres podstawowy: bohaterowie, autorzy, miejsca akcji…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →Postawa, której symbolem jest pani Dulska: hipokryzja, dbanie tylko o opinię, ukrywanie spraw rodzinnych, skąpstwo i ciasnota umysłu. Dulska mówi: „Na to mamy cztery ściany i sufit, aby brudy swoje prać w domu”.
Bo wolała, żeby Zbyszko romansował ze służącą w domu, niż chodził nocami po kawiarniach. Juliasiewiczowa mówi mu wprost, że matka robiła to, „Żebyś w domu siedział”.
Nie. Ogłosił to w gniewie, ale następnego dnia, po rozmowie z Juliasiewiczową, wycofał się i przeprosił matkę. Hanka dostała tysiąc koron i musiała odejść.
Córką Dulskich, siostrą Hesi i Zbyszka. Jako jedyna w rodzinie współczuje innym: lokatorce i Hance. Na końcu płacze: „tu stało się coś bardzo złego”.
Hanka odchodzi z kuferkiem w śnieg, a w domu wszystko wraca do dawnego porządku. Dulska mówi: „będzie znów można zacząć żyć po Bożemu…”, a Hesia śmieje się, że Hanka „wzięła tysiąc koron”.
Źródła i metoda. Tekst dramatu: wydanie Wolnych Lektur (komedia w trzech aktach); szczegóły i cytaty sprawdzone w tekście, w nawiasach akt i scena. Kontekst epoki według powszechnie przyjętej wiedzy o Młodej Polsce. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-11