Strona główna › Lektury szkolne › Klasa 2 › Wiersze dla dzieci Tuwima

Wiersze dla dzieci · klasy 1–3 · propozycja do czytania

Wiersze dla dzieci Juliana Tuwima: o czym są i test

Lokomotywa, która sapie i dyszy, ptaki kłócące się w radiu, rzepka, której nikt nie może wyciągnąć, i słoń, który wszystko zapomina. Wiersze Tuwima świetnie brzmią na głos, są zabawne i łatwo je zapamiętać. Poniżej opisujemy dziesięć najbardziej znanych wierszy, wyjaśniamy, czego uczą, i dajemy krótki test do sprawdzenia.

  • 10 wierszy
  • propozycja dla klas 2–3
  • teksty w Wolnych Lekturach
Autor
Julian Tuwim (1894–1953), poeta
Gatunek
wiersze dla dzieci, często humorystyczne i dźwiękonaśladowcze
Najbardziej znane
„Lokomotywa”, „Ptasie radio”, „Rzepka”, „Słoń Trąbalski”, „Okulary”, „Abecadło”
Dla kogo
do czytania na głos z dziećmi i do samodzielnej lektury w klasach 1–3
Ciekawostka
od 2024 roku wiersze Tuwima są w domenie publicznej, więc można je czytać za darmo
Gdzie przeczytać
Wolne Lektury

Streszczenie: o czym są wiersze Tuwima

Wiersze Tuwima to krótkie, zabawne historie. W „Lokomotywie” ciężki pociąg z czterdziestoma wagonami rusza i pędzi coraz szybciej, bo pcha go para. W „Ptasim radiu” ptaki zbierają się na naradę, ale każdy chce śpiewać po swojemu i w końcu wszystkie się kłócą. W „Rzepce” dziadek nie może wyciągnąć rzepki, więc po kolei pomagają mu babcia, wnuczek, zwierzęta i ptaki. Słoń Trąbalski zapomina o wszystkim, nawet o własnym imieniu. Pan Hilary w „Okularach” szuka okularów, które ma na nosie. W „Abecadle” litery spadają z pieca i się tłuką. Dyzio marzy, żeby chmury były z kremu i lodów. Spóźniony słowik szedł piechotą, bo wieczór był piękny. Zosia Samosia nie chce się uczyć, bo myśli, że wszystko wie. A warzywa kłócą się, kto jest najważniejszy, i lądują w jednym garnku.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Dziesięć wierszy po kolei

  1. „Lokomotywa”

    „Stoi na stacji lokomotywa, / Ciężka, ogromna i pot z niej spływa”. Ciągnie wagony z ludźmi, zwierzętami, fortepianami i armatą. Rusza powoli, „jak żółw”, a potem pędzi coraz szybciej. Na końcu poeta wyjaśnia, że pociąg pcha „para gorąca”. Wiersz naśladuje dźwięk jadącego pociągu: „Tak to to, tak to to”.

  2. „Ptasie radio”

    „Halo, halo! Tutaj ptasie radio w brzozowym gaju”. Ptaki mają naradzić się w ważnych sprawach. Słowik śpiewa, wróbel się złości, kogut pieje, kukułka kuka. Każdy ptak woła po swojemu, aż wszystkie zaczynają się bić. Na końcu przylatuje ptasia milicja.

  3. „Rzepka”

    „Zasadził dziadek rzepkę w ogrodzie”. Rzepka wyrosła tak duża, że dziadek nie może jej wyciągnąć. Pomagają mu babcia, wnuczek, piesek Mruczek, kotek Kicia, kurka, gąska, bocian, żabka i kawka. W końcu rzepka wyskakuje i wszyscy się przewracają.

  4. „Słoń Trąbalski”

    Słoń Tomasz Trąbalski miał wszystko słoniowe „oprócz pamięci”. Zapomina o gościach, o imionach swoich dzieci, a nawet o własnym. Kowal radzi mu zawiązać supeł na trąbie dla pamięci. Ale słoń zaraz zapomina, o czym miał pamiętać.

  5. „Okulary”

    „Biega, krzyczy pan Hilary: / «Gdzie są moje okulary?»”. Szuka wszędzie: w spodniach, w piecu, w pianinie. Na końcu zerka do lusterka i widzi, że okulary ma na nosie.

  6. „Abecadło”

    „Abecadło z pieca spadło”. Litery się potłukły: I zgubiło kropeczkę, A zwichnęło nóżki, O pękło jak balon, a W stanęło do góry dnem i udaje M.

  7. „Dyzio marzyciel”

    Dyzio leży na łące i marzy, żeby obłoki były z kremu, lodów i ciastek, a niebo z tortu czekoladowego. Wtedy wystarczyłoby wyciągnąć rękę i jeść.

  8. „Spóźniony słowik”

    Pani Słowikowa płacze, bo mąż spóźnia się na kolację, a ona przygotowała pyszności. Boi się, że ktoś go napadł. Pan Słowik wraca i tłumaczy, że wieczór był tak piękny, że „szedłem piechotą!”.

  9. „Zosia Samosia”

    Zosia chce wszystko robić sama i nie chce się uczyć, bo myśli, że wszystko wie. Na pytania odpowiada źle: dwa i dwa to według niej osiem. Na końcu pytana, kto jest głupi, odpowiada: „Ja sama!”.

  10. „Warzywa”

    Kucharka kładzie na stole warzywa. Kłócą się, kto z nich jest większy i ładniejszy. Kucharka kroi je wszystkie i wrzuca do jednego garnka.

Czego uczą wiersze Tuwima

WierszCzego uczyCo jest śmieszne
„Lokomotywa”jak działa parowózdługa lista dziwnych pasażerów
„Ptasie radio”słuchania innychptaki kłócą się zamiast naradzać
„Rzepka”współpracyna końcu wszyscy się przewracają
„Słoń Trąbalski”uważnościsłoń zapomina nawet swoje imię
„Okulary”spokoju, zanim zaczniemy krzyczećokulary były na nosie
„Zosia Samosia”że warto się uczyćZosia sama przyznaje, że jest głupia
„Warzywa”że kłótnie nie mają sensuwszystkie warzywa trafiają do garnka

Jak czytać te wiersze z dzieckiem

Sprawdź się na kartce

Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.

Wszystkie sprawdziany i kartkówki z polskiego →

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania

Co ciągnie lokomotywa w wierszu Tuwima?

Około czterdziestu wagonów: z ludźmi, krowami, końmi, bananami, fortepianami, armatą, meblami, a nawet słoniem, niedźwiedziem i żyrafami.

Kto pomaga dziadkowi wyciągnąć rzepkę?

Babcia, wnuczek, piesek Mruczek, kotek Kicia, kurka, gąska, bocian, żabka i na końcu kawka.

Gdzie były okulary pana Hilarego?

Na jego nosie. Zobaczył je dopiero w lusterku.

Dlaczego słoń Trąbalski zawiązał supeł na trąbie?

Bo kowal poradził mu, żeby supeł przypominał mu o ważnych sprawach. Słoń jednak od razu zapomniał, o czym miał pamiętać.

Dla której klasy są wiersze Tuwima?

Dla klas 1–3. Wiersze Tuwima są na liście propozycji do czytania, a nauczyciel wybiera konkretne utwory.

Źródła i metoda. Teksty wierszy: wydanie Wolnych Lektur (zbiory „Lokomotywa i inne wiersze dla dzieci” oraz „Zosia Samosia i inne wiersze dla dzieci”); wszystkie omówione wiersze przeczytane w całości, cytaty sprawdzone w tekście. Status według Dz.U. 2024 poz. 996. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd

Stan prawny na 2026-10-11.

Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-11