Strona główna › Lektury szkolne › Klasy 7–8 › Reduta Ordona

Autor

Adam Mickiewicz

Gatunek

wiersz epicko-liryczny (opowiadanie wierszem), podtytuł „Opowiadanie adiutanta”

Epoka

romantyzm

Kontekst

szturm wojsk rosyjskich na Warszawę 6 września 1831 r., obrona reduty na Woli

Narrator

adiutant, który obserwuje bitwę z daleka, stojąc przy generale

Gdzie przeczytać

Wolne Lektury

Streszczenie: o czym jest „Reduta Ordona”

Mickiewicz nie brał udziału w powstaniu listopadowym. Wiersz napisał na podstawie relacji uczestnika bitwy, dlatego narratorem jest adiutant generała. Opowiada, jak z oddali patrzył na szturm Rosjan na niewielką redutę dowodzoną przez Ordona. Reduta broni się ogniem sześciu dział, ale wróg ma przewagę. Gdy Rosjanie wdzierają się na wały, reduta wylatuje w powietrze. Adiutant i generał są przekonani, że to Ordon wysadził prochy i zginął razem z wrogami. W rzeczywistości Julian Ordon przeżył, ale w legendzie i w wierszu stał się symbolem bohaterskiej śmierci za ojczyznę.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Streszczenie szczegółowe: treść wiersza część po części

1. Atak armii rosyjskiej

   Adiutant staje na dziale i patrzy na pole: „dwieście armat grzmiało”. Długa kolumna rosyjskiej piechoty sunie „jako lawa błota”, a przeciw niej stoi „biała, wąska, zaostrzona” reduta Ordona.

2. Obrona sześciu dział

   Reduta „sześć tylko miała harmat”, ale strzela bez przerwy. Kule i granaty robią w kolumnach wroga wyrwy, „jak gdyby środkiem wojska przeszedł anioł śmierci”.

3. Apostrofa do cara

   Adiutant pyta, gdzie jest król, który posyła żołnierzy na rzeź. Car siedzi „o pięćset mil na swéj stolicy”, a jego jedno skinienie sprowadza na ludzi kibitki, płacz matek i knuty. Mickiewicz nazywa go: „Mocarzu, jak Bóg silny, jak szatan złośliwy!”. Rosyjscy żołnierze idą na śmierć posłusznie, bo dla nich „Bóg i wiara / Jest car”.

4. Szturm i ostatnie strzały

   Rosjanie wdzierają się do rowów i na wały. Reduta gaśnie „jak w środek mrowiska / Wrzucony motyl”. Adiutant domyśla się, że obrońcom zabrakło amunicji: żołnierz szukał w ładownicy, „nie znalazł” i „upadł”.

5. Ordon wysadza redutę

   Generał mówi: „Stracona”. Adiutant patrzy przez lunetę i widzi Ordona, który z palącą się świecą skacze do lochów z prochem. „Dobrze — rzecze jenerał, — nie odda im prochów”. Następuje „huk jak stu gromów”, a z reduty zostaje „czarna bryła ziemi niekształtnéj”, wspólny grób obrońców i napastników.

6. Przesłanie

   „Dzieło zniszczenia / W dobréj sprawie jest święte, jak dzieło tworzenia”. Tak jak Ordon wysadził swoją redutę, Bóg kiedyś ukarze despotyzm: „Bóg wysadzi tę ziemię, jak on swą redutę”.

Kontekst historyczny

• Powstanie listopadowe wybuchło 29 listopada 1830 r. W 1831 r. armia rosyjska podeszła pod Warszawę.
• 6 września 1831 r. Rosjanie zaatakowali umocnienia na Woli. Jedną z redut bronił artylerzysta Julian Konstanty Ordon. Reduta wyleciała w powietrze, prawdopodobnie po wybuchu prochu.
• „Wódz kaukaski” to dowódca rosyjskiej armii, Iwan Paskiewicz, wcześniej zwycięzca w wojnach na Kaukazie.
• Car Mikołaj I był też koronowanym królem Polski. Powstańcy zdetronizowali go w styczniu 1831 r., do czego nawiązuje wers o koronie „Kazimierzów, Chrobrych” zdjętej z jego głowy.

Najważniejsze środki stylistyczne

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania