Mitologia grecka · klasy 4–6 · lektura obowiązkowa
Mit o Heraklesie: 12 prac, streszczenie i test
Herakles, syn Zeusa, był najsilniejszym z greckich bohaterów. Już jako niemowlę udusił dwa węże zesłane przez zazdrosną Herę. Przez podstęp bogini musiał służyć tchórzliwemu królowi Eurysteuszowi i wykonać dla niego słynne dwanaście prac: zabić lwa nemejskiego i Hydrę, oczyścić stajnie Augiasza, a na koniec wyprowadzić z podziemia Cerbera. Po śmierci bogowie przyjęli go na Olimp. Poniżej masz streszczenie, wszystkie prace w tabeli i test.
Herakles urodził się w Tebach jako syn Zeusa i królowej Alkmeny. Zeus przysiągł, że potomek Perseusza urodzony tego dnia będzie panował nad innymi. Zazdrosna Hera sprawiła jednak, że Herakles urodził się dzień później, a pierwszy przyszedł na świat słaby Eurysteusz. Hera zesłała też na niemowlę dwa węże, ale mały Herakles je udusił. Wychowywał go m.in. centaur Chiron. Jako młodzieniec Herakles spotkał dwie kobiety: Nikczemność obiecywała mu łatwe i przyjemne życie, a Cnota trudną, ale zaszczytną drogę. Wybrał Cnotę. Eurysteusz, już król Myken, zażądał, by Herakles mu służył. Wyrocznia delficka zamieniła tę służbę na dziesięć prac. Herakles zabił lwa nemejskiego, Hydrę lernejską, schwytał łanię i dzika, oczyścił stajnie Augiasza, przepędził ptaki stymfalijskie i wykonał kolejne zadania. Eurysteusz nie uznał dwóch prac, więc kazał wykonać jeszcze dwie: przynieść złote jabłka Hesperyd i wyprowadzić z podziemia Cerbera. Potem Herakles dokonał jeszcze wielu czynów, m.in. wyrwał z rąk śmierci Alkestis. Zginął przez zatrutą szatę, którą nieświadomie przysłała mu żona Dejanira, nasączoną krwią centaura Nessosa. Bogowie przyjęli go na Olimp, a Hera się z nim pojednała.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Plan wydarzeń
Narodziny i przysięga Zeusa
Przez podstęp Hery Herakles rodzi się dzień po Eurysteuszu, więc to on będzie musiał słuchać Eurysteusza.
Węże w kołysce
Hera zsyła na niemowlę dwa węże. Malutki Herakles chwyta je rączkami i dusi.
Wybór drogi
Herakles odrzuca Nikczemność, która obiecuje przyjemności, i idzie drogą Cnoty.
Służba u Eurysteusza
Eurysteusz żąda posłuszeństwa. Wyrocznia delficka zamienia służbę na dziesięć prac.
Dwanaście prac
Herakles wykonuje wszystkie zadania. Eurysteusz nie uznaje dwóch, więc dochodzą dwie kolejne.
Dalsze czyny
Herakles uwalnia Prometeusza, wyprowadza z grobu Alkestis i pomaga bogom w wojnie z gigantami.
Śmierć i Olimp
Zatruta szata pali ciało Heraklesa. Bohater każe ułożyć sobie stos, a po jego śmierci bogowie przyjmują go na Olimp.
Dwanaście prac Heraklesa
Nr
Praca
Jak Herakles sobie poradził
1
Lew nemejski
strzały się od niego odbijały, więc ogłuszył go maczugą i udusił, a jego skórę nosił potem jak zbroję
2
Hydra lernejska
w miejsce każdej ściętej głowy rosły dwie, więc towarzysz przypalał rany ogniem
3
Łania kerynejska
przez rok ścigał zwinną łanię Artemidy o złotych rogach
4
Dzik erymantejski
zmęczył go krzykiem i schwytał w śniegu
5
Stajnie Augiasza
skierował rzekę przez stajnie, które nie były sprzątane od trzydziestu lat
6
Ptaki stymfalijskie
przepłoszył je grzechotkami od Ateny i raził strzałami
7
Byk kreteński
schwytał byka z Krety
8
Konie Diomedesa
ukarał króla, który karmił konie ludzkim mięsem
9
Pas Hipolity
zdobył pas królowej Amazonek
10
Trzody Geriona
przypędził bydło trzygłowego olbrzyma z krańców świata
11
Złote jabłka Hesperyd
podtrzymał niebo za Atlasa, a potem przechytrzył olbrzyma
12
Cerber
wyniósł z podziemia psa strzegącego Hadesu, bez użycia broni
Znaczenie mitu
Siła w służbie dobra. Herakles walczy z potworami, które niszczyły ludziom życie. Jego prace „stały się najwyższym dobrodziejstwem dla ludzkości”.
Wybór drogi życiowej. Herakles wybiera trudną drogę cnoty zamiast łatwych przyjemności. Ten obraz nazywa się „Herakles na rozdrożu”.
Wytrwałość. Choć Eurysteusz ciągle utrudnia mu zadania, bohater się nie poddaje.
Nagroda za trud. Za życie pełne poświęceń Herakles zostaje przyjęty do grona bogów.
Sprawdź się na kartce
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Sprawdzian PDF · sklep
Lektury klas 4–6 — powtórka — sprawdzian, polski kl. 4-6
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klas 4–6: autorzy, bohaterowie, fakty, mity, wypowiedź o bohaterze.
Zeus przysiągł, że potomek Perseusza urodzony danego dnia będzie panował nad innymi. Hera sprawiła, że tego dnia urodził się Eurysteusz, a Herakles dzień później.
Ile prac wykonał Herakles?
Dwanaście. Najpierw miał wykonać dziesięć, ale Eurysteusz nie uznał oczyszczenia stajni Augiasza, bo Herakles robił to za zapłatę, ani przepłoszenia ptaków stymfalijskich, bo pomogła mu Atena.
Jak Herakles oczyścił stajnie Augiasza?
Skierował przez nie wody pobliskiej rzeki, które w jeden dzień wymyły cały brud.
Jak zginął Herakles?
Włożył szatę nasączoną krwią centaura Nessosa, którą przysłała mu żona Dejanira. Myślała, że to środek miłosny, a krew była trująca. Szata paliła ciało bohatera.
Co stało się z Heraklesem po śmierci?
Bogowie przyjęli go na Olimp. Hera pogodziła się z nim i dała mu za żonę swoją córkę Hebe.
Źródła i metoda. Treść mitu według „Opowiadań z mitologii Greków i Rzymian” Alberta Zippera (wydanie Wolnych Lektur, rozdział „Herakles (Herkules)”); rozdział przeczytany w całości, cytaty sprawdzone w tym tekście. W opracowaniu Jana Parandowskiego, czytanym w wielu szkołach, kolejność i szczegóły prac bywają inne. Status według Dz.U. 2024 poz. 996 i Dz.U. 2026 poz. 378. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →