Strona główna › Lektury szkolne › Klasy 7–8 › Kamizelka

Autor

Bolesław Prus

Gatunek

nowela

Narrator

sąsiad bohaterów, który opowiada w pierwszej osobie

Miejsce akcji

Warszawa, kamienica, w której mieszka narrator i jego sąsiedzi

Czas akcji

od kwietnia do końca listopada

Bohaterowie

młode małżeństwo (bez imion): drobny urzędnik i jego żona

Gdzie przeczytać legalnie

Wolne Lektury

Streszczenie: o czym jest „Kamizelka”

Narrator ma skromny zbiór pamiątek, a w nim starą, wytartą kamizelkę. Kupił ją od handlarza starzyzny, któremu sprzedała ją sąsiadka. Z okna narrator widział życie dwojga młodych, ubogich ludzi z mieszkania obok: męża, drobnego urzędnika, i żony, która dawała lekcje. Mąż ciężko zachorował i z każdym dniem chudł. Żeby uspokoić żonę, co dzień ciaśniej zapinał kamizelkę. Żona po kryjomu skracała pasek, żeby mąż uwierzył, że wraca do zdrowia. Mąż umarł, a żona sprzedała resztę rzeczy i odeszła. Narrator, oglądając kamizelkę, odkrywa, że nad paskiem pracowały dwie osoby.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Streszczenie szczegółowe: plan wydarzeń

1. Dziwna kamizelka w zbiorach narratora

   Narrator pokazuje swój zbiorek osobliwości: dramat pisany w gimnazjum, zasuszone kwiaty i bardzo starą kamizelkę. Najciekawsze są w niej ściągacze. Jeden jest skrócony i przyszyty „wcale nie po krawiecku”, drugi jest pokłuty zębami sprzączki.

2. Sąsiedzi zza okna (kwiecień)

   Na początku kwietnia do kamienicy wprowadza się młode małżeństwo z małą służącą. On jest drobnym urzędnikiem, ona daje lekcje i szyje. Pracują do późnej nocy, a w niedziele chodzą razem na spacer.

3. Krwotok (lipiec)

   Mąż się przeziębia i dostaje tak silnego krwotoku, że traci przytomność. Żona w nocy biegnie po lekarza: pyta o pięciu, a jednego znajduje przypadkiem na ulicy. Doktor uspokaja ją, że krwotok może być z nosa i że „to nic”.

4. Żona pracuje za dwoje (lato)

   Mąż nie chodzi już do biura. Żona bierze więcej lekcji i więcej szycia. Wychodzi o ósmej rano, około pierwszej wraca ugotować mężowi obiad, a wieczory spędzają razem.

5. „Nie mówił ci doktór?” (koniec sierpnia)

   Żona spotyka lekarza na ulicy i wraca do domu jakby spłakana. Mąż chwyta ją za ręce i każe patrzeć sobie w oczy: czy doktor nie mówił, że on nie przeżyje kilku miesięcy? Żona spokojnie odpowiada, że to nic, trzeba tylko wypocząć.

6. Sekret kamizelki (wrzesień)

   Mąż chudnie i kamizelka robi się luźna. Żeby uspokoić żonę, codziennie ściąga pasek. Pewnego dnia z radością wyznaje, że „trochę szachrował”, ale teraz musiał pasek poluzować, więc naprawdę przybiera na wadze. Pierwszy raz od dwóch miesięcy wierzy, że wyzdrowieje. Nie wie, że to żona po kryjomu skracała pasek.

7. Pusty pokój (październik i listopad)

   W październiku w mieszkaniu zostaje sama żona. Na początku listopada rzeczy idą na licytację. Pod koniec listopada żona sprzedaje handlarzowi starzyzny parasol za dwa złote i kamizelkę po mężu za czterdzieści groszy. Oddaje klucz stróżowi i znika za bramą.

8. Narrator kupuje kamizelkę

   Narrator woła handlarza i kupuje od niego kamizelkę za pół rubla. Potem długo myśli o pani, która odeszła, i o zmarłym sąsiedzie. Gdy patrzy na ściągacze, rozumie, że pracowały nad nimi dwie osoby. Nowela kończy się pytaniem: „Któż jednak powie, że za tymi chmurami nie ma słońca?…”.

Co znaczy kamizelka

Kamizelka jest symbolem miłości i wzajemnego poświęcenia. Mąż przesuwał sprzączkę, żeby uspokoić żonę. Żona skracała pasek, żeby dodać mężowi otuchy. Każde z nich kłamało z miłości i każde myślało tylko o drugim. Mąż mówi: „Bo to przy chorym wszyscy kłamią, a żona najwięcej. Ale kamizelka — ta już nie skłamie!…”. Ironia polega na tym, że kamizelka też „kłamała”, bo poprawiały ją obie strony. Takie kłamstwo z troski nazywa się czasem „kłamstwem miłosiernym”: nie krzywdzi, tylko daje nadzieję.

Kamizelka to także sokół noweli: jeden przedmiot, wokół którego skupia się cała historia i który na końcu zdradza jej sekret. Podobną rolę w „Latarniku” pełni paczka z polskimi książkami.

Budowa: opowieść w ramie

Narrator jest tylko obserwatorem: widzi sąsiadów przez okno i słyszy ich rozmowy. Bohaterowie nie mają imion, dlatego ich historia może dotyczyć każdej kochającej się pary.

Bohaterowie

Na egzaminie i w wypracowaniu

• Miłość i poświęcenie → małżonkowie, którzy myślą tylko o drugiej osobie.
• Kłamstwo w dobrej wierze → czy wolno skłamać, żeby kogoś pocieszyć?
• Nadzieja → ostatnie zdanie o słońcu za chmurami.
• Bieda i choroba → praca ponad siły, licytacja rzeczy, sprzedaż pamiątki.
• Symbol → zwykły przedmiot, który opowiada historię ludzi.

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania