Strona główna › Lektury szkolne › Klasa 5 › Robinson Crusoe

Autor

Daniel Defoe (pierwsze wydanie w 1719 r.)

Gatunek

powieść przygodowa, pisana jak pamiętnik

Narrator

Robinson, który opowiada w pierwszej osobie

Miejsce akcji

Anglia, morze, Brazylia, a przede wszystkim bezludna wyspa

Bohaterowie

Robinson Crusoe, Piętaszek, Hiszpan, kapitan okrętu

Gdzie przeczytać legalnie

Wolne Lektury, przekład Franciszka Mirandoli

Streszczenie: o czym jest „Robinson Crusoe”

Robinson, syn kupca z Yorku, marzy o podróżach, choć ojciec błaga go, żeby został w domu. Wypływa na morze, przeżywa burzę, handluje w Afryce i dorabia się plantacji w Brazylii. W 1659 r. jego statek rozbija się, a on jako jedyny ocalały trafia na bezludną wyspę. Z rozbitego okrętu przewozi na tratwie narzędzia, broń i zapasy. Przez lata uczy się wszystkiego sam: buduje fortecę, uprawia zboże, piecze chleb, lepi garnki, szyje ubrania ze skór. Po 25 latach samotności ratuje jeńca ludożerców i nazywa go Piętaszkiem. Razem ocalają Hiszpana i ojca Piętaszka, a potem pomagają kapitanowi angielskiego okrętu pokonać buntowników. Dzięki temu Robinson po 28 latach wraca do Anglii.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Streszczenie szczegółowe: plan wydarzeń

1. Ucieczka z domu i pierwsze burze (rozdz. I)

   Robinson urodził się w 1632 r. w Yorku. Ojciec, kupiec z Bremy, prosi go, by został w domu. Robinson nie słucha. Jego pierwszy statek tonie w czasie burzy koło Yarmouth. Mimo to Robinson płynie do Gwinei w Afryce, handluje, a potem kupuje plantację w Brazylii.

2. Rozbicie statku (rozdz. II)

   1 września 1659 r. Robinson wsiada na statek, który ma płynąć do Afryki. Statek rozbija się w czasie burzy, cała załoga ginie, a Robinson dopływa do brzegu. Z wraku okrętu przewozi na tratwie zapasy, broń, proch i narzędzia. Wchodzi na wzgórze i widzi, że jest na wyspie.

3. Forteca i kalendarz (rozdz. III)

   Robinson buduje mieszkanie przy skale i otacza je palisadą. Na wybrzeżu stawia krzyż z napisem o dniu przybycia, 30 września, i codziennie nacina na nim karb. Zaczyna pisać pamiętnik. Pod skałą, gdzie wysypał resztki z worka po zbożu, wyrastają kłosy owsa i ryżu. Przeżywa trzęsienie ziemi.

4. Choroba i nawrócenie (rozdz. IV)

   Robinson ciężko choruje. W Biblii z okrętu czyta: „Wzywaj mnie w potrzebie, ja cię ocalę, ty zaś wielbij imię moje!”. Po wyzdrowieniu zwiedza wyspę, buduje drugie mieszkanie, plecie kosze, oswaja papugę, którą nazywa Polem, i zbiera pierwsze plony.

5. Garncarz, piekarz, krawiec (rozdz. V)

   Robinson lepi garnki i piecze chleb. Wydrąża z pnia wielkie czółno, ale nie może zsunąć go do wody, więc praca idzie na marne. Szyje ubranie ze skór i robi parasol. W mniejszym czółnie prąd morski omal nie unosi go na pełne morze. Po powrocie papuga woła: „Gdzież to byłeś, Robinsonie Crusoe?”.

6. Ślad na piasku (rozdz. VI–VII)

   Robinson hoduje oswojone kozy. Pewnego dnia widzi na piasku odcisk ludzkiej stopy i ogarnia go strach. Wzmacnia fortecę, a potem znajduje na brzegu szczątki uczty ludożerców. Myśli o tym, by ich zaatakować, ale zastanawia się, czy ma prawo ich sądzić.

7. Piętaszek (rozdz. VIII)

   Po latach przy wyspie tonie okręt, a Robinson zabiera z wraku zapasy. Wkrótce ratuje jeńca, który ucieka przed ludożercami. Pierwszy raz od 25 lat słyszy ludzkie słowa. Nazywa ocalonego Piętaszkiem, bo uratował go w piątek.

8. Robinson i Piętaszek (rozdz. IX)

   Robinson uczy Piętaszka mówić, posługiwać się strzelbą i opowiada mu o Bogu. Piętaszek okazuje się wiernym i bystrym przyjacielem. Razem budują pirogę.

9. Bitwa z ludożercami (rozdz. X–XI)

   Ludożercy wracają z jeńcami. Robinson i Piętaszek atakują ich i ratują białego jeńca, Hiszpana, a Piętaszek odnajduje swojego ojca. Hiszpan i ojciec Piętaszka płyną na ląd po innych rozbitków. Tymczasem do wyspy przybijają zbuntowani marynarze z trzema jeńcami: kapitanem, sternikiem i podróżnym.

10. Odzyskanie okrętu (rozdz. XII–XIII)

    Robinson opowiada kapitanowi swoje dzieje i razem zastawiają pułapkę na buntowników. Odzyskują okręt. Kilku buntowników zostaje na wyspie, a Robinson daje im rady, jak żyć. 19 grudnia 1686 r. odpływa: spędził na wyspie 28 lat, 2 miesiące i 19 dni.

11. Powrót (rozdz. XIV)

    11 czerwca 1687 r. Robinson przybywa z Piętaszkiem do Londynu, a potem do Yorku, gdzie zastaje starego ojca. Zostaje bogatym przedsiębiorcą okrętowym. W 1694 r. płynie z Piętaszkiem na swoją wyspę, spotyka Hiszpana i ojca Piętaszka, rozdziela ziemię między osadników i żegna się z nimi.

Ważne daty i liczby

Czego uczy historia Robinsona

• Praca i pomysłowość. Syn kupca, który w domu miał zostać uczonym, na wyspie zostaje cieślą, rolnikiem, garncarzem, piekarzem i krawcem. Wiele prób mu się nie udaje (jak wielkie czółno), ale się nie poddaje.
• Samotność i wiara. Pamiętnik, kalendarz i Biblia pomagają mu nie stracić rachuby czasu ani nadziei.
• Strach. Robinson sam przyznaje, że obawa jest gorsza niż niebezpieczeństwo: po zobaczeniu śladu stopy długo nie może spać.
• Przyjaźń. Piętaszek z ocalonego jeńca staje się najbliższym przyjacielem Robinsona.
• Nieposłuszeństwo i jego skutki. Robinson wiele razy żałuje, że nie posłuchał ojca.

Bohaterowie

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania