Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Lord Jim
Powieść · liceum i technikum · lektura uzupełniająca
Młody oficer marynarki Jim marzy o bohaterskich czynach. Gdy jednak jego statek Patna z ośmiuset pielgrzymami na pokładzie wydaje się tonąć, Jim razem z kapitanem i mechanikami skacze do szalupy. Statek nie tonie, a Jim traci patent oficerski i honor. Kapitan Marlow opowiada, jak Jim ucieka przed swoją przeszłością, aż w dalekim Patusanie miejscowi zaczynają nazywać go „Tuan Jim”, czyli pan, lord. Poniżej masz streszczenie, bohaterów, interpretację i test.
Jim, syn pastora, uczy się zawodu na statku szkolnym i marzy o bohaterstwie. Gdy podczas burzy łódź rusza na ratunek bez niego, uznaje, że następnym razem na pewno się wykaże. Po latach zostaje pierwszym oficerem starego parowca Patna, który wiezie około ośmiuset muzułmańskich pielgrzymów. Pewnej nocy statek uderza w coś pod wodą. Kapitan i mechanicy uciekają szalupą, a Jim w ostatniej chwili skacze do nich. Patna nie tonie, a francuski statek doprowadza ją do Adenu. Na rozprawie przed sądem morskim Jim jako jedyny staje przed sędziami i traci patent. Kapitan Marlow, który przygląda się procesowi, pomaga mu znaleźć pracę. Jim pracuje jako agent okrętowy, ale za każdym razem, gdy ktoś wspomni Patnę, ucieka dalej. Kupiec Stein wysyła go w końcu do Patusanu, odległej krainy w głębi wyspy. Tam Jim pomaga Bugisom Doramina i jego synowi Dain Warisowi pokonać Sherifa Alego. Zyskuje szacunek, władzę i miłość dziewczyny zwanej Klejnotem. Gdy przybywa banda łotra Browna, Jim ręczy własną głową, że pozwoli jej odejść bez szkody. Brown napada jednak na obóz i zabija Dain Warisa. Jim sam idzie do Doramina, a ten go zabija.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Jim „Pochodził z probostwa”, z domu pastora. Na statku szkolnym wyobraża sobie, jak ratuje rozbitków. Gdy podczas burzy szalupa rusza na ratunek, Jim się spóźnia, a kapitan mówi mu: „Za późno, smyku!”. Później, ranny przez spadający maszt, zostaje w porcie na Wschodzie i zaciąga się na Patnę.
Patna to stary parowiec przeżarty rdzą. Wiezie około ośmiuset pielgrzymów przez Morze Czerwone. Kapitanem jest gruby Niemiec, a mechanicy upijają się na wachcie. W spokojną noc statek uderza w coś pływającego. Grodź trzeszczy, a w głowie Jima kołacze się: „osiemset ludzi i siedem szalup”. Kapitan i mechanicy spuszczają szalupę dla siebie. Jim długo stoi bez ruchu, a potem skacze.
Patnę ratuje francuski statek, a jeden z jego oficerów spędza na niej trzydzieści godzin, aż dopłyną do Adenu. Kapitan Patny ucieka, a Jim sam stawia się przed sądem. Marlow poznaje go przez nieporozumienie: Jim myśli, że Marlow nazwał go kundlem, choć chodziło o psa. Jim mówi mu: „skoczyłem! Oczywiście. Skoczyłem!”. Kapitan Brierly, który zasiada w sądzie i uchodzi za człowieka bez skazy, uważa, że Jim powinien uciec, a niedługo potem popełnia samobójstwo. Sąd odbiera Jimowi patent.
Marlow daje Jimowi listy polecające. Jim pracuje u znajomego Marlowa, potem jako agent okrętowy w firmie „Egström i Blake”, w młynie ryżowym i w innych portach. Za każdym razem, gdy ktoś wspomni Patnę, rzuca posadę i odchodzi. Zdaje się na przemian zuchwały i wstydliwy.
Marlow radzi się Steina, bogatego kupca i kolekcjonera motyli, który w młodości walczył w Europie i przeżył wiele przygód na Wschodzie. Stein mówi o człowieku jako romantyku, który musi „Zanurzyć się w niszczącym żywiole”. Postanawia wysłać Jima do Patusanu, gdzie ma faktorię.
Jim przybywa do Patusanu, gdzie rządzi okrutny radża Allang. Uwięziony przez radżę, ucieka przez palisadę i grzęźnie w błocie. Schronienie znajduje u Doramina, wodza Bugisów. Razem z jego synem Dain Warisem zdobywa wzgórze Sherifa Alego, wciągając tam armaty. Ludzie zaczynają nazywać go Tuan Jimem, czyli lordem.
Jim mieszka w domu Corneliusa, agenta Steina, który znęca się nad swoją pasierbicą. Jim zakochuje się w niej i nazywa ją Klejnotem. Pewnej nocy dziewczyna ostrzega go przed zamachowcami. Jim przyłapuje ich w szopie, jednego zabija, a resztę wypędza do rzeki. Marlow odwiedza Jima i widzi, że jest szczęśliwy, ale wciąż myśli o przeszłości.
Do Patusanu przybywa banda Browna, rabusia morskiego, o którym Marlow mówi: „Szlachetnie urodzony wcześnie zaczął karierę łotra awanturnika”. Jim pozwala bandzie odejść i ręczy za to „własną głową”. Cornelius wskazuje jednak Brownowi obóz Dain Warisa, a ten ginie w zdradzieckim napadzie. Ludzie z Patusanu odwracają się od Jima.
Klejnot błaga Jima, żeby walczył albo uciekł. On odpowiada: „Tu nie ma ucieczki”. Przepływa rzekę, staje przed Doraminem i mówi: „Przybyłem zbolały, zgnębiony. Staję przed tobą bezbronny”. Doramin strzela do niego z pistoletu i Jim pada martwy. Marlow kończy: Jim „Odszedł z sercem niezbadanym”.
| Postać | Kim jest | Co warto zapamiętać |
|---|---|---|
| Jim | młody oficer, syn pastora | marzyciel i romantyk; skacze z Patny, potem szuka odkupienia |
| Marlow | kapitan, narrator | stara się zrozumieć Jima i pomaga mu |
| Brierly | wybitny kapitan, sędzia w procesie | człowiek bez skazy, który niespodziewanie popełnia samobójstwo |
| francuski oficer | porucznik z okrętu, który uratował Patnę | spędził na niej 30 godzin; mówi, że człowiek rodzi się tchórzem |
| Stein | kupiec i kolekcjoner motyli | mądry przyjaciel Marlowa, wysyła Jima do Patusanu |
| Doramin | wódz Bugisów | ojciec Dain Warisa, zabija Jima |
| Dain Waris | syn Doramina | przyjaciel Jima, ginie z rąk ludzi Browna |
| Klejnot | pasierbica Corneliusa | kocha Jima, nie potrafi mu zaufać do końca |
| Cornelius | agent Steina w Patusanie | podły, zazdrosny, pomaga Brownowi |
| Brown | łotr i pirat | przybywa do Patusanu i zabija Dain Warisa |
| Tamb' Itam | sługa Jima | wierny do końca, opowiada o jego śmierci |
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy III liceum i technikum: Chłopi, Wesele, poezja Tetmajera i Staffa, prądy i…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pakiet PDF · sklep
15 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 3): Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne…
26,90 zł
Zobacz w sklepie →
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla maturzystów (liceum i technikum): zakres podstawowy: bohaterowie, autorzy, miejsca akcji…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →Statek uderzył w coś pod wodą i wydawało się, że zaraz zatonie, a szalup było za mało dla ośmiuset ludzi. Jim długo stał bez ruchu, a gdy kapitan i mechanicy siedzieli już w łodzi, skoczył do nich. Sam nie potrafi tego wytłumaczyć: „skoczyłem! Oczywiście. Skoczyłem!”.
To kapitan, który obserwował proces Jima, zaprzyjaźnił się z nim i opowiada jego historię słuchaczom. Marlow jest też narratorem „Jądra ciemności”.
W Patusanie miejscowi nazywali Jima „Tuan Jim”, czyli pan Jim, lord. Narrator nazywa go też białym lordem.
Ręczył własną głową, że banda Browna odejdzie bez szkody, a przez jego decyzję zginął Dain Waris. Nie chciał uciec po raz drugi, więc poszedł do Doramina i przyjął śmierć.
Bogatym kupcem i kolekcjonerem motyli, przyjacielem Marlowa. To on wysłał Jima do Patusanu, gdzie miał faktorię handlową.
Źródła i metoda. Tekst powieści: wydanie Wolnych Lektur w przekładzie Emilii Węsławskiej (37 rozdziałów, krótsze niż oryginał); imiona według tego przekładu, cytaty sprawdzone w tekście. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-11