Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Sokół
Nowela · liceum i technikum · lektura uzupełniająca
Młody Federigo kocha piękną Monnę Giovannę i wydaje na nią cały majątek. Ona go nie zauważa, a jemu zostaje tylko ukochany sokół. Gdy dama niespodziewanie przychodzi do niego na obiad, Federigo nie ma czym jej ugościć i piecze sokoła. Wtedy dowiaduje się, że przyszła prosić właśnie o tego ptaka dla chorego syna. To krótka historia o miłości, szlachetności i losie, a zarazem wzór noweli. Poniżej masz streszczenie, budowę utworu i test.
We Florencji żyje młody szlachcic Federigo degli Alberighi, najlepszy rycerz i najbardziej dworny z młodzieńców. Zakochuje się w Monnie Giovannie, najpiękniejszej damie w mieście. Dla niej urządza turnieje, uczty i daje prezenty, ale ona, uczciwa mężatka, nie zwraca na niego uwagi. Federigo traci cały majątek. Zostaje mu mała posiadłość na wsi i wspaniały sokół, z którym poluje. Mąż Giovanny umiera, a ona z synem spędza lato w pobliżu posiadłości Federiga. Chłopiec zaprzyjaźnia się z Federigiem i marzy o jego sokole. Gdy ciężko zachoruje, prosi matkę o tego ptaka. Giovanna idzie do Federiga i prosi, by ugościł ją obiadem. Federigo nie ma nic do jedzenia, więc zabija sokoła i podaje go damie. Po obiedzie Giovanna prosi o sokoła. Federigo płacze i wyznaje, co się stało. Dama podziwia jego wielkoduszność. Kilka dni później jej syn umiera. Bracia namawiają ją do ponownego małżeństwa, a ona wybiera Federiga: „wolę jednak męża bez majątku aniżeli majątek bez męża”.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Opowieść snuje królowa dnia, w kręgu młodych ludzi z „Dekameronu”. Słyszała ją od Coppa di Borghese Domenichi, który pamiętał dawne czasy Florencji.
Federigo zakochuje się w Monnie Giovannie i wydaje wszystko na uczty i turnieje. Dama, „równie uczciwa, jak piękna”, nie dba o niego. Zostaje mu tylko mała posiadłość „i jednego wspaniałego sokoła”.
Mąż Giovanny umiera, a ona latem mieszka z synem obok Federiga. Chłopiec kocha ptaki i psy i marzy o sokole. Gdy zachoruje, mówi: „Matko, jeżeli zdołasz uzyskać dla mnie sokoła od Federiga, to wierzę, że wnet przyjdę do zdrowia”.
Giovanna przychodzi do Federiga i prosi o obiad. Federigo nie ma pieniędzy ani nic do zastawienia. Widzi sokoła, zabija go i każe upiec. Dama zjada go, „nie wiedząc nawet, jaka to potrawa”.
Giovanna prosi o sokoła dla syna. Federigo płacze i pokazuje „pióra, szpony i dziób zabitego sokoła”. Dama podziwia wielkość jego duszy, której nędza nie złamała.
Syn umiera. Bracia każą Giovannie wyjść ponownie za mąż. Wybiera Federiga, mimo jego ubóstwa. Federigo zostaje bogatym człowiekiem i „lepiej odtąd gospodarząc” żyje szczęśliwie.
| Cecha noweli | Jak wygląda w „Sokole” |
|---|---|
| krótka forma | jedna opowieść, kilka stron |
| jeden wątek | miłość Federiga do Giovanny |
| mało postaci | Federigo, Giovanna, syn, bracia |
| wyrazisty motyw | sokół: symbol tego, co bohater ma najcenniejszego |
| punkt zwrotny | wyznanie, że sokół został zjedzony |
| wyraźna puenta | Giovanna wybiera biednego, ale szlachetnego Federiga |
Od tej noweli wzięła się nazwa „teoria sokoła”: dobra nowela powinna mieć wyraźny motyw, wokół którego obraca się cała akcja.
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy I liceum i technikum: Kochanowski: pieśni i treny, humanizm, antropocentryzm.
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pakiet PDF · sklep
20 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 1): antyk, Biblia, średniowiecze, renesans, barok…
34,90 zł
Zobacz w sklepie →
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla maturzystów (liceum i technikum): zakres podstawowy: bohaterowie, autorzy, miejsca akcji…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →Bo nie miał nic innego, czym mógłby ugościć ukochaną damę, która przyszła do niego na obiad. Uznał sokoła za potrawę godną Giovanny.
Żeby poprosić o sokoła dla chorego syna, który bardzo go pragnął.
Syn Giovanny umiera. Gdy bracia każą jej wyjść ponownie za mąż, wybiera Federiga, bo docenia jego szlachetność. Federigo zostaje bogaty i szczęśliwy.
Zasada, że dobra nowela ma wyrazisty motyw, wokół którego toczy się akcja i który prowadzi do punktu zwrotnego. Nazwa pochodzi właśnie od tej noweli.
Z „Dekameronu” Boccaccia: to dziewiąta opowieść piątego dnia.
Źródła i metoda. Tekst noweli: wydanie Wolnych Lektur, „Dekameron”, dzień piąty, opowieść dziewiąta, przekład Edwarda Boyégo; utwór przeczytany w całości, cytaty sprawdzone w tekście. Wiadomości o „Dekameronie” i teorii noweli według powszechnie przyjętej wiedzy historycznoliterackiej. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-11