Matura 2026 · Formuła 2023 · poziom rozszerzony
Pracuj na oryginalnym arkuszu CKE, a tutaj przeanalizuj wybrane rozwiązania. Zobacz, jak łączyć dane z treści zadania z konfiguracją elektronową, obserwacją doświadczenia i zapisem wiązań.
Otwórz oficjalny arkusz i zapisz rozwiązania przed spojrzeniem do klucza. W zadaniu obliczeniowym pokaż drogę od danych do wyniku. Przy równaniu reakcji sprawdź bilans atomów i ładunku oraz warunki wskazane w poleceniu. W zadaniu o doświadczeniu oddziel to, co dało się zaobserwować, od chemicznego wniosku.
Trzy osobne kontrole: czy wzór jest poprawny, czy zapis ma wymaganą postać i czy odpowiada dokładnie na pytanie. Zasady CKE rozróżniają te kwestie. Dobrze dobrane współczynniki nie naprawią równania, które pomija wymagane środowisko reakcji.
Numery wskazują zadania w PDF CKE. Poniższe wyjaśnienia są samodzielnym opracowaniem; pełne polecenia i rysunki pozostają w oficjalnym arkuszu.
Zadanie 1.1 · budowa atomu
Niemetal tworzący główny składnik powietrza to azot: symbol N, blok p, maksymalny stopień utlenienia +V. Ma pięć elektronów walencyjnych. Szukany metal ma o jeden więcej niesparowanych elektronów uczestniczących w wiązaniach. Wśród pierwiastków o liczbie atomowej poniżej 36 pasuje Cr, o układzie walencyjnym 3d54s1: blok d, maksymalny stopień utlenienia +VI.
W tabeli wpisz symbol pierwiastka N, nie wzór jego dwuatomowej cząsteczki N2.
Zadanie 2 · doświadczenie
Zakwaszenie żółtego roztworu chromianu(VI) przesuwa równowagę w stronę pomarańczowego dichromianu(VI). Zmiana zachodzi w probówce, do której dodano kwas. Obserwacja: roztwór przybiera barwę pomarańczową. Wniosek: jony chromianowe są trwałe w środowisku zasadowym, a w kwasowym przechodzą w jony dichromianowe.
Samo „zmieniła się barwa” jest zbyt mało dokładne. Nazwij barwę końcową i powiąż ją z warunkami doświadczenia.
Zadanie 3 · wiązania
Dwa atomy azotu łączy jedno wiązanie typu σ i dwa typu π. Każdy atom zachowuje jedną wolną parę elektronową, więc w całej cząsteczce są dwie wolne pary. Nie licz potrójnego wiązania jako trzech wiązań σ.
Schemat kreskowy pomaga: N≡N oraz po jednej wolnej parze po zewnętrznej stronie każdego atomu.
Obserwacja opisuje zmianę widoczną podczas doświadczenia. Wniosek wyjaśnia ją w języku chemii i powinien odpowiadać na pytanie zadania.
W obliczeniach nie zatrzymuj się na liczbie. Pokaż metodę oraz sprawdź jednostkę i dokładność wyniku. Porównuj pracę z kryteriami danego zadania, bo sam przykładowy zapis odpowiedzi nie pokazuje wszystkich dopuszczalnych form.
Pełny arkusz, klucz i zawarte w nich ilustracje są dostępne na serwerze CKE. Ta strona zawiera własne objaśnienia i prowadzi do dokumentów źródłowych; nie udostępnia ich kopii.
Nie każ mu liczyć! — opracowanie
Matura z chemii — omówienie
To autorskie omówienie wybranych zadań chemicznych. Oficjalny arkusz i zasady oceniania są dostępne bezpośrednio na stronie CKE. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04