Strona główna › Lektury szkolne › Klasy 7–8 › Wiersze Herberta

Autor

Zbigniew Herbert (1924–1998), poeta, eseista, dramatopisarz

Życie

w czasie wojny w konspiracji; w PRL długo nie publikował, bo nie chciał pisać pod dyktando władzy

Najważniejsze tomy

„Struna światła” (1956), „Studium przedmiotu” (1961), „Pan Cogito” (1974), „Raport z oblężonego miasta” (1983)

Bohater wierszy

Pan Cogito, zwykły człowiek, który myśli i stara się żyć uczciwie

Cechy stylu

klasycyzm, nawiązania do mitologii, Biblii i historii, ironia, powściągliwy język, brak interpunkcji w wielu wierszach

Streszczenie: o czym są wiersze Herberta

„Przesłanie Pana Cogito” to moralny testament: podmiot zwraca się do czytelnika jak do kogoś, kto wyrusza w drogę. Wzywa, by zachować wyprostowaną postawę, być odważnym tam, gdzie rozum zawodzi, nie wybaczać w imieniu skrzywdzonych i być wiernym, nawet jeśli nagrodą będzie samotność albo klęska. „Potęga smaku” wyjaśnia, że wielu ludzi nie poddało się komunistycznej władzy nie dlatego, że byli bohaterami, ale dlatego, że kłamliwy język propagandy był dla nich po prostu brzydki i niesmaczny. Smak to tu poczucie piękna, godności i prawdy. „Tren Fortynbrasa” to monolog Fortynbrasa nad ciałem Hamleta. Pragmatyczny władca mówi o zmarłym idealiście, który żył marzeniami, i o sobie, który musi zająć się państwem, więzieniami i kanalizacją. „Apollo i Marsjasz” to opowieść o pojedynku muzycznym, po którym Apollo obdziera Marsjasza ze skóry. Krzyk cierpienia Marsjasza staje się nową, prawdziwą sztuką. „Kamyk” opisuje kamyk jako przedmiot doskonały: spokojny, wierny sobie, niemający wyrzutów sumienia, którego człowiek nie może do końca poznać.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Pięć wierszy po kolei

1. „Przesłanie Pana Cogito”

   Wiersz z tomu „Pan Cogito” (1974). Podmiot przypomina, że człowiekowi zostało niewiele czasu, więc trzeba złożyć świadectwo. Wzywa do odwagi, wierności, pamięci o zamordowanych i nieulegania pogardzie. Wiersz kończy się wezwaniem do wierności. Często czyta się go jako moralny kodeks Herberta.

2. „Potęga smaku”

   Wiersz z tomu „Raport z oblężonego miasta” (1983). Poeta mówi, że odmowa współpracy z władzą nie wymagała wielkiego charakteru, tylko odrobiny smaku. Propaganda była nudna, kłamliwa i brzydka, więc nie dało się jej przyjąć. Estetyka okazuje się tu sprawą etyki.

3. „Tren Fortynbrasa”

   Fortynbras przemawia nad zwłokami Hamleta. Pochwala go, ale też zarzuca mu, że żył w świecie idei i nie umiał żyć zwyczajnie. Sam myśli już o rządzeniu. Wiersz pokazuje dwa typy ludzi: idealistę i pragmatyka.

4. „Apollo i Marsjasz”

   Mit o pojedynku muzycznym boga Apollina z satyrem Marsjaszem. Apollo wygrywa i każe obedrzeć Marsjasza ze skóry. Krzyk cierpiącego jest straszny, ale prawdziwy. Wiersz pyta, czym jest sztuka: doskonałą formą czy prawdą cierpienia.

5. „Kamyk”

   Kamyk jest doskonały, cichy i spokojny, pozostaje sobą i niczego nie udaje. Człowiek, który bierze go do ręki, zaczyna mieć wyrzuty sumienia, bo kamyk patrzy na niego spokojnym, jasnym okiem.

Najważniejsze motywy

Sprawdź się na kartce

Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.

Sprawdzian PDF · sklep

Lektury obowiązkowe i argumentacja — powtórka do E8 — polski kl. 8

Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy 8: autorzy, gatunki, bohaterowie, miejsca akcji, przykłady do tez, akapit…

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →

Kartkówka PDF · sklep

Rozprawka: teza, argument, przykład — kartkówka, polski kl. 8

Kartkówka z języka polskiego dla uczniów klasy 8: budowa rozprawki, argumenty z lektur, wyrazy porządkujące, teza do tematu.

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →

Sprawdzian PDF · sklep

Próbny egzamin ósmoklasisty — arkusz 1 — sprawdzian, polski kl. 8

Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy 8: Inwokacja „Pana Tadeusza”, tekst popularnonaukowy, język, wypracowanie.

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →

Wszystkie sprawdziany i kartkówki z polskiego →

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania