Strona główna › Lektury szkolne › Klasy 7–8 › Wiersze Szymborskiej

Poezja współczesna · klasy 7–8 i liceum · lektura obowiązkowa (wybór)

Wiersze Wisławy Szymborskiej: omówienie, cechy stylu i test

Szymborska pisała prosto, ale każdy jej wiersz zaskakuje. W „Nic dwa razy” przypomina, że żaden dzień się nie powtórzy. W „Kocie w pustym mieszkaniu” pokazuje śmierć bliskiej osoby oczami kota, który czeka na powrót właściciela. W „Końcu i początku” mówi o tych, którzy sprzątają po wojnie. Jej poezja zadaje pytania o świat, człowieka i przypadek, często z humorem i ironią. Poniżej omawiamy pięć wierszy, cechy stylu i dajemy test.

  • poezja współczesna
  • Nagroda Nobla 1996
  • lektura obowiązkowa
Autorka
Wisława Szymborska (1923–2012), poetka, felietonistka, tłumaczka
Nagroda
Nagroda Nobla w dziedzinie literatury (1996)
Najbardziej znane tomy
„Wołanie do Yeti”, „Sól”, „Wielka liczba”, „Koniec i początek”, „Chwila”
Cechy stylu
prosty język, pytania, ironia i humor, zaskakująca puenta, dystans do świata
Tematy
przypadek, przemijanie, wyjątkowość każdej chwili, miejsce człowieka w świecie, pamięć

Streszczenie: o czym są wiersze Szymborskiej

„Nic dwa razy” mówi o niepowtarzalności życia: nic nie zdarza się dwa razy, nie ma dwóch takich samych dni, nocy ani pocałunków. Dlatego każda chwila jest cenna, a ludzie, choć różni, powinni szukać zgody. „Kot w pustym mieszkaniu” opowiada o śmierci człowieka z perspektywy jego kota. Kot nie rozumie, dlaczego właściciel nie wraca, szuka go w każdym kącie i postanawia, że gdy ten wróci, okaże mu obrazę. Wiersz w prosty sposób oddaje pustkę po stracie bliskiej osoby. „Koniec i początek” mówi o tym, co dzieje się po wojnie: ktoś musi sprzątnąć gruz, odbudować mosty i domy, a z czasem pamięć o wojnie zarasta trawą. „Radość pisania” pokazuje, że poeta, pisząc, ma władzę nad światem wiersza: może zatrzymać sarnę, która przebiega przez zapisany las, i ocalić ją przed strzałem. „Pod jedną gwiazdką” to przeprosiny skierowane do wszystkich i wszystkiego, wobec czego człowiek nie może być w porządku, bo nie da się zająć wszystkim naraz.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Pięć wierszy po kolei

  1. „Nic dwa razy”

    Wiersz o tym, że życie zdarza się tylko raz i nie ma prób. Każdy dzień i każda chwila są inne. Ostatnia zwrotka zachęca, by mimo różnic szukać zgody. Wiersz zyskał wielką popularność także jako piosenka.

  2. „Kot w pustym mieszkaniu”

    Mówi kot, którego właściciel umarł. Wszystko w mieszkaniu jest jak dawniej, ale czegoś brakuje. Kot obchodzi pokoje, zagląda do szaf i czeka. Obiecuje sobie, że gdy właściciel wróci, będzie się do niego zachowywał chłodno. Czytelnik wie, że ten powrót nigdy nie nastąpi.

  3. „Koniec i początek”

    Po każdej wojnie ktoś musi posprzątać. Poetka wylicza zwykłe prace: odgruzowywanie, wstawianie szyb, naprawianie mostów. Z czasem ci, którzy pamiętają wojnę, ustępują miejsca tym, którzy nic o niej nie wiedzą. Pamięć słabnie, a na pobojowisku rośnie trawa.

  4. „Radość pisania”

    Poetka opisuje sarnę przebiegającą przez las, który powstaje na papierze. W świecie wiersza to autor decyduje o wszystkim: może zatrzymać czas i uratować zwierzę przed myśliwym. To wiersz o mocy twórczości.

  5. „Pod jedną gwiazdką”

    Podmiot liryczny przeprasza przypadek, konieczność, zmarłych, dawne miłości i całą ludzkość za to, że nie może poświęcić każdemu tyle uwagi, ile by należało. Kończy przeprosinami wobec samej mowy, że używa wielkich słów.

Cechy poezji Szymborskiej

CechaPrzykład
prosty, potoczny język„Kot w pustym mieszkaniu”
ironia i humor„Pod jedną gwiazdką”
pytania filozoficzne„Nic dwa razy”, „Radość pisania”
zaskakująca perspektywaświat widziany oczami kota
puentazakończenia, które zmieniają sens całego wiersza
wyliczenia„Koniec i początek”, „Pod jedną gwiazdką”

Sprawdź się na kartce

Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.

Pierwsza strona: Lektury obowiązkowe i argumentacja — powtórka do E8 — polski kl. 8

Sprawdzian PDF · sklep

Lektury obowiązkowe i argumentacja — powtórka do E8 — polski kl. 8

Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy 8: autorzy, gatunki, bohaterowie, miejsca akcji, przykłady do tez, akapit…

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pierwsza strona: Rozprawka: teza, argument, przykład — kartkówka, polski kl. 8

Kartkówka PDF · sklep

Rozprawka: teza, argument, przykład — kartkówka, polski kl. 8

Kartkówka z języka polskiego dla uczniów klasy 8: budowa rozprawki, argumenty z lektur, wyrazy porządkujące, teza do tematu.

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pierwsza strona: Próbny egzamin ósmoklasisty — arkusz 1 — sprawdzian, polski kl. 8

Sprawdzian PDF · sklep

Próbny egzamin ósmoklasisty — arkusz 1 — sprawdzian, polski kl. 8

Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy 8: Inwokacja „Pana Tadeusza”, tekst popularnonaukowy, język, wypracowanie.

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →

Wszystkie sprawdziany i kartkówki z polskiego →

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania

O czym jest wiersz „Nic dwa razy”?

O tym, że życie jest niepowtarzalne: każdy dzień jest inny, nic się nie powtarza i dlatego każda chwila ma wartość.

Kto mówi w wierszu „Kot w pustym mieszkaniu”?

Kot, którego właściciel umarł. Kot nie rozumie śmierci i czeka na powrót człowieka.

O czym mówi „Koniec i początek”?

O ludziach, którzy po wojnie muszą sprzątać i odbudowywać, oraz o tym, że z czasem pamięć o wojnie zanika.

Za co Szymborska dostała Nagrodę Nobla?

Za poezję, która z ironiczną precyzją pokazuje człowieka i świat. Nagrodę otrzymała w 1996 roku.

Jakie są cechy poezji Szymborskiej?

Prosty język, ironia, humor, pytania filozoficzne, nieoczywista perspektywa i zaskakująca puenta.

Źródła i metoda. Opracowanie własne redakcji. Wiersze Wisławy Szymborskiej są chronione prawem autorskim, dlatego nie cytujemy ich, tylko omawiamy treść własnymi słowami. Dane biograficzne (1923–2012, Nagroda Nobla 1996) według powszechnie przyjętej wiedzy. Status według Dz.U. 2024 poz. 996, Dz.U. 2024 poz. 1019 i Dz.U. 2026 poz. 378. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd

Stan prawny na 2026-10-11.

Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-12