Matura 2026 · Formuła 2023 · poziom rozszerzony
Rozwiąż oficjalny arkusz CKE, a potem sprawdź, jak budować odpowiedzi, które pokazują tok rozumowania. Poniżej znajdziesz własne omówienie wybranych zadań, nie kopię arkusza.
Otwórz oryginalny arkusz CKE i rozwiązuj zadania w kolejności dogodnej dla siebie. Zwracaj uwagę na czasownik w poleceniu: przy „wykaż” trzeba połączyć informację ze źródła z wnioskiem, a przy „uzasadnij” wyjaśnić mechanizm. Samo podanie hasła z podręcznika często nie wystarcza.
Praktyczna metoda: najpierw zaznacz w poleceniu, co masz wykazać lub wyjaśnić. Następnie zapisz fakt z materiału zadania i zdanie, które łączy go z odpowiedzią. Po sprawdzeniu pracy porównaj te elementy z oficjalnymi zasadami oceniania, a nie tylko z jednym przykładem odpowiedzi.
Numery odsyłają do zadań w oficjalnym PDF. Poniższe wyjaśnienia zostały napisane od nowa na podstawie arkusza i zasad oceniania; nie zastępują pełnego brzmienia poleceń.
Zadanie 1.1 · białka
Mostek disiarczkowy łączy dwie reszty cysteiny. Jeśli w cząsteczce jest ich 35, można utworzyć 17 pełnych par; jedna reszta pozostanie bez pary. To właśnie rachunek 35 = 2 × 17 + 1 uzasadnia maksymalną liczbę mostków.
W odpowiedzi trzeba powiązać liczbę reszt cysteiny z liczbą par. Ogólne stwierdzenie, że „białko ma wiązania”, nie pokazuje tego związku.
Zadanie 1.2 · transport
Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe słabo rozpuszczają się w wodnym osoczu. Albumina jest w nim dobrze rozpuszczalna i może je wiązać, dzięki czemu kompleks może być przenoszony z krwią.
Nie pisz, że samo przyłączenie zmienia kwasy tłuszczowe w substancje rozpuszczalne. Klucz rozróżnia transport przez białko od zmiany właściwości kwasu.
Zadanie 2.2 · fotosynteza
Po wzbudzeniu centrum reakcji fotosystemu II przekazuje elektrony dalej. Rozszczepienie wody dostarcza elektrony, które uzupełniają powstały w tym centrum niedobór. Dlatego oba elementy muszą współdziałać, by przekazywanie elektronów mogło trwać.
Ważne jest wskazanie dokąd trafiają elektrony z wody. Samo wspomnienie o fotolizie nie wyjaśnia zależności.
CKE podaje przykładowe rozwiązania, ale dopuszcza również inne odpowiedzi, które są poprawne merytorycznie i spełniają warunki zadania. Dlatego ważniejsza jest pełna myśl niż identyczne sformułowanie.
W zadaniach opartych na doświadczeniu odnieś problem badawczy, hipotezę lub wniosek do przedstawionych obserwacji. W obliczeniach pokaż metodę, wynik oraz odpowiednią jednostkę i dokładność, gdy zadanie tego wymaga.
Arkusz, klucz i zawarte w nich teksty oraz ilustracje pozostają na serwerze CKE. Ta strona zawiera własne objaśnienia i prowadzi do dokumentów źródłowych; nie udostępnia ich kopii.
Nie każ mu liczyć! — opracowanie
Matura z biologii — omówienie
To autorskie omówienie wybranych zadań biologicznych. Oficjalny arkusz i zasady oceniania są dostępne bezpośrednio na stronie CKE. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04