Strona główna › Lektury szkolne › Klasy 4–6 › Mazurek Dąbrowskiego
Hymn państwowy · klasy 4–6 · lektura obowiązkowa
„Mazurek Dąbrowskiego”: o czym jest hymn Polski, historia i test
„Jeszcze Polska nie zginęła, / Kiedy my żyjemy”. Te słowa napisał Józef Wybicki w 1797 r. dla polskich żołnierzy walczących we Włoszech. Pieśń dawała nadzieję, że Polska, której nie było na mapie, odrodzi się. Od 1927 r. jest hymnem państwowym. Poniżej wyjaśniamy każdą zwrotkę, trudne słowa i historię pieśni.
- 4 zwrotki i refren
- hymn od 1927 r.
- tekst w Wolnych Lekturach
- Autor
- Józef Wybicki
- Gatunek
- pieśń patriotyczna, hymn państwowy
- Powstanie
- 1797 r., we Włoszech, jako „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”
- Melodia
- ludowy mazurek, stąd nazwa „Mazurek”
- Hymn Polski
- od 1927 r.
- Budowa
- 4 zwrotki i refren „Marsz, marsz Dąbrowski”
- Gdzie przeczytać
- Wolne Lektury
Streszczenie: o czym jest „Mazurek Dąbrowskiego”
Hymn mówi, że Polska żyje, dopóki żyją Polacy, nawet gdy nie ma jej na mapie. To, co zabrali obcy, żołnierze odbiorą szablą. Legioniści pod wodzą generała Dąbrowskiego chcą wrócić z Włoch do Polski i połączyć się z narodem. Przejdą Wisłę i Wartę, a przykładem jest dla nich Napoleon Bonaparte, który potrafi zwyciężać. Tak jak Stefan Czarniecki wrócił kiedyś, by ratować ojczyznę przed Szwedami, tak oni wrócą „przez morze”. W ostatniej zwrotce ojciec ze wzruszeniem mówi córce Basi, że słychać już bębny polskiego wojska.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Treść hymnu zwrotka po zwrotce
Zwrotka 1 i refren: Polska żyje w nas
„Jeszcze Polska nie zginęła, / Kiedy my żyjemy”. Polska istnieje, dopóki żyją ludzie, którzy ją kochają. „Co nam obca przemoc wzięła, / Szablą odbierzemy”. Refren wzywa: „Marsz, marsz Dąbrowski, / Z ziemi włoskiej do Polski”.
Zwrotka 2: przykład Bonapartego
„Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, / Będziem Polakami”. Wisła i Warta to największe rzeki na ziemiach polskich. „Dał nam przykład Bonaparte, / Jak zwyciężać mamy”: legioniści walczyli u boku Napoleona i wierzyli, że pomoże im odzyskać Polskę.
Zwrotka 3: jak Czarniecki
„Jak Czarniecki do Poznania / Po szwedzkim zaborze, / Dla ojczyzny ratowania / Wrócim się przez morze”. Stefan Czarniecki to hetman, który w XVII w. walczył ze Szwedami w czasie potopu szwedzkiego.
Zwrotka 4: ojciec i Basia
„Już tam ojciec do swej Basi / Mówi zapłakany: / Słuchaj jeno, pono nasi / Biją w tarabany”. Ojciec płacze ze wzruszenia, bo słyszy bębny nadchodzącego polskiego wojska.
Trudne słowa w hymnie
| Słowo z hymnu | Co znaczy |
|---|---|
| przemoc obca | zaborcy, którzy siłą zajęli Polskę |
| za twoim przewodem | pod twoim dowództwem |
| złączym się | połączymy się |
| przejdziem, będziem | przejdziemy, będziemy |
| zabór | zajęcie kraju przez wroga |
| wrócim się | wrócimy |
| jeno | tylko |
| pono | podobno |
| tarabany | bębny wojskowe |
Historia pieśni
- Pod koniec XVIII w. Polska zniknęła z mapy po trzech rozbiorach. Ostatni był w 1795 r.
- We Włoszech generał Jan Henryk Dąbrowski stworzył Legiony Polskie, które walczyły u boku Napoleona Bonapartego. Żołnierze wierzyli, że wrócą z nim do wolnej Polski.
- W 1797 r. Józef Wybicki napisał dla nich „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Pierwotny tekst był dłuższy i zaczynał się słowami „Jeszcze Polska nie umarła”. Dzisiejszy hymn ma cztery zwrotki i zaczyna się od słów „Jeszcze Polska nie zginęła”.
- Pieśń była śpiewana w powstaniach i przez całe lata niewoli. W 1927 r. została hymnem państwowym Polski.
Jak zachowywać się podczas hymnu
Hymn śpiewa się lub wysłuchuje na stojąco, w postawie zasadniczej. Mężczyźni zdejmują nakrycie głowy, a umundurowani oddają honory. Podczas hymnu się nie rozmawia i nie je. Tak wyrażamy szacunek dla Polski.
Test i inne lektury
Najczęstsze pytania
Kto napisał „Mazurek Dąbrowskiego”?
Józef Wybicki, w 1797 r. we Włoszech, dla żołnierzy Legionów Polskich generała Jana Henryka Dąbrowskiego.
Dlaczego hymn nazywa się „Mazurek Dąbrowskiego”?
Bo ma melodię mazurka, polskiego tańca ludowego, a jego bohaterem jest generał Dąbrowski, do którego zwraca się refren: „Marsz, marsz Dąbrowski”.
Co znaczy „Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy”?
Że Polska nie umarła, choć nie ma jej na mapie. Żyje w ludziach, którzy ją kochają i chcą o nią walczyć.
Kim był Czarniecki z trzeciej zwrotki?
Stefan Czarniecki, hetman z XVII w., który walczył ze Szwedami w czasie potopu szwedzkiego. Hymn podaje go jako wzór obrońcy ojczyzny.
Od kiedy „Mazurek Dąbrowskiego” jest hymnem Polski?
Od 1927 r. Dziś mówi o tym także Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.
Źródła i metoda. Tekst hymnu: wydanie Wolnych Lektur (cztery zwrotki, jak w hymnie państwowym); cytaty sprawdzone w tekście. Historia pieśni według powszechnie przyjętej wiedzy o Legionach Polskich we Włoszech. Status według Dz.U. 2024 poz. 996, Dz.U. 2026 poz. 378 i informatora CKE o egzaminie ósmoklasisty. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
