„Antygona w Nowym Jorku” Janusza Głowackiego: streszczenie, bohaterowie i test
Nowojorski park, jedna noc, troje bezdomnych: Portorykanka Anita, rosyjski Żyd Sasza i Polak Pchełka. Anita dowiaduje się, że jej ukochany John zamarzł, a jego ciało zabrano na cmentarz dla ubogich, gdzie spocznie w zbiorowym grobie. Jak Antygona chce go godnie pochować, więc wysyła kolegów po ciało. To tragifarsa: śmieszna i straszna zarazem. Pokazuje samotność, biedę i marzenia ludzi, których nikt nie zauważa. Poniżej masz streszczenie, bohaterów i test.
Janusz Głowacki (1938–2017), prozaik i dramatopisarz
Pierwodruk
miesięcznik „Dialog”, 1992 rok; polska prapremiera w 1993 roku
Gatunek
dramat, tragifarsa w dwóch aktach
Miejsce akcji
Tompkins Square Park w Nowym Jorku i nabrzeże przy cmentarzu dla ubogich (Potter's Field)
Czas akcji
jedna noc, współcześnie
Bohaterowie
Anita, Sasza, Pchełka, Policjant
Streszczenie: o czym jest „Antygona w Nowym Jorku”
W parku mieszkają na wspólnej ławce dwaj bezdomni: Sasza, starszy rosyjski Żyd, który kiedyś był malarzem, i Pchełka, Polak, który czeka na przyjazd swojej dziewczyny, Joli. Właśnie się pokłócili, bo Pchełka sam przepił wspólne pieniądze. Do parku przychodzi Portorykanka Anita i szuka swojego ukochanego, Johna. Okazuje się, że John zamarzł w nocy, a jego ciało zabrano na cmentarz dla ubogich, gdzie bezimiennych zmarłych chowa się we wspólnym grobie.
Anita postanawia pochować Johna godnie, w parku. Oddaje Saszy i Pchełce wszystkie oszczędności i wysyła ich po ciało. Mężczyźni jadą na nabrzeże, gdzie czekają trumny z niezidentyfikowanymi zmarłymi. Otwierają kilka z nich i zabierają jedno ciało. Dopiero w parku Sasza orientuje się, że to nie John. Mężczyźni się kłócą, wypominają sobie narodowe uprzedzenia i życiowe porażki, a Pchełka ucieka. Anita patrzy na zmarłego i płacze, ale nie mówi, że to obcy człowiek. Razem z Saszą urządza pogrzeb pod ławką i skromną stypę.
W nocy Anita i Sasza opowiadają, jak stracili dom. Sasza wymyśla, że wróci do Rosji i zabierze Anitę ze sobą. Ona się cieszy i idzie zdobyć dla niego krawat. Tymczasem wraca pijany Pchełka. Anita zostaje napadnięta przez obcych mężczyzn, a pijany Sasza nie reaguje. Na końcu Policjant zwraca się do widzów. Opowiada, że park oczyszczono z bezdomnych i ogrodzono, a ciała nie znaleziono. Dodaje, że Portorykanka, która zgłosiła pochówek, powiesiła się na bramie parku, a jej ciało zabrano na cmentarz dla ubogich.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Plan wydarzeń
Ławka w parku
Sasza i Pchełka kłócą się o przepite pieniądze.
Wiadomość o Johnie
Anita dowiaduje się, że jej ukochany zamarzł i trafi do zbiorowego grobu.
Wyprawa po ciało
Sasza i Pchełka jadą na nabrzeże i zabierają zwłoki.
Pomyłka
W parku okazuje się, że to nie John. Pchełka ucieka.
Pogrzeb pod ławką
Anita i Sasza chowają zmarłego i urządzają stypę.
Marzenia o powrocie
Sasza obiecuje Anicie wyjazd do Rosji.
Noc przemocy
Anita zostaje napadnięta, a Sasza jej nie broni.
Relacja Policjanta
Park zostaje ogrodzony, a Anita odbiera sobie życie.
Bohaterowie
Postać
Kim jest
Cechy i rola
Anita
bezdomna Portorykanka
wierna, czuła, uparta; współczesna Antygona
Sasza
bezdomny rosyjski Żyd, dawny malarz
inteligentny, ironiczny, marzy o powrocie
Pchełka
bezdomny Polak
gadatliwy, zagubiony, czeka na Jolę, ucieka od prawdy
Policjant
stróż porządku
komentuje wydarzenia, zwraca się do widzów; obojętny przedstawiciel władzy
John
zmarły ukochany Anity
nie pojawia się na scenie; jego ciała nie udaje się odnaleźć
Nawiązania do „Antygony”
Pochówek zmarłego. Anita, jak Antygona, chce godnie pochować bliską osobę wbrew obowiązującym zasadom.
Władza. Rolę Kreona pełnią przepisy i system reprezentowany przez Policjanta.
Tragizm. Obie bohaterki giną, a ich ofiara niczego nie zmienia w świecie.
Chór. Monologi Policjanta skierowane do widzów przypominają rolę chóru w tragedii antycznej.
Groteska. U Głowackiego tragedia miesza się z farsą, bo bohaterowie są żałośni i śmieszni.
Problematyka
Bezdomność i wykluczenie. Bohaterowie są niewidzialni dla świata.
Emigracja. Ameryka okazuje się nie krainą szans, ale miejscem samotności.
Godność. Nawet w nędzy człowiek pragnie szacunku dla siebie i zmarłych.
Narodowe stereotypy. Polak i Rosjanin wypominają sobie dawne krzywdy.
Marzenia i złudzenia. Pchełka czeka na Jolę, Sasza na powrót do Rosji.
Sprawdź się na kartce
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Sprawdzian PDF · sklep
Współczesność — sprawdzian z epoki — sprawdzian, polski LO kl. 4
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy IV liceum i technikum: Dżuma, Rok 1984, Tango, poezja i proza po 1945 roku…
W Tompkins Square Park w Nowym Jorku, wśród bezdomnych, oraz na nabrzeżu przy cmentarzu dla ubogich.
Dlaczego Anita jest nazywana współczesną Antygoną?
Bo za wszelką cenę chce godnie pochować ukochanego, jak Antygona chciała pochować brata.
Czy Sasza i Pchełka przynieśli ciało Johna?
Nie. Przynieśli ciało obcego człowieka. Anita to zauważyła, ale nic nie powiedziała.
Jaką rolę pełni Policjant?
Komentuje wydarzenia i zwraca się do widzów, trochę jak chór w tragedii antycznej.
Jak kończy się dramat?
Park zostaje ogrodzony, a z relacji Policjanta dowiadujemy się, że Anita powiesiła się na bramie parku.
Źródła i metoda. Opracowanie własne redakcji. Dramat jest chroniony prawem autorskim, dlatego nie cytujemy tekstu. Przebieg akcji sprawdzony w haśle w polskiej Wikipedii i w streszczeniu w Encyklopedii Teatru Polskiego. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-12.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →