Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Ojciec Goriot

Autor

Honoré de Balzac

Gatunek

powieść realistyczna, część cyklu „Komedia ludzka”

Epoka

realizm (pod tekstem: „we wrześniu 1834”)

Czas i miejsce akcji

Paryż, od jesieni 1819 r. do początku 1820 r.

Przekład

Amelia Bortnowska

Gdzie przeczytać

Wolne Lektury

Streszczenie: o czym jest „Ojciec Goriot”

W pensjonacie pani Vauquer mieszka siedmioro stałych lokatorów. Najbardziej wyśmiewany jest ojciec Goriot, dawny bogaty „fabrykant makaronu”, który z każdym rokiem zajmuje gorszy pokój. Student Eugeniusz de Rastignac odkrywa, że eleganckie damy, które czasem odwiedzają starca, to jego córki: hrabina Anastazja de Restaud i baronowa Delfina de Nucingen. Goriot oddał im cały majątek, a teraz wyprzedaje ostatnie rzeczy, by spłacać ich długi. Kuzynka Rastignaca, wicehrabina de Beauséant, uczy go, że w świecie trzeba być bezwzględnym. Vautrin proponuje mu milion: Rastignac ma poślubić Wiktorynę Taillefer, a Vautrin postara się, by zginął jej brat. Rastignac odmawia i wiąże się z Delfiną. Brat Wiktoryny ginie w pojedynku, ale Vautrin zostaje aresztowany jako zbiegły galernik. Córki Goriota kłócą się o pieniądze, a starzec dostaje udaru. Umiera, wołając córki, które nie przychodzą. Pogrzeb opłaca student. Na cmentarzu Père-Lachaise Rastignac patrzy na Paryż i mówi: „Teraz my się spróbujemy!”.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Streszczenie szczegółowe: plan wydarzeń

1. Pensjonat pani Vauquer (początek)

   Narrator długo opisuje „Dom Vauquer” przy ulicy Neuve-Sainte-Geneviève: ponury salon, brudną jadalnię, woń stęchlizny. Mieszkają tu m.in. wdowa Couture z wychowanką Wiktoryną Taillefer, stary Poiret, panna Michonneau, Vautrin, student prawa Eugeniusz de Rastignac i ojciec Goriot. Goriot wprowadził się jako zamożny kupiec, ale z roku na rok płaci mniej, przenosi się na wyższe piętra i staje się pośmiewiskiem.

2. Tajemnice Goriota (przyjazd do Paryża)

   Goriota odwiedzają czasem piękne, eleganckie damy. Starzec mówi: „To moja córka”, ale pani Vauquer i lokatorzy myślą, że to jego kochanki. Pewnej nocy Rastignac widzi przez dziurkę od klucza, jak Goriot zgniata srebrny półmisek, by go sprzedać i wykupić weksel córki.

3. Wejście w wielki świat (wizyty u pani de Restaud i pani de Beauséant)

   Dzięki krewnej, wicehrabinie de Beauséant, Rastignac dostaje się na bal i poznaje hrabinę Anastazję de Restaud. Gdy w jej salonie wymienia nazwisko ojca Goriota, atmosfera natychmiast się zmienia, a potem nie zostaje już tam wpuszczony. U pani de Beauséant poznaje historię Goriota, którego obie córki wyrzekły się ojca. Kuzynka radzi mu: „Im chłodniej będziesz pan rachował, tym dalej zajdziesz”. Podsuwa mu też Delfinę de Nucingen, która marzy o wejściu do jej salonu.

4. Rodzina Rastignaca

   Rastignac prosi rodzinę o pieniądze na stroje. Matka i ciotka poświęcają swoje pamiątki, a siostry Laura i Agata oddają mu oszczędności. Czytając list od matki, student płacze i porównuje się z córkami Goriota.

5. Propozycja Vautrina

   Vautrin wylicza Rastignacowi, jak długo i marnie zarabia się uczciwą pracą. Proponuje: „Potrzeba miliona i to niezwłocznie”. Wiktoryna Taillefer jest zakochana w studencie, a jej bogaty ojciec zostawi majątek tylko synowi. Vautrin obiecuje, że jego znajomy pułkownik zabije brata Wiktoryny w pojedynku. Wtedy dziewczyna odziedziczy majątek, a Rastignac się z nią ożeni. Student nie chce brać w tym udziału, a później oddaje Vautrinowi pożyczone od niego pieniądze, żeby nic mu nie zawdzięczać.

6. Delfina (ruleta i ulica d’Artois)

   Rastignac zbliża się do Delfiny. Ona daje mu sto franków i prosi, by zagrał w ruletkę. Student wygrywa, a Delfina wyznaje mu, w jakiej sytuacji jest w małżeństwie. Goriot cieszy się z ich uczucia i razem z Delfiną urządza dla studenta mieszkanie przy ulicy d’Artois.

7. Aresztowanie Vautrina

   Policja podejrzewa, że Vautrin to zbiegły galernik, zwany Trompe-la-Mort. Panna Michonneau zgadza się za trzy tysiące franków wlać mu do śmietanki do kawy płyn od policji. Tego samego ranka przychodzi wiadomość, że syn Taillefera został ciężko ranny w pojedynku. Vautrin traci przytomność, a Michonneau uderza go w ramię, na którym pokazują się „dwie złowrogie białe litery”. Policja aresztuje go jako Jakuba Collina. Lokatorzy wypędzają z pensjonatu Michonneau i Poireta.

8. Kłótnia córek

   Anastazja sprzedała lichwiarzowi rodzinne brylanty męża, by ratować kochanka, a mąż wszystko odkrył. Delfina nie może dostać swojego posagu, bo mąż bankier wplątał go w interesy. Siostry kłócą się w pokoju ojca, a Goriot rozpacza, że nie może im pomóc. Rastignac wypisuje na Goriota rewers na dwanaście tysięcy franków dla Anastazji. Wkrótce Bianchon stwierdza u starca udar: „Uderzenie na mózg już nastąpiło”.

9. Bal u pani de Beauséant

   Kochanek pani de Beauséant, markiz d’Adjuda, żeni się z inną. Wicehrabina wydaje ostatni wielki bal, z godnością żegna świat i wyjeżdża „Do Normandii, do Courcelles”. Córki Goriota bawią się na balu, choć ojciec leży chory.

10. Śmierć Goriota

    Rastignac i jego kolega Bianchon, student medycyny, czuwają przy umierającym. Goriot czeka na córki: „One przyjdą niezadługo”. Córki nie przychodzą. Starzec przeklina zięciów i woła: „Naściu! Fifinko!”. Umiera bez nich.

11. Pogrzeb i wyzwanie (zakończenie)

    Pogrzeb opłacają studenci. Za trumną idą tylko Rastignac i służący Krzysztof. Na cmentarz jadą za nią dwa puste powozy z herbami zięciów. Rastignac grzebie na cmentarzu Père-Lachaise „ostatnią łzę młodzieńczą”. Potem patrzy na Paryż i mówi: „Teraz my się spróbujemy!”. Idzie na obiad do pani de Nucingen.

Bohaterowie

Najważniejsze motywy

• Ojcowska miłość. Goriot kocha córki ślepo i bezwarunkowo, a one go wykorzystują. Mówi: „Ojciec musi zawsze dawać, żeby być szczęśliwym”.
• Pieniądz rządzi światem. W Paryżu Balzaka wszystko ma cenę: małżeństwa, przyjaźnie, miłość, a nawet modlitwa nad trumną.
• Edukacja młodego człowieka. Rastignac przechodzi szkołę życia u trzech nauczycieli: pani de Beauséant, Vautrina i Goriota. Na końcu grzebie „ostatnią łzę młodzieńczą” i rzuca wyzwanie Paryżowi.
• Dwa światy. Brudny pensjonat Vauquer i salony arystokracji są blisko siebie, a Rastignac krąży między nimi.
• Realizm. Dokładne opisy miejsc, cen i przedmiotów, typy ludzkie z różnych warstw, wpływ środowiska na człowieka. Sam narrator zapewnia: „All is true”.
• „Komedia ludzka”. Te same postacie, np. Rastignac, Vautrin i Bianchon, pojawiają się w innych powieściach cyklu Balzaka.

Sprawdź się na kartce

Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.

Sprawdzian PDF · sklep

Pozytywizm — sprawdzian z epoki — sprawdzian, polski LO kl. 2

Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy II liceum i technikum: Lalka, Zbrodnia i kara, Potop, hasła epoki.

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →

Pakiet PDF · sklep

Polski, liceum klasa 2 — wszystkie sprawdziany i kartkówki

11 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 2): romantyzm, pozytywizm i kształcenie językowe.

19,90 zł

Zobacz w sklepie →

Sprawdzian PDF · sklep

Lektury obowiązkowe na maturze — sprawdzian, polski matura

Sprawdzian z języka polskiego dla maturzystów (liceum i technikum): zakres podstawowy: bohaterowie, autorzy, miejsca akcji…

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →

Wszystkie sprawdziany i kartkówki z polskiego →

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania