Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Biblia w liceum

Biblia · liceum i technikum · lektura obowiązkowa (matura)

Biblia w liceum: Księga Rodzaju, Hioba, Koheleta, Psalmy i Apokalipsa

Biblia to w liceum lektura obowiązkowa z gwiazdką: jej fragmenty mogą być na maturze. Księga Rodzaju opowiada o stworzeniu świata i grzechu pierworodnym. Księga Hioba pyta, dlaczego cierpi człowiek niewinny. Kohelet powtarza „marność nad marnościami” i mówi, że wszystko ma swój czas. Psalm 23 to modlitwa pełna ufności, a Apokalipsa to wizja końca świata i nowego Jeruzalem. Poniżej masz streszczenia, najważniejsze motywy i test.

  • matura
  • Stary i Nowy Testament
  • teksty w domenie publicznej
Biblia
zbiór ksiąg świętych judaizmu i chrześcijaństwa; Stary Testament i Nowy Testament
Księgi w liceum
Rodzaju, Hioba, Koheleta, Psalmów (Stary Testament), Apokalipsa św. Jana (Nowy Testament)
Gatunki
opowieść (Rodzaju), dramat z dialogami poetyckimi (Hiob), księga mądrościowa (Kohelet), psalm, czyli modlitwa-pieśń, apokalipsa, czyli wizja końca czasów
Przekłady polskie
Biblia Jakuba Wujka (1599), Biblia Gdańska (1632), Biblia Tysiąclecia (1965)
Gdzie przeczytać
Księga Rodzaju w Wolnych Lekturach i Biblia Gdańska w Wikiźródłach

Streszczenie: o czym są te księgi

Księga Rodzaju zaczyna się od stworzenia świata w sześć dni i stworzenia człowieka „na obraz Swój”. Bóg umieszcza ludzi w ogrodzie Eden i zakazuje jeść z Drzewa Poznania dobrego i złego. Wąż kusi kobietę, a ona i mężczyzna jedzą owoc. Bóg wypędza ich z raju, a człowiek usłyszy: „prochem ty, i w proch się obrócisz!”. Księga Hioba opowiada o sprawiedliwym bogaczu, któremu Bóg pozwala szatanowi odebrać dzieci, majątek i zdrowie. Hiob nie złorzeczy Bogu: „Pan dał, Pan też wziął”. Po długich sporach z przyjaciółmi spotyka Boga, a Bóg zwraca mu wszystko w dwójnasób. Kohelet (Księga Koheleta, Kaznodziei) to rozważania mędrca, który twierdzi, że wszystko jest marnością, nic nie jest nowe pod słońcem, a każda rzecz ma swój czas. Psalm 23 to pieśń o Bogu jako dobrym pasterzu, przy którym człowiek nie boi się nawet „w dolinie cienia śmierci”. Apokalipsa św. Jana to wizja końca świata: czterej jeźdźcy niosą wojnę, głód i śmierć, a na końcu Jan widzi „niebo nowe i ziemię nową” i nowe Jeruzalem.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Pięć ksiąg po kolei

  1. Księga Rodzaju: stworzenie i grzech pierworodny

    „Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię”. Przez sześć dni Bóg stwarza świat słowem, a szóstego dnia człowieka. W raju wąż jest „chytry bardziej niż wszelki zwierz dziki”. Obiecuje: „staniecie się jako Bóg, znający dobro i zło”. Po zjedzeniu owocu ludzie widzą, że są nadzy, i ukrywają się. Bóg wypędza ich z Edenu, a drogi do drzewa życia strzegą Cherubowie z płomiennym mieczem.

  2. Księga Hioba: cierpienie niewinnego

    Hiob był „doskonały, i szczery, i bojący się Boga”. Szatan twierdzi, że Hiob kocha Boga tylko dlatego, że jest bogaty. Bóg pozwala go doświadczyć. Posłańcy przynoszą kolejne złe wieści, a każdy kończy: „a uszedłem tylko ja, ja sam, abym ci oznajmił”. Hiob traci dzieci i majątek, ale mówi: „Pan dał, Pan też wziął, niech będzie imię Pańskie błogosławione”. Potem choruje i siedzi w popiele. Żona namawia go: „Złorzecz Bogu, a umrzyj”. Na końcu Hiob spotyka Boga: „Przedtem tylko ucho słyszało o tobie; ale teraz oko moje widzi cię”. Bóg zwraca mu wszystko „w dwójnasób”.

  3. Kohelet: marność nad marnościami

    Księga to „Słowa Kaznodzieie, syna Dawidowego”. Mędrzec zaczyna: „Marność nad marnościami, powiedział Kaznodzieia; marność nad marnościami, i wszystko marność”. Pokolenia przemijają, słońce wschodzi i zachodzi, rzeki płyną do morza, „a niemasz nic nowego pod słońcem”. W rozdziale trzecim wylicza: „Iest czas rodzenia i czas umierania”, „Czas płaczu, i czas śmiechu”, „czas woyny, i czas pokoiu”.

  4. Psalm 23: Bóg jako pasterz

    „Pan iest pasterzem moim, na niczém mi nie zeydzie”. Pasterz prowadzi na zielone pastwiska i do cichych wód. „Choćbym téż chodził w dolinie cienia śmierci, nie będę się bał złego”. Psalm wyraża pełną ufność w Bogu.

  5. Apokalipsa św. Jana: koniec świata i nowe Jeruzalem

    Baranek otwiera pieczęcie, a z każdej wyjeżdża jeździec: na koniu białym zwycięzca z łukiem, na rydzym ten, który odbiera ziemi pokój, na wronym z szalą w ręce (głód), na płowym ten, któremu na imię „śmierć, a piekło szło za nim”. Na końcu Jan widzi „niebo nowe i ziemię nową” i nowe Jeruzalem. Jan słyszy, że „otrze Bóg wszelką łzę z oczów ich”, a Bóg mówi: „Oto wszystko nowe czynię”.

Najważniejsze motywy i ich znaczenie

MotywKsięgaZnaczenie
stworzenie świata, rajRodzajuświat dobry i uporządkowany, człowiek na obraz Boga
grzech pierworodny, wygnanieRodzajuutrata raju przez nieposłuszeństwo, cierpienie i śmierć jako skutek
cierpienie niewinnegoHiobawiara wystawiona na próbę, pytanie o sens cierpienia
vanitas, marnośćKoheletprzemijanie wszystkiego, czas na wszystko
Bóg jako pasterzPsalm 23ufność, opieka, bezpieczeństwo
czterej jeźdźcy, koniec świataApokalipsawojna, głód, zaraza i śmierć, sąd
nowe JeruzalemApokalipsanadzieja, odnowienie świata, koniec cierpienia

Biblia w literaturze polskiej

Sprawdź się na kartce

Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.

Pierwsza strona: Biblia — księgi z listy lektur — kartkówka, polski LO kl. 1

Kartkówka PDF · sklep

Biblia — księgi z listy lektur — kartkówka, polski LO kl. 1

Kartkówka z języka polskiego dla uczniów klasy I liceum i technikum: Księga Rodzaju, Hioba, Koheleta, Psalmy, Apokalipsa.

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pierwsza strona: Biblia — sprawdzian — sprawdzian, polski LO kl. 1

Sprawdzian PDF · sklep

Biblia — sprawdzian — sprawdzian, polski LO kl. 1

Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy I liceum i technikum: księgi Starego Testamentu z listy lektur, gatunki biblijne…

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pierwsza strona: Polski, liceum klasa 1 — wszystkie sprawdziany i kartkówki

Pakiet PDF · sklep

Polski, liceum klasa 1 — wszystkie sprawdziany i kartkówki

20 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 1): antyk, Biblia, średniowiecze, renesans, barok…

34,90 zł

Zobacz w sklepie →

Wszystkie sprawdziany i kartkówki z polskiego →

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania

Jakie fragmenty Biblii obowiązują w liceum?

Fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów i Apokalipsy św. Jana. Mogą pojawić się na maturze.

O czym jest Księga Hioba?

O sprawiedliwym człowieku, który traci wszystko, ale nie przestaje wierzyć. Księga pyta, dlaczego cierpią niewinni, i pokazuje, że człowiek nie zrozumie w pełni zamysłów Boga.

Co znaczy „marność nad marnościami”?

To słowa z Księgi Koheleta. Oznaczają, że wszystko na świecie przemija i nie ma trwałej wartości.

Kim są czterej jeźdźcy Apokalipsy?

Postaciami z szóstego rozdziału Apokalipsy. Jadą na koniach białym, rydzym, wronym i płowym i symbolizują zwycięstwo lub podbój, wojnę, głód i śmierć.

Co to są hiobowe wieści?

Złe wiadomości, które napływają jedna po drugiej, tak jak do Hioba przychodzili kolejni posłańcy z wiadomościami o nieszczęściach.

Źródła i metoda. Teksty: Księga Rodzaju w przekładzie Izaaka Cylkowa (Wolne Lektury); Księga Hioba, Kohelet (w Biblii Gdańskiej „Ecclesiastes”, wydanie z 1840 r. z dawną pisownią „i” zamiast „j”), Psalm 23 i Apokalipsa według Biblii Gdańskiej (Wikiźródła, domena publiczna). Cytaty sprawdzone w tych tekstach i podane w ich pisowni. W szkole zwykle czyta się Biblię Tysiąclecia. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd

Stan prawny na 2026-10-11.

Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-12