Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Boska komedia
Poemat · liceum i technikum · zakres rozszerzony
Dante w połowie życia gubi się w ciemnym lesie. Ratuje go duch rzymskiego poety Wergiliusza, który prowadzi go przez dziewięć kręgów Piekła i górę Czyśćca. W Raju przewodniczką zostaje ukochana Beatrycze. Po drodze Dante spotyka grzeszników, świętych i znanych ludzi swoich czasów, a na końcu ogląda Boga. Poniżej masz streszczenie trzech części, najważniejsze sceny, bohaterów, symbolikę i test.
Poemat zaczyna się słowami: „Z prostego toru w naszych dni połowie / Wszedłem w las ciemny”. Dantemu drogę na górę zagradzają pantera, lew i wilczyca. Na pomoc przychodzi duch poety Wergiliusza (Wirgilego), wysłany przez Beatrycze. Razem przechodzą przez bramę z napisem: „Wchodzący we mnie, zostawcie nadzieję!”. Piekło ma kształt lejka z dziewięcioma kręgami. Im niżej, tym cięższe grzechy, a na samym dnie, w lodzie, Lucyfer gryzie trzech zdrajców. Potem poeci wspinają się na górę Czyśćca, gdzie dusze odpokutowują grzechy. Na szczycie, w raju ziemskim, Wergiliusz odchodzi, a Dante spotyka Beatrycze. Z nią wznosi się przez kolejne nieba aż do Empireum. Tam św. Bernard modli się do Matki Bożej, a Dante ogląda Trójcę Świętą. Poemat kończy się słowami o Bogu: „Miłość, co wprawia w ruch słońce i gwiazdy”.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Dante gubi się w lesie i próbuje wejść na oświetloną słońcem górę. Drogę zagradzają mu trzy zwierzęta: pantera, lew i wilczyca. Wilczyca spycha go w dół, „tam, gdzie milczy słońce”. Zjawia się duch Wergiliusza, a Dante woła: „Tyżeś Wirgili?”. Wergiliusz mówi, że przysłała go Beatrycze, i obiecuje poprowadzić Dantego przez zaświaty.
Na bramie widnieje napis: „Przeze mnie droga w gród łez niezliczonych” i ostrzeżenie: „Wchodzący we mnie, zostawcie nadzieję!”. W przedpieklu biegają tchórze, którzy za życia nie wybrali ani dobra, ani zła. Przewoźnik Charon przewozi dusze przez rzekę.
W kręgu I przebywają ludzie nieochrzczeni, także wielcy poeci i filozofowie starożytności. W kręgu II wichura miota grzesznikami z miłości. Dante rozmawia z Franczeską z Rimini (Francescą). Opowiada mu, jak razem z ukochanym (w tradycji to Paolo) czytali o miłości Lancelota i pocałowali się: „Pisarz tej księgi był nam Galeotą”. Dante ze wzruszenia mdleje: „Straciłem siły i jak martwy padłem”. Dalej są żarłocy pilnowani przez Cerbera, skąpcy i marnotrawcy oraz gniewni.
Diabły nie chcą wpuścić poetów do miasta Dis. Bramę otwiera dopiero posłaniec z nieba. W kręgu VI w płonących grobach leżą heretycy. W kręgu VII cierpią gwałtownicy: mordercy we wrzącej krwi, samobójcy zamienieni w drzewa, bluźniercy na rozpalonym piasku. Potwór Gerion przenosi poetów niżej.
Krąg VIII dzieli się na dziesięć rowów (w przekładzie Korsaka: tłumoków). Są tam m.in. pochlebcy, symoniacy, wróżbici, przekupni urzędnicy, obłudnicy, złodzieje, fałszerze. Wśród złych doradców Dante spotyka Ulissesa (Odyseusza).
Olbrzym Anteus stawia poetów na dnie piekła. W kręgu IX zdrajcy są zamrożeni w lodzie. Hrabia Ugolino gryzie czaszkę arcybiskupa Rudżierego. Opowiada, jak zamknięto go w wieży z synami i umarli z głodu. Dzieci mówiły mu: „Ojcze kochany, ulżyj twojej męce”. W samym środku tkwi Lucyfer o trzech twarzach. Każdą paszczą żuje jednego zdrajcę: Judasza, Brutusa i Kasjusza. Poeci schodzą po jego ciele, przechodzą na drugą półkulę i „W końcu wychodząc, witaliśmy gwiazdy”.
U stóp góry Czyśćca strażnikiem jest Katon. W przedczyśćcu czekają ci, którzy późno się nawrócili. Przed bramą anioł mieczem wypisuje Dantemu na czole siedem liter P, czyli siedem grzechów głównych: „Siedem P krwią mi wypisał na czole”. Na kolejnych tarasach pokutują dumni, zazdrośni, gniewni, leniwi, skąpcy, żarłocy i rozpustnicy. Po każdym tarasie anioł zmazuje jedną literę. Przed rajem ziemskim Dante przechodzi przez ogień. Tu Wergiliusz odchodzi, a dalej Dantego poprowadzi Beatrycze.
Na szczycie góry, w raju ziemskim, Dante ogląda pochód symbolizujący Kościół. Zjawia się Beatrycze i wyrzuca mu, że po jej śmierci zszedł z dobrej drogi. Dante spowiada się, zanurza w strumieniu, a potem w rzece Eunoe, i jest gotowy wznieść się do nieba.
Beatrycze prowadzi Dantego przez dziewięć niebios: sfery Księżyca, Merkurego, Wenus, Słońca, Marsa, Jowisza, Saturna, gwiazd stałych i Primum Mobile. Spotyka tam dusze zbawionych, m.in. św. Tomasza z Akwinu, swojego przodka Kaciagwidę i św. Piotra. Kaciagwida przepowiada mu wygnanie z Florencji.
W Empireum zbawieni tworzą ogromną różę niebiańską. Beatrycze zajmuje w niej swoje miejsce, a przewodnikiem Dantego zostaje św. Bernard. Modli się on do Matki Bożej, a Dante na chwilę ogląda tajemnicę Trójcy Świętej. Poemat kończy się wersem: „Miłość, co wprawia w ruch słońce i gwiazdy”.
| Postać | Kim jest | Co warto zapamiętać |
|---|---|---|
| Dante | poeta z Florencji, narrator | wędrowiec po zaświatach; symbolizuje każdego człowieka szukającego zbawienia |
| Wergiliusz (Wirgili) | rzymski poeta, autor „Eneidy” | przewodnik przez Piekło i Czyściec; symbol rozumu |
| Beatrycze | ukochana Dantego, zmarła młodo | przewodniczka w Raju; symbol łaski i wiary |
| św. Bernard | święty, mistyk | ostatni przewodnik, modli się do Matki Bożej |
| Franczeska i jej ukochany (Paolo) | kochankowie z Rimini | w kręgu II; zakochali się, czytając o Lancelocie |
| Ugolino | hrabia z Pizy | w lodzie gryzie czaszkę arcybiskupa; zmarł z głodu z synami |
| Ulisses (Odyseusz) | grecki bohater | w kręgu VIII wśród złych doradców |
| Katon | rzymski polityk | strażnik u stóp Czyśćca |
| Lucyfer | upadły anioł | na dnie piekła, w lodzie; żuje Judasza, Brutusa i Kasjusza |
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy I liceum i technikum: Bogurodzica, Lament świętokrzyski, Rozmowa Mistrza…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pakiet PDF · sklep
20 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 1): antyk, Biblia, średniowiecze, renesans, barok…
34,90 zł
Zobacz w sklepie →
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla maturzystów (liceum i technikum): zakres podstawowy: bohaterowie, autorzy, miejsca akcji…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →Przez Piekło i Czyściec rzymski poeta Wergiliusz (w przekładzie Korsaka: Wirgili). W Raju przewodniczką jest Beatrycze, a na samym końcu św. Bernard.
Zaczyna się od słów: „Przeze mnie droga w gród łez niezliczonych”, a kończy ostrzeżeniem: „Wchodzący we mnie, zostawcie nadzieję!” (Piekło III).
Dziewięć. Na samym dnie, w kręgu IX, w lodzie, są zdrajcy, a w środku tkwi Lucyfer.
Siedem grzechów głównych (po łacinie peccatum to grzech). Anioł wypisuje je mieczem przed wejściem do Czyśćca, a na każdym tarasie znika jedna litera (Czyściec IX).
Wizją Boga w Empireum. Ostatni wers mówi o Bogu jako o miłości, „co wprawia w ruch słońce i gwiazdy” (Raj XXXIII).
Źródła i metoda. Tekst poematu w przekładzie Juliana Korsaka: wydanie Wolnych Lektur (Piekło, Czyściec, Raj; każda pieśń z krótkim spisem treści). Szczegóły i cytaty sprawdzone w tekście, w nawiasach część i numer pieśni. Imiona podajemy jak w przekładzie (np. Wirgili, Franczeska), z popularną formą w nawiasie. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-11