Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Sklepy cynamonowe

Autor

Bruno Schulz (1892–1942), pisarz, grafik i nauczyciel rysunku z Drohobycza

Wydanie

1933 rok (data na karcie tytułowej 1934)

Gatunek

zbiór opowiadań, proza poetycka

Narrator

syn Jakuba, wspominający dzieciństwo (imię Józef pada dopiero w „Sanatorium pod Klepsydrą”)

Miejsce akcji

niewielkie miasto w Galicji, wzorowane na Drohobyczu

Liczba opowiadań

15

Streszczenie opowiadań

Sierpień. Upalne lato w mieście. Służąca Adela wraca z targu z koszem owoców, a chłopiec odkrywa świat rynku i przedmieść. Spotyka obłąkaną Tłuję i odwiedza ciotkę Agatę.

Nawiedzenie. Ojciec zaczyna chorować i dziwaczeć. Prowadzi z kimś niewidzialnym gwałtowne rozmowy. Narrator pisze: „Był to dialog groźny jak mowa piorunów”. Ojciec chudnie, maleje i coraz bardziej oddala się od rodziny.

Ptaki. Zimą ojciec sprowadza z daleka jaja ptasie i wylęga z nich egzotyczne ptaki, także kondora. Ptasie królestwo zajmuje strych. W końcu Adela w czasie porządków otwiera okno i długą szczotką wypędza wszystkie ptaki.

Manekiny. Ojciec przegrał z Adelą, ale dalej walczy z nudą. Narrator nazywa go „ten niepoprawny improwizator, ten fechtmistrz wyobraźni”. Zaczyna wygłaszać wykłady szwaczkom, Poldzie i Paulinie, które szyją w domu ubrania na manekinach.

Traktat o manekinach (trzy części). Ojciec głosi herezję o materii. Twierdzi, że Demiurg nie ma monopolu na tworzenie i że ludzie mogą tworzyć istoty krótkotrwałe, tandetne, na jeden gest. Mówi: „Nie ma materii martwej”. Adela ucisza go jednym ruchem stopy. „Wypięty pantofelek Adeli drżał lekko i błyszczał jak języczek węża” (Traktat o manekinach albo wtóra księga rodzaju).

Nemrod. Chłopiec cały sierpień bawi się małym psem, który poznaje świat. Szczeniak uczy się życia i odkrywa w sobie odwagę.

Pan. W zakątku podwórza chłopiec spotyka obdartego włóczęgę, który wydaje mu się dzikim bogiem Panem.

Pan Karol. Wuj Karol, słomiany wdowiec, zostaje sam w mieście i nie potrafi odnaleźć się w pustym mieszkaniu.

Sklepy cynamonowe. W zimowy wieczór rodzina idzie do teatru. Ojciec zauważa, że zostawił portfel, i wysyła syna do domu. Chłopiec gubi drogę, myśli o tajemniczych sklepach cynamonowych, trafia do budynku gimnazjum, a potem jedzie dorożką, której woźnica rzucił mu lejce, przez zaczarowaną, jasną noc.

Ulica Krokodyli. Na starym planie miasta jedna dzielnica świeci pustą bielą. To ulica Krokodyli, pełna tandety i pozorów: „Ulica Krokodyli była koncesją naszego miasta na rzecz nowoczesności i zepsucia wielkomiejskiego”.

Karakony. Ojca już nie ma w domu. Został po nim wypchany kondor. Chłopiec podejrzewa, że ojciec zamienił się w karakona, a matka twierdzi, że ojciec podróżuje jako komiwojażer.

Wichura. Wielki wiatr przewraca miasto do góry nogami. Rodzina chowa się w domu, a ciotka Perazja, gdy w ogniu spłonął kogut, wpada w szał złości, który sam siebie trawi.

Noc wielkiego sezonu. W dziwnym, trzynastym miesiącu roku ojciec staje w sklepie pełnym sukna, jak prorok przed tłumem. Nad miastem pojawiają się ostatnie, zdegenerowane ptaki z jego dawnej hodowli. O świcie ojciec smutno wraca do zwykłego dnia.

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Kolejność opowiadań

1. Sierpień

   Lato, Adela, Tłuja i ciotka Agata.

2. Nawiedzenie

   Choroba i dziwactwa ojca.

3. Ptaki

   Hodowla ptaków na strychu, wypędzonych przez Adelę.

4. Manekiny i Traktat o manekinach

   Wykłady ojca o materii i tworzeniu.

5. Nemrod, Pan, Pan Karol

   Pies, tajemniczy włóczęga i wuj w pustym mieszkaniu.

6. Sklepy cynamonowe

   Nocna wędrówka chłopca przez zimowe miasto.

7. Ulica Krokodyli

   Tandetna dzielnica nowoczesności.

8. Karakony

   Ojciec znika, może zamienia się w karakona.

9. Wichura i Noc wielkiego sezonu

   Ostatnie wielkie widowiska ojca i miasta.

Bohaterowie

Motywy i problematyka

• Mityzacja rzeczywistości. Zwykłe sprawy, jak sprzątanie, sklep czy pogoda, stają się wielkimi zdarzeniami jak z mitu.
• Ojciec. Szalony artysta i prorok, który stopniowo znika ze świata. Narrator mówi, że ojciec wydał „wojnę bezbrzeżnemu żywiołowi nudy” (Manekiny).
• Materia. Według ojca „martwota jest jedynie pozorem, za którym ukrywają się nieznane formy życia” (Traktat o manekinach albo wtóra księga rodzaju).
• Metamorfozy. Ojciec zmienia się w ptaka, karakona, maleje i znika.
• Czas. Czas jest elastyczny, ma dni dodatkowe i fałszywy trzynasty miesiąc.
• Tandeta nowoczesności. Ulica Krokodyli to świat podróbek i pozorów.
• Język. Bogate metafory, porównania i rytm sprawiają, że proza brzmi jak poezja.

Sprawdź się na kartce

Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.

Sprawdzian PDF · sklep

Dwudziestolecie międzywojenne — sprawdzian — sprawdzian LO kl. 3

Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy III liceum i technikum: Przedwiośnie, Ferdydurke, poezja i grupy poetyckie, prądy…

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →

Pakiet PDF · sklep

Polski, liceum klasa 3 — wszystkie sprawdziany i kartkówki

15 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 3): Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne…

26,90 zł

Zobacz w sklepie →

Sprawdzian PDF · sklep

Lektury obowiązkowe na maturze — sprawdzian, polski matura

Sprawdzian z języka polskiego dla maturzystów (liceum i technikum): zakres podstawowy: bohaterowie, autorzy, miejsca akcji…

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →

Wszystkie sprawdziany i kartkówki z polskiego →

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania