Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Mitologia Parandowskiego

Mitologia · liceum i technikum · lektura obowiązkowa

„Mitologia” Jana Parandowskiego: omówienie części I (Grecja) i test

„Mitologia” Jana Parandowskiego to najsłynniejsza polska książka o wierzeniach i podaniach starożytnych Greków i Rzymian. Pierwszy raz ukazała się w 1924 roku. W liceum lekturą obowiązkową jest część pierwsza, poświęcona Grecji: bogom Olimpu, powstaniu świata i ludzi oraz wielkim bohaterom, takim jak Herakles, Tezeusz, Edyp, Achilles i Odyseusz. Z tych opowieści wywodzi się wiele motywów, symboli i związków frazeologicznych, które znamy do dziś. Poniżej masz omówienie, najważniejsze mity z linkami do streszczeń i test.

  • mitologia grecka
  • bogowie i herosi
  • matura
Autor
Jan Parandowski (1895–1978), pisarz, eseista i tłumacz, znawca antyku
Pierwsze wydanie
Lwów 1924
Pełny tytuł późniejszych wydań
„Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian”
Lektura w liceum
część I, Grecja
Gatunek
opracowanie mitów, proza popularnonaukowa o wartości literackiej
Ciekawostka
Parandowski zdobył też medal w olimpijskim konkursie sztuki (1936)

O czym jest „Mitologia” Parandowskiego

Parandowski nie pisze jednego ciągłego opowiadania. Zbiera i opowiada na nowo dawne mity, porządkując je tak, by czytelnik zobaczył cały świat wierzeń greckich. Zaczyna od tego, jak Grecy wyobrażali sobie bogów i powstanie świata, a potem przechodzi do opowieści o bogach, ludziach i bohaterach. Pisze pięknym, klarownym językiem, z szacunkiem dla starożytnych źródeł, i dodaje komentarze o tym, jak mity wpłynęły na sztukę i kulturę.

W części o Grecji czytelnik poznaje między innymi:

Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.

Najważniejsze mity do powtórki

  1. Stworzenie świata

    Chaos, Gaja, Uranos, Kronos i walka Zeusa z tytanami.

  2. Prometeusz i Pandora

    Ogień dla ludzi i nieszczęścia z puszki Pandory.

  3. Demeter i Kora

    Porwanie Persefony przez Hadesa i powstanie pór roku.

  4. Syzyf

    Wieczna kara toczenia głazu pod górę.

  5. Dedal i Ikar

    Ucieczka z Krety na skrzydłach i upadek Ikara.

  6. Herakles

    Dwanaście prac największego z herosów.

  7. Tezeusz

    Pokonanie Minotaura dzięki nici Ariadny.

  8. Ród Labdakidów

    Tragiczne losy Edypa i jego dzieci.

  9. Wojna trojańska i Odyseusz

    Gniew Achillesa, upadek Troi i tułaczka Odyseusza.

Bogowie Olimpu

Bóg lub boginiZa co odpowiadaAtrybut
Zeusnajwyższy bóg, władca niebapiorun, orzeł
Herażona Zeusa, opiekunka małżeństwapaw
Posejdonbóg mórztrójząb
Hadeswładca podziemiahełm niewidzialności
Atenabogini mądrości i sprawiedliwej wojnysowa, oliwka
Apollobóg światła, sztuki i poezjilira, łuk
Artemidabogini łowówłuk, łania
Afrodytabogini miłości i pięknagołąb, róża
Aresbóg wojnywłócznia, hełm
Hermesposłaniec bogów, opiekun kupców i podróżnychskrzydlate sandały, kaduceusz
Hefajstosbóg ognia i kowalstwamłot, kowadło
Demeterbogini urodzajukłos zboża

Dlaczego mity są ważne na maturze

Sprawdź się na kartce

Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.

Pierwsza strona: Mitologia grecka — kartkówka, polski LO kl. 1

Kartkówka PDF · sklep

Mitologia grecka — kartkówka, polski LO kl. 1

Kartkówka z języka polskiego dla uczniów klasy I liceum i technikum: Prometeusz, Syzyf, Demeter i Kora, Orfeusz, Dedal i Ikar…

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pierwsza strona: Antyk — sprawdzian z epoki — sprawdzian, polski LO kl. 1

Sprawdzian PDF · sklep

Antyk — sprawdzian z epoki — sprawdzian, polski LO kl. 1

Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy I liceum i technikum: mitologia, Iliada, Antygona, Horacy, pojęcia kultury…

2,90 zł (grupy B, C, D i E)

Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pierwsza strona: Polski, liceum klasa 1 — wszystkie sprawdziany i kartkówki

Pakiet PDF · sklep

Polski, liceum klasa 1 — wszystkie sprawdziany i kartkówki

20 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 1): antyk, Biblia, średniowiecze, renesans, barok…

34,90 zł

Zobacz w sklepie →

Wszystkie sprawdziany i kartkówki z polskiego →

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania

Którą część „Mitologii” trzeba przeczytać w liceum?

Część I, poświęconą Grecji.

Kiedy ukazała się „Mitologia” Parandowskiego?

Pierwsze wydanie ukazało się we Lwowie w 1924 roku.

O czym jest „Mitologia”?

O wierzeniach i podaniach starożytnych Greków (i Rzymian): o bogach, powstaniu świata, ludziach i bohaterach.

Jakie związki frazeologiczne pochodzą z mitów?

Na przykład syzyfowa praca, puszka Pandory, nić Ariadny, pięta Achillesa, koń trojański i stajnia Augiasza.

Gdzie znajdę streszczenia poszczególnych mitów?

Na stronie mity greckie, gdzie każdy mit ma osobne streszczenie i test.

Źródła i metoda. Opracowanie własne redakcji. Książka Parandowskiego jest chroniona prawem autorskim, dlatego nie cytujemy jej, a mity streszczamy na podstawie tekstów z domeny publicznej (np. „Opowiadań z mitologii” Alberta Zippera w Wolnych Lekturach). Dane o wydaniu sprawdzone w katalogach i opracowaniach; życiorys autora w haśle „Jan Parandowski” w polskiej Wikipedii. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd

Stan prawny na 2026-10-12.

Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-12