Powieść fantasy · klasy 4–6 · lektura obowiązkowa (E8)
„Hobbit, czyli tam i z powrotem” J.R.R. Tolkiena: streszczenie, bohaterowie i test
Bilbo Baggins to hobbit, który najbardziej na świecie lubi spokój, wygodną norę i dobre jedzenie. Pewnego dnia czarodziej Gandalf i trzynastu krasnoludów pod wodzą Thorina zabierają go na wyprawę do Samotnej Góry. Mają odzyskać skarb, którego strzeże smok Smaug. W drodze Bilbo spotyka trolle, gobliny i Golluma, znajduje magiczny pierścień i z bojaźliwego domatora staje się odważnym i mądrym bohaterem. Poniżej masz streszczenie, plan wydarzeń, bohaterów i test.
John Ronald Reuel Tolkien (1892–1973), angielski pisarz i profesor filologii
Wydanie
1937 rok
Gatunek
powieść fantasy, powieść drogi
Miejsce akcji
Śródziemie: Shire (kraj hobbitów), Góry Mgliste, Mroczna Puszcza, Miasto na Jeziorze, Samotna Góra
Narrator
trzecioosobowy, często zwraca się wprost do czytelnika
Najważniejsi bohaterowie
Bilbo Baggins, Gandalf, Thorin, Gollum, smok Smaug, Bard
Streszczenie: o czym jest „Hobbit”
Bilbo Baggins, szanowany hobbit, prowadzi spokojne życie w swojej norze. Czarodziej Gandalf wybiera go na „włamywacza” do wyprawy trzynastu krasnoludów, którymi dowodzi Thorin Dębowa Tarcza. Krasnoludy chcą odzyskać swój skarb i dawne królestwo w Samotnej Górze, gdzie mieszka smok Smaug. Bilbo niechętnie wyrusza w drogę. Drużyna spotyka trzy trolle, które zamieniają się w kamień o świcie. Odpoczywa w Rivendell u elfa Elronda. W Górach Mglistych drużynę porywają gobliny. Bilbo gubi się w podziemiach, znajduje tajemniczy pierścień, który czyni go niewidzialnym, i wygrywa grę w zagadki z Gollumem. Potem drużyna ucieka przed wilkami, ratują ją orły, a gościny udziela Beorn, który potrafi zamieniać się w niedźwiedzia. W Mrocznej Puszczy Bilbo ratuje krasnoludy przed olbrzymimi pająkami, a potem wyprowadza je z więzienia króla elfów w beczkach spływających rzeką. W Mieście na Jeziorze ludzie przyjmują ich z nadzieją. Bilbo rozmawia ze smokiem, a rozgniewany Smaug atakuje miasto i ginie od strzały łucznika Barda. Po skarb ciągną ludzie i elfowie, a Thorin nie chce się nim dzielić. Bilbo oddaje Bardowi najcenniejszy klejnot, Arcyklejnot, żeby doprowadzić do zgody. Wtedy nadciągają gobliny i wilki i wybucha Bitwa Pięciu Armii. Thorin ginie, ale przed śmiercią godzi się z Bilbem. Hobbit wraca do domu bogatszy, mądrzejszy i odmieniony.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Plan wydarzeń
Nieoczekiwane przyjęcie
Gandalf i krasnoludy przychodzą do norki Bilba. Hobbit dowiaduje się o wyprawie po skarb strzeżony przez smoka.
Trolle i Rivendell
Drużynę łapią trolle, ale Gandalf przeciąga ich kłótnię do świtu i trolle zamieniają się w kamień. W Rivendell elf Elrond odczytuje tajemne znaki na mapie.
Gobliny i Gollum
W Górach Mglistych drużynę porywają gobliny. Bilbo znajduje pierścień, gra w zagadki z Gollumem i ucieka niewidzialny.
Orły i Beorn
Wilki i gobliny osaczają drużynę, ale ratują ją orły. Gościny udziela Beorn, który zamienia się w niedźwiedzia.
Mroczna Puszcza
Bilbo ratuje krasnoludy przed pająkami. Potem wyprowadza je z więzienia króla elfów w beczkach.
Miasto na Jeziorze i Smaug
Drużyna dociera do Samotnej Góry. Bilbo zakrada się do smoka. Smaug atakuje Miasto na Jeziorze i ginie od strzały Barda.
Spór o skarb i bitwa
Thorin nie chce dzielić skarbu. Bilbo oddaje Arcyklejnot Bardowi. Wybucha Bitwa Pięciu Armii, w której ginie Thorin.
Powrót do domu
Bilbo wraca „tam i z powrotem” do swojej norki, odmieniony przez przygody.
Bohaterowie
Postać
Kim jest
Cechy
Bilbo Baggins
hobbit, „włamywacz” wyprawy
z początku bojaźliwy i wygodny, potem odważny, sprytny, uczciwy
Gandalf
czarodziej
mądry, tajemniczy, pomaga w trudnych chwilach
Thorin Dębowa Tarcza
wódz krasnoludów, dziedzic Samotnej Góry
dumny, odważny, ale chciwy; przed śmiercią żałuje
Gollum
stworzenie z podziemnego jeziora
podstępny, samotny, przywiązany do pierścienia
Smaug
smok
potężny, chciwy, przebiegły i próżny
Bard
łucznik z Miasta na Jeziorze
odważny, rozsądny; zabija smoka
Beorn
zmiennokształtny
potrafi przybrać postać niedźwiedzia, pomaga drużynie
Problematyka
Przemiana bohatera. Bilbo z domatora staje się odważnym i samodzielnym bohaterem. To powieść o dorastaniu do odwagi.
Chciwość. Skarb niszczy ludzi i krasnoludy: smok, Thorin i inni chcą go tylko dla siebie.
Przyjaźń i lojalność. Bilbo ryzykuje dla krasnoludów, a potem robi wszystko, by uniknąć wojny.
Zwykły bohater. Nie trzeba być wojownikiem, żeby być bohaterem. Bilbo wygrywa sprytem, sercem i uczciwością.
Dom. Podtytuł „tam i z powrotem” mówi o podróży, po której wraca się do domu innym człowiekiem.
Sprawdź się na kartce
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Kartkówka PDF · sklep
„Hobbit, czyli tam i z powrotem” — kartkówka, klasy 4–6, grupy A–E
Kartkówka z lektury „Hobbit, czyli tam i z powrotem” dla klas 4–6: Bilbo, drużyna, pierścień, Smaug, przemiana bohatera.
Gandalf wybrał go na „włamywacza” wyprawy krasnoludów, które chciały odzyskać skarb i królestwo w Samotnej Górze, zajęte przez smoka Smauga.
Co Bilbo znalazł w Górach Mglistych?
Magiczny pierścień, który czyni noszącego niewidzialnym. Potem wygrał grę w zagadki z Gollumem.
Kto zabił smoka Smauga?
Bard, łucznik z Miasta na Jeziorze. Trafił smoka strzałą w miejsce, które nie było chronione.
Czym była Bitwa Pięciu Armii?
Bitwą pod Samotną Górą, w której ludzie, elfowie i krasnoludy, a z pomocą orłów i Beorna, walczyli z goblinami i wilkami.
Co znaczy podtytuł „tam i z powrotem”?
Że Bilbo wyrusza w daleką podróż i wraca do domu, ale już jako ktoś inny: odważniejszy i mądrzejszy.
Źródła i metoda. Opracowanie własne redakcji. Powieść i jej polskie przekłady są chronione prawem autorskim, dlatego nie cytujemy tekstu. Nazwy podajemy w najczęściej używanym brzmieniu; w różnych przekładach mogą się różnić. Status według Dz.U. 2024 poz. 996 i Dz.U. 2026 poz. 378. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →