Strona główna › Lektury szkolne › Klasa 6 › Ania z Zielonego Wzgórza

Powieść · klasy 4–6 · lektura do wyboru

„Ania z Zielonego Wzgórza” L.M. Montgomery: plan wydarzeń, bohaterowie i test

Rodzeństwo Cuthbertów chciało adoptować chłopca do pomocy w gospodarstwie, a na stacji czeka na nich rudowłosa, gadatliwa dziewczynka z bujną wyobraźnią. Ania zmienia życie Maryli i Mateusza, a całe Avonlea zmienia ją. Poniżej masz plan wydarzeń z numerami rozdziałów, bohaterów i test.

  • 38 rozdziałów
  • częsta lektura do wyboru w kl. 6
  • tekst w Wolnych Lekturach
Autor
Lucy Maud Montgomery
Gatunek
powieść obyczajowa dla dzieci i młodzieży
Miejsce akcji
wieś Avonlea i farma Zielone Wzgórze w Kanadzie
Bohaterka
Anna (Ania) Shirley, sierota, na początku ma około 11 lat
Budowa
38 rozdziałów
Gdzie przeczytać
Wolne Lektury, przekład Jacka i Tomasza Illgów

O czym jest „Ania z Zielonego Wzgórza”

Maryla i Mateusz Cuthbertowie, starsze rodzeństwo z farmy Zielone Wzgórze, proszą o chłopca z sierocińca. Przez pomyłkę przyjeżdża Ania Shirley, jedenastoletnia sierota z rudymi warkoczami. Mateusz od razu ją polubił, a Maryla po namyśle pozwala jej zostać. Ania ma wielką wyobraźnię, wpada w kłopoty, ale uczy się na błędach. Znajduje przyjaciółkę od serca, Dianę, rywalizuje z Gilbertem Blythe'em, zdobywa stypendium. Po śmierci Mateusza rezygnuje ze studiów, żeby zostać z Marylą.

Plan wydarzeń

  1. Pomyłka (rozdz. I–III)

    Cuthbertowie chcą adoptować chłopca „w wieku około dziesięciu lub jedenastu lat” z sierocińca w Nowej Szkocji. Na stacji Mateusz zastaje jednak dziewczynkę. W drodze Ania nadaje nazwy temu, co widzi: aleja kwitnących jabłoni to „Biała Droga Rozkoszy”, a staw to „Jezioro Lśniących Wód” (rozdz. II).

  2. Ania zostaje (rozdz. IV–VIII)

    Maryla zastanawia się, czy odesłać Anię. Mateusz po cichu chce, żeby została. W końcu Maryla postanawia ją wychować.

  3. Kłótnia z panią Linde (rozdz. IX–X)

    Sąsiadka, pani Linde, mówi, że Ania jest „chuda i brzydka”, a włosy ma „rude jak marchewka”. Ania krzyczy: „Nienawidzę pani!”. Maryla każe jej przeprosić i Ania robi to bardzo przejmująco.

  4. Diana (rozdz. XII)

    Ania poznaje Dianę Barry i zostają „przyjaciółkami od serca”.

  5. Broszka z ametystami (rozdz. XIII–XIV)

    Ginie najcenniejsza rzecz Maryli, broszka z ametystami. Maryla podejrzewa Anię, a ta „przyznaje się”, żeby móc iść na piknik. Broszka znajduje się w szalu Maryli.

  6. „Marchewka!” (rozdz. XV)

    W szkole Gilbert Blythe ciągnie Anię za warkocz i woła „Marchewka!”. Ania rozbija mu na głowie tabliczkę i długo nie chce mu wybaczyć.

  7. Wino zamiast soku (rozdz. XVI)

    Ania częstuje Dianę, jak myśli, sokiem malinowym. To wino porzeczkowe Maryli. Diana wraca do domu pijana, a pani Barry postanawia, że nigdy więcej nie pozwoli Dianie bawić się z Anią.

  8. Minnie May (rozdz. XVIII)

    Gdy młodsza siostra Diany, Minnie May, zachoruje na krup, Ania wie, co robić, i ratuje jej życie. Pani Barry przeprasza i dziewczynki znów mogą się przyjaźnić.

  9. Zielone włosy i Panna Lilia (rozdz. XXVII–XXVIII)

    Ania farbuje rude włosy, a te robią się zielone. Potem, grając Elaine w zabawie w Pannę Lilię, płynie przeciekającą łodzią i ratuje się, czepiając się pala pod mostem. Z opresji wybawia ją Gilbert Blythe.

  10. Seminarium i stypendium (rozdz. XXX–XXXVI)

    Ania uczy się do egzaminów, wyjeżdża do seminarium Queen's w Charlottetown i zdobywa stypendium Avery'ego na studia w Redmond.

  11. Śmierć Mateusza (rozdz. XXXVII)

    Mateusz czyta w gazecie o upadku banku Abbey, w którym trzymał oszczędności, i umiera na progu domu.

  12. Na zakręcie drogi (rozdz. XXXVIII)

    Oszczędności przepadły, a Maryla ma coraz gorszy wzrok i nie da rady sama prowadzić farmy. Ania rezygnuje z Redmond, żeby z nią zostać. Gilbert wycofuje się z posady nauczyciela w Avonlea, żeby dostała ją Ania. Dawni rywale w końcu się godzą.

Bohaterowie

PostaćKim jestCo warto zapamiętać
Ania (Anna) Shirleysierotawyobraźnia, wielkie słowa, rude włosy; dojrzewa i bierze odpowiedzialność
Maryla Cuthbertopiekunka Anisurowa, ale z czasem kocha Anię jak córkę
Mateusz Cuthbertbrat Marylinieśmiały i dobry; „wolę ciebie od tuzina chłopców”
Diana Barryprzyjaciółka od sercasąsiadka z Avonlea
Gilbert Blythekolega ze szkołyrywal, a potem przyjaciel
pani Lindesąsiadkaplotkarka; to z nią Ania kłóci się w rozdz. IX
pani Barrymatka Dianypo historii z winem nie pozwala Dianie bawić się z Anią

Test i inne lektury

Najczęstsze pytania

Dlaczego Cuthbertowie chcieli chłopca?

Do pomocy w gospodarstwie: „Mateusz ma już sześćdziesiąt lat i nie jest tak żwawy jak kiedyś”. Prosili o „inteligentnego, odpowiedniego chłopca w wieku około dziesięciu lub jedenastu lat” (rozdz. I).

Za co Ania rozbiła Gilbertowi tabliczkę na głowie?

Bo w klasie pociągnął ją za warkocz i zawołał „Marchewka!” (rozdz. XV).

Czym Ania upiła Dianę?

Przez pomyłkę poczęstowała ją winem porzeczkowym Maryli zamiast soku malinowego (rozdz. XVI).

Jak kończy się „Ania z Zielonego Wzgórza”?

Po śmierci Mateusza Ania rezygnuje ze studiów w Redmond i zostaje z Marylą. Gilbert oddaje jej posadę nauczycielki w Avonlea, a Ania w końcu się z nim godzi (rozdz. XXXVIII).

Źródła i metoda. Tekst powieści w przekładzie Jacka i Tomasza Illgów: wydanie Wolnych Lektur; szczegóły sprawdzone w tekście, w nawiasach numer rozdziału (38 rozdziałów, jak w oryginale). W innych przekładach niektóre nazwy brzmią inaczej. Status według Dz.U. 2024 poz. 996 i Dz.U. 2026 poz. 378. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd

Stan prawny na 2026-10-10.

Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-10