Strona główna › Lektury szkolne › Klasa 6 › Ania z Zielonego Wzgórza
Powieść · klasy 4–6 · lektura do wyboru
„Ania z Zielonego Wzgórza” L.M. Montgomery: plan wydarzeń, bohaterowie i test
Rodzeństwo Cuthbertów chciało adoptować chłopca do pomocy w gospodarstwie, a na stacji czeka na nich rudowłosa, gadatliwa dziewczynka z bujną wyobraźnią. Ania zmienia życie Maryli i Mateusza, a całe Avonlea zmienia ją. Poniżej masz plan wydarzeń z numerami rozdziałów, bohaterów i test.
- 38 rozdziałów
- częsta lektura do wyboru w kl. 6
- tekst w Wolnych Lekturach
- Autor
- Lucy Maud Montgomery
- Gatunek
- powieść obyczajowa dla dzieci i młodzieży
- Miejsce akcji
- wieś Avonlea i farma Zielone Wzgórze w Kanadzie
- Bohaterka
- Anna (Ania) Shirley, sierota, na początku ma około 11 lat
- Budowa
- 38 rozdziałów
- Gdzie przeczytać
- Wolne Lektury, przekład Jacka i Tomasza Illgów
O czym jest „Ania z Zielonego Wzgórza”
Maryla i Mateusz Cuthbertowie, starsze rodzeństwo z farmy Zielone Wzgórze, proszą o chłopca z sierocińca. Przez pomyłkę przyjeżdża Ania Shirley, jedenastoletnia sierota z rudymi warkoczami. Mateusz od razu ją polubił, a Maryla po namyśle pozwala jej zostać. Ania ma wielką wyobraźnię, wpada w kłopoty, ale uczy się na błędach. Znajduje przyjaciółkę od serca, Dianę, rywalizuje z Gilbertem Blythe'em, zdobywa stypendium. Po śmierci Mateusza rezygnuje ze studiów, żeby zostać z Marylą.
Plan wydarzeń
Pomyłka (rozdz. I–III)
Cuthbertowie chcą adoptować chłopca „w wieku około dziesięciu lub jedenastu lat” z sierocińca w Nowej Szkocji. Na stacji Mateusz zastaje jednak dziewczynkę. W drodze Ania nadaje nazwy temu, co widzi: aleja kwitnących jabłoni to „Biała Droga Rozkoszy”, a staw to „Jezioro Lśniących Wód” (rozdz. II).
Ania zostaje (rozdz. IV–VIII)
Maryla zastanawia się, czy odesłać Anię. Mateusz po cichu chce, żeby została. W końcu Maryla postanawia ją wychować.
Kłótnia z panią Linde (rozdz. IX–X)
Sąsiadka, pani Linde, mówi, że Ania jest „chuda i brzydka”, a włosy ma „rude jak marchewka”. Ania krzyczy: „Nienawidzę pani!”. Maryla każe jej przeprosić i Ania robi to bardzo przejmująco.
Diana (rozdz. XII)
Ania poznaje Dianę Barry i zostają „przyjaciółkami od serca”.
Broszka z ametystami (rozdz. XIII–XIV)
Ginie najcenniejsza rzecz Maryli, broszka z ametystami. Maryla podejrzewa Anię, a ta „przyznaje się”, żeby móc iść na piknik. Broszka znajduje się w szalu Maryli.
„Marchewka!” (rozdz. XV)
W szkole Gilbert Blythe ciągnie Anię za warkocz i woła „Marchewka!”. Ania rozbija mu na głowie tabliczkę i długo nie chce mu wybaczyć.
Wino zamiast soku (rozdz. XVI)
Ania częstuje Dianę, jak myśli, sokiem malinowym. To wino porzeczkowe Maryli. Diana wraca do domu pijana, a pani Barry postanawia, że nigdy więcej nie pozwoli Dianie bawić się z Anią.
Minnie May (rozdz. XVIII)
Gdy młodsza siostra Diany, Minnie May, zachoruje na krup, Ania wie, co robić, i ratuje jej życie. Pani Barry przeprasza i dziewczynki znów mogą się przyjaźnić.
Zielone włosy i Panna Lilia (rozdz. XXVII–XXVIII)
Ania farbuje rude włosy, a te robią się zielone. Potem, grając Elaine w zabawie w Pannę Lilię, płynie przeciekającą łodzią i ratuje się, czepiając się pala pod mostem. Z opresji wybawia ją Gilbert Blythe.
Seminarium i stypendium (rozdz. XXX–XXXVI)
Ania uczy się do egzaminów, wyjeżdża do seminarium Queen's w Charlottetown i zdobywa stypendium Avery'ego na studia w Redmond.
Śmierć Mateusza (rozdz. XXXVII)
Mateusz czyta w gazecie o upadku banku Abbey, w którym trzymał oszczędności, i umiera na progu domu.
Na zakręcie drogi (rozdz. XXXVIII)
Oszczędności przepadły, a Maryla ma coraz gorszy wzrok i nie da rady sama prowadzić farmy. Ania rezygnuje z Redmond, żeby z nią zostać. Gilbert wycofuje się z posady nauczyciela w Avonlea, żeby dostała ją Ania. Dawni rywale w końcu się godzą.
Bohaterowie
| Postać | Kim jest | Co warto zapamiętać |
|---|---|---|
| Ania (Anna) Shirley | sierota | wyobraźnia, wielkie słowa, rude włosy; dojrzewa i bierze odpowiedzialność |
| Maryla Cuthbert | opiekunka Ani | surowa, ale z czasem kocha Anię jak córkę |
| Mateusz Cuthbert | brat Maryli | nieśmiały i dobry; „wolę ciebie od tuzina chłopców” |
| Diana Barry | przyjaciółka od serca | sąsiadka z Avonlea |
| Gilbert Blythe | kolega ze szkoły | rywal, a potem przyjaciel |
| pani Linde | sąsiadka | plotkarka; to z nią Ania kłóci się w rozdz. IX |
| pani Barry | matka Diany | po historii z winem nie pozwala Dianie bawić się z Anią |
Test i inne lektury
Najczęstsze pytania
Dlaczego Cuthbertowie chcieli chłopca?
Do pomocy w gospodarstwie: „Mateusz ma już sześćdziesiąt lat i nie jest tak żwawy jak kiedyś”. Prosili o „inteligentnego, odpowiedniego chłopca w wieku około dziesięciu lub jedenastu lat” (rozdz. I).
Za co Ania rozbiła Gilbertowi tabliczkę na głowie?
Bo w klasie pociągnął ją za warkocz i zawołał „Marchewka!” (rozdz. XV).
Czym Ania upiła Dianę?
Przez pomyłkę poczęstowała ją winem porzeczkowym Maryli zamiast soku malinowego (rozdz. XVI).
Jak kończy się „Ania z Zielonego Wzgórza”?
Po śmierci Mateusza Ania rezygnuje ze studiów w Redmond i zostaje z Marylą. Gilbert oddaje jej posadę nauczycielki w Avonlea, a Ania w końcu się z nim godzi (rozdz. XXXVIII).
Źródła i metoda. Tekst powieści w przekładzie Jacka i Tomasza Illgów: wydanie Wolnych Lektur; szczegóły sprawdzone w tekście, w nawiasach numer rozdziału (38 rozdziałów, jak w oryginale). W innych przekładach niektóre nazwy brzmią inaczej. Status według Dz.U. 2024 poz. 996 i Dz.U. 2026 poz. 378. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-10.