Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Mała Apokalipsa
Powieść · liceum i technikum · zakres rozszerzony
Starzejący się pisarz w komunistycznej Polsce dostaje rano wizytę dwóch znajomych z opozycji. Proszą go, by wieczorem, w czasie partyjnego wiecu w Pałacu Kultury, dokonał samospalenia w proteście przeciw systemowi. Bohater wędruje przez rozpadającą się Warszawę, w której nikt nie wie, jaki jest dzień ani rok, a wszystko się psuje. To ponura i groteskowa wizja PRL, a zarazem pytanie o sens ofiary. Powieść ukazała się w 1979 roku w drugim obiegu, poza cenzurą. Poniżej masz streszczenie, problematykę i test.
Narratorem jest pisarz w średnim wieku, zmęczony, schorowany i zniechęcony. Nad ranem odwiedzają go dwaj znajomi literaci z opozycji, Hubert i Rysio. Przedstawiają mu niezwykłe żądanie: tego samego dnia o ósmej wieczorem ma podpalić się przed Pałacem Kultury, gdzie odbędzie się wielki wiec partii z okazji państwowego święta. Ofiara ma być znakiem protestu, który poruszy ludzi. Bohater nie odmawia wprost. Dostaje kanister z benzyną i rusza w miasto.
Przez cały dzień chodzi po Warszawie. Miasto jest brudne i zaniedbane, domy się sypią, brakuje prądu, w sklepach nie ma towarów. Nikt nie potrafi powiedzieć, jaka jest data, a kalendarze i zegary przestały coś znaczyć. Bohater spotyka ludzi z dawnego życia, przyjaciół, urzędników, artystów. Poznaje młodą kobietę Nadię, którą zaczyna darzyć uczuciem, choć nie jest pewien jej intencji. Trafia też w ręce tajnej policji. Wszędzie widzi obłudę, zobojętnienie i strach. Rozmyśla o swoim życiu, o literaturze i o tym, czy jego śmierć ma jakikolwiek sens.
Wieczorem bohater idzie w stronę Pałacu Kultury. Zakończenie jest otwarte: narrator zwraca się do ludzi o siły dla siebie i dla wszystkich, którzy tak jak on idą na ofiarę. Nie wiemy, czy rzeczywiście się podpalił.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Hubert i Rysio proszą pisarza o samospalenie przed Pałacem Kultury.
Bohater dostaje benzynę i wyrusza w miasto.
Pisarz widzi rozpad miasta i ludzi, którzy nie znają nawet daty.
Bohater rozmawia z ludźmi z dawnego życia i poznaje Nadię.
Pisarz trafia w ręce służb bezpieczeństwa.
Bohater idzie pod Pałac Kultury. Zakończenie pozostaje otwarte.
| Postać | Kim jest | Cechy i rola |
|---|---|---|
| narrator | pisarz | zmęczony, ironiczny, rozdarty między strachem a poczuciem obowiązku |
| Hubert | literat z opozycji | jeden z tych, którzy żądają ofiary |
| Rysio | literat z opozycji | towarzyszy Hubertowi w porannej wizycie |
| Nadia | młoda kobieta | budzi w bohaterze uczucie, ale też nieufność |
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z języka polskiego dla uczniów klasy IV liceum i technikum: Górą „Edek”, Miejsce, Profesor Andrews w Warszawie, Podróże…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy IV liceum i technikum: Dżuma, Rok 1984, Tango, poezja i proza po 1945 roku…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pakiet PDF · sklep
7 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 4): literatura po 1945 roku: „Dżuma”, „Rok 1984”, „Tango”…
13,90 zł
Zobacz w sklepie →Żeby wieczorem dokonał samospalenia przed Pałacem Kultury w czasie partyjnego wiecu, na znak protestu.
Tego nie wiemy. Zakończenie jest otwarte: bohater idzie pod Pałac Kultury i prosi ludzi o siły.
To groteskowy obraz świata, w którym kłamstwo sięgnęło tak daleko, że nawet czas przestał być pewny.
W 1979 roku w Niezależnej Oficynie Wydawniczej, czyli poza cenzurą.
To powieść polityczna z elementami antyutopii i groteski.
Źródła i metoda. Opracowanie własne redakcji. Powieść jest chroniona prawem autorskim, dlatego nie cytujemy tekstu i opisujemy tylko pewne, najważniejsze fakty. Dane o wydaniu sprawdzone w haśle „Mała apokalipsa” w polskiej Wikipedii. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-12.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-12