Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Zdążyć przed Panem Bogiem
Reportaż · liceum i technikum · lektura obowiązkowa (matura)
Hanna Krall rozmawia z Markiem Edelmanem, ostatnim żyjącym przywódcą powstania w getcie warszawskim, a po wojnie znanym kardiochirurgiem w Łodzi. Edelman opowiada o getcie, o Umschlagplatzu, z którego wywożono ludzi do Treblinki, o walce i śmierci przyjaciół. Jednocześnie jako lekarz walczy o życie chorych na serce, próbując zdążyć przed Panem Bogiem, czyli uratować ich, zanim zgaśnie ich płomień. To reportaż o godności, życiu i śmierci. Poniżej masz streszczenie, bohaterów i test.
Książka to zapis rozmów Hanny Krall z Markiem Edelmanem, przeplatanych opisami pracy kardiochirurgów w łódzkim szpitalu. Edelman opowiada o getcie warszawskim. Jako goniec w szpitalu stał przy Umschlagplatzu, placu, z którego Niemcy wywozili Żydów do obozu zagłady w Treblince. Wyprowadził stamtąd wiele osób, choć nie mógł uratować wszystkich. Wspomina, jak ludzie szli do wagonów spokojnie i godnie, i mówi, że łatwiej było walczyć z bronią w ręku niż iść na śmierć bez oporu. Opowiada o Żydowskiej Organizacji Bojowej i jej przywódcy Mordechaju Anielewiczu oraz o powstaniu, które wybuchło 19 kwietnia 1943 roku. Powstańcy wiedzieli, że nie zwyciężą. Chcieli tylko sami wybrać, jak umrą. Edelman przeżył i wyszedł z getta kanałami. Po wojnie został lekarzem. W szpitalu, razem z kardiochirurgami, ratuje ludzi z chorym sercem, podejmując ryzykowne operacje. Mówi, że Pan Bóg chce zgasić świeczkę, a on musi szybko osłonić płomień i zdążyć przed Nim. Dla Edelmana praca lekarza jest dalszym ciągiem walki o każde życie.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Edelman opisuje głód, choroby i śmierć w getcie, w którym Niemcy zamknęli warszawskich Żydów.
Z tego placu wywożono ludzi do Treblinki. Edelman, jako goniec szpitalny, wyprowadzał stamtąd niektórych, decydując w ułamku sekundy, kogo da się ocalić.
Młodzi ludzie tworzą organizację, która podejmie walkę. Dowodzi nią Mordechaj Anielewicz.
19 kwietnia 1943 roku wybucha powstanie. Bojowcy walczą kilka tygodni, choć nie mają szans. Anielewicz ginie w bunkrze przy ulicy Miłej.
Edelman wychodzi z getta kanałami, po wojnie zostaje lekarzem kardiologiem w Łodzi.
Opisy operacji serca. Lekarze podejmują ryzyko, by ratować pacjentów. Edelman osłania płomień życia przed Panem Bogiem.
| Postać | Kim jest | Rola w książce |
|---|---|---|
| Marek Edelman | jeden z przywódców powstania w getcie, lekarz | narrator wspomnień; łączy walkę w getcie z walką o życie pacjentów |
| Hanna Krall | reporterka | zadaje pytania, porządkuje rozmowę, czasem polemizuje |
| Mordechaj Anielewicz | komendant ŻOB | młody przywódca powstania, ginie w bunkrze przy Miłej |
| profesor Jan Moll | kardiochirurg | wykonuje pionierskie operacje serca |
| pacjenci | chorzy na serce | ludzie, o których życie trzeba „zdążyć” walczyć |
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Kartkówka PDF · sklep
Kartkówka z języka polskiego dla uczniów klasy III liceum i technikum: Marek Edelman, powstanie w getcie, Umschlagplatz…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy III liceum i technikum: Borowski, Herling-Grudziński, Krall, poezja Baczyńskiego…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pakiet PDF · sklep
15 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 3): Młoda Polska, dwudziestolecie międzywojenne…
26,90 zł
Zobacz w sklepie →Jednym z przywódców powstania w getcie warszawskim w 1943 roku, a po wojnie lekarzem kardiologiem w Łodzi.
Edelman mówi, że lekarz musi osłonić płomień ludzkiego życia, zanim zgasi go Pan Bóg. Chodzi o walkę o życie pacjenta, zanim będzie za późno.
Placem w Warszawie, z którego Niemcy wywozili Żydów z getta do obozu zagłady w Treblince.
19 kwietnia 1943 roku. Walki trwały kilka tygodni.
Fragmentaryczną: wspomnienia z getta przeplatają się z opisami pracy w szpitalu, bez zachowania chronologii.
Źródła i metoda. Opracowanie własne redakcji. Książka jest chroniona prawem autorskim, dlatego nie cytujemy tekstu. Fakty historyczne (getto warszawskie, Umschlagplatz, powstanie w getcie od 19 kwietnia 1943 r., Żydowska Organizacja Bojowa) według powszechnie przyjętej wiedzy historycznej. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-12