Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum › Don Kichot
Powieść · liceum i technikum · lektura uzupełniająca (fragmenty)
Ubogi szlachcic z Manchy czyta tyle romansów rycerskich, że traci rozum. Zakłada starą zbroję, siada na chudą szkapę i rusza w świat bronić skrzywdzonych. Karczmę bierze za zamek, wiatraki za olbrzymów, a wiejską dziewczynę za damę serca. Towarzyszy mu prosty giermek Sancho Pansa, któremu rycerz obiecuje wyspę. To zabawna parodia książek rycerskich i zarazem poważna opowieść o marzycielu, który nie pasuje do świata. Poniżej masz streszczenie, plan wydarzeń, bohaterów i test.
W pewnej wiosce w La Manchy żyje ubogi szlachcic, który ma blisko pięćdziesiąt lat. Całe dnie czyta romanse rycerskie, a nawet sprzedaje ziemię, żeby kupować kolejne książki. Od czytania miesza mu się w głowie i postanawia zostać błędnym rycerzem. Czyści starą zbroję pradziadów, dorabia z tektury przyłbicę, swoją chudą szkapę nazywa Rosynantem, a siebie Don Kichotem z Manchy. Damą serca ogłasza wiejską dziewczynę Alonzę Lorenzo, której nadaje imię Dulcynea z Toboso. W pierwszej wyprawie dociera do karczmy, którą bierze za zamek, i prosi karczmarza, by pasował go na rycerza. Karczmarz robi to dla śmiechu. W drodze powrotnej Don Kichot „ratuje” pastuszka Andrzeja przed biciem, ale gdy odjeżdża, gospodarz bije chłopca jeszcze mocniej. Pobity przez sługę kupców z Toledo rycerz wraca do domu. Proboszcz i balwierz palą jego książki, ale to nie pomaga. Don Kichot namawia sąsiada, chłopa Sancho Pansę, by został jego giermkiem w zamian za obietnicę wyspy, i wyrusza na drugą wyprawę. Wtedy dochodzi do słynnej walki z wiatrakami, które rycerz bierze za olbrzymów. Potem przychodzą kolejne przygody: stado baranów wzięte za wojsko, miska golibrody wzięta za hełm Mambryna, uwolnienie galerników. W drugiej części Sancho zostaje na żarty gubernatorem „wyspy” Barataria, a Don Kichot w Barcelonie przegrywa pojedynek z Rycerzem Białego Księżyca i musi na rok porzucić rycerstwo. Wraca do domu, choruje i umiera.
Krótkie streszczenia wszystkich opracowanych lektur zebraliśmy na jednej stronie: streszczenia lektur.
Bohater czyta romanse rycerskie dniem i nocą. Narrator pisze, że „nasz biedny szlachetka tracił po trosze rozum”. Kłóci się z proboszczem i z balwierzem Mikołajem, który rycerz był najlepszy.
Szlachcic czyści zbroję, z tektury dorabia przyłbicę, szkapę nazywa Rosynantem, a siebie Don Kichotem z Manchy. Damą serca zostaje wiejska dziewczyna, którą nazywa Dulcyneą z Toboso.
Don Kichot bierze karczmę za zamek, a karczmarza za kasztelana. Na kolanach prosi go o pasowanie. Karczmarz szybko widzi, że gość nie jest przy zdrowych zmysłach, i zgadza się „dla samego śmiechu”.
Rycerz widzi, jak bogaty chłop Jan Haldudos bije pastuszka Andrzeja, i każe mu zapłacić chłopcu zaległe pieniądze. Gdy Don Kichot odjeżdża, chłop przywiązuje Andrzeja znów do dębu i bije go jeszcze mocniej. Dobre chęci rycerza obracają się przeciw słabszemu.
Pobity Don Kichot wraca do domu. Proboszcz i balwierz przeglądają jego książki i większość każą spalić. Gospodyni pali je w nocy, a rycerz uznaje, że książki porwał mu czarnoksiężnik.
Don Kichot namawia sąsiada, ubogiego chłopa, by został jego giermkiem. Obiecuje mu wyspę do rządzenia. „Sancho Pansa (takie było imię chłopka) dał się ułudzić pięknym obietnicom”. Wyjeżdżają nocą, Sancho na ośle.
Don Kichot widzi trzydzieści czy czterdzieści wiatraków i bierze je za olbrzymów. Sancho tłumaczy: „toć to nie olbrzymy, to są wiatraki, a te ręce, to śmigi, którymi wiatr obraca”. Rycerz szarżuje, śmiga łamie mu kopię i zrzuca go z koniem na pole. Don Kichot tłumaczy, że to czarnoksiężnik Fresto zamienił olbrzymów w wiatraki.
Rycerz atakuje stado baranów, zdobywa miskę golibrody jako „hełm Mambryna” i uwalnia galerników. W drugiej części Sancho rządzi „wyspą” Barataria. Pokonany przez Rycerza Białego Księżyca (to przebrany bakałarz Samson Karasko) Don Kichot wraca do domu, choruje i umiera. Majątek zapisuje siostrzenicy, a Sancho wraca do dawnego zajęcia.
| Postać | Kim jest | Co o niej warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Don Kichot | ubogi szlachcic z La Manchy | idealista; marzy o sprawiedliwości, ale nie widzi świata takim, jaki jest; sam nazywa się Rycerzem Posępnego Oblicza |
| Sancho Pansa | chłop, sąsiad, giermek | praktyczny, łakomy, gadatliwy, ale wierny; widzi wiatraki tam, gdzie są wiatraki |
| Dulcynea z Toboso | wiejska dziewczyna Alonza Lorenzo | dama serca, która nawet nie wie o uczuciach rycerza |
| Rosynant | szkapa Don Kichota | chuda i stara, a w oczach pana pierwszy koń świata |
| proboszcz i balwierz Mikołaj | sąsiedzi | chcą wyleczyć Don Kichota i palą jego książki |
| Samson Karasko | bakałarz z tej samej wsi | jako Rycerz Białego Księżyca pokonuje Don Kichota, żeby zmusić go do powrotu |
Wszystko na tej stronie zostaje darmowe. Gotowe kartkówki i sprawdziany z polskiego PDF z kluczami: grupa A za darmo, pozostałe grupy w sklepie.
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla uczniów klasy I liceum i technikum: Kochanowski: pieśni i treny, humanizm, antropocentryzm.
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →
Pakiet PDF · sklep
20 pakietów sprawdzianów i kartkówek z języka polskiego (liceum, klasa 1): antyk, Biblia, średniowiecze, renesans, barok…
34,90 zł
Zobacz w sklepie →
Sprawdzian PDF · sklep
Sprawdzian z języka polskiego dla maturzystów (liceum i technikum): zakres podstawowy: bohaterowie, autorzy, miejsca akcji…
2,90 zł (grupy B, C, D i E)
Grupa A za darmo, bez logowania →Zobacz w sklepie →Bo wziął je za olbrzymów, a ich śmigi za ręce. Po upadku tłumaczył, że czarnoksiężnik Fresto zamienił olbrzymów w wiatraki, żeby odebrać mu chwałę zwycięstwa.
Ubogim chłopem, sąsiadem Don Kichota, który został jego giermkiem, bo rycerz obiecał mu wyspę do rządzenia. Jest praktyczny i trzeźwy, przeciwieństwo swojego pana.
Wiejską dziewczyną Alonzą Lorenzo, którą Don Kichot ogłosił damą swojego serca. Ona sama o tym nie wiedziała.
Szlachetna, ale naiwna i nieskuteczna walka o wzniosłe cele, oderwana od rzeczywistości. Nazwa pochodzi od Don Kichota.
Pokonany przez Rycerza Białego Księżyca bohater wraca do domu, choruje i umiera. Majątek zapisuje siostrzenicy. W pełnym tekście przed śmiercią odzyskuje rozum.
Źródła i metoda. Tekst: wydanie Wolnych Lektur, przekład Walentego Zakrzewskiego (wersja skrócona); rozdziały szkolne (pierwsza wyprawa, pasowanie, Andrzej, spalenie biblioteki, druga wyprawa, wiatraki) i zakończenie przeczytane w całości, cytaty sprawdzone w tekście. Dane o autorze według przedmowy do tego wydania. Status według Dz.U. 2024 poz. 1019. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-11.
Mateusz Będkowski
nauczyciel matematyki i pedagog
Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →
Ostatnia aktualizacja: 2026-10-11