„Balladyna”, lektura kl. 7–8 — 10 kart pracy PDF z kluczem
Akty, bohaterowie i motywy: szybka powtórka „Balladyny” z kluczem.
Strona główna › Lektury szkolne › Liceum i technikum
Liceum · technikum · podstawa programowa z 2024 r.
Lektury w liceum i technikum (2026/2027): lista według klas i epok
Wszyscy uczniowie liceów i techników w roku 2026/2027 czytają według podstawy programowej w brzmieniu z 2024 roku. To krótsza lista niż ta, którą znają starsi uczniowie: część utworów wypadła, a kilka przeszło do zakresu rozszerzonego. Poniżej znajdziesz typowy podział lektur na klasy, pełną listę obowiązkową i te lektury z podstawówki, które wracają na maturze.
- 13 utworów czytanych w całości
- ta sama lista w liceum i technikum
- matura 2027–2030
Jaka lista obowiązuje w roku 2026/2027
- Jedna podstawa dla liceum i technikum. Obowiązuje rozporządzenie z 2018 r. w brzmieniu z 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1019). W technikum nauka trwa 5 lat, więc te same lektury rozkładają się na dłuższy czas.
- Dwa zakresy. Lektury zakresu podstawowego czytają wszyscy. Uczniowie z rozszerzonym polskim czytają dodatkowo lektury zakresu rozszerzonego.
- Bez podziału na klasy. Podstawa nie mówi, w której klasie omawia się daną lekturę. Kolejność wyznacza program nauczania, a ten prawie zawsze idzie chronologicznie, epoka po epoce.
- Co najmniej jedna lektura uzupełniająca w każdej klasie, z listy przykładowej albo spoza niej.
Lektury w klasach 1–4
Tak zwykle rozkładają się lektury w czteroletnim liceum. Granice między klasami bywają przesunięte o jedną epokę, zależnie od programu i podręcznika. Kursywą zaznaczamy tytuły utworów, a w nawiasie fragmenty.
Klasa 1: starożytność, średniowiecze, renesans, barok
- Starożytność: Jan Parandowski, Mitologia, cz. I: Grecja; Biblia (fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów i Apokalipsy św. Jana); Homer, Iliada (fragmenty); Sofokles, Antygona; wybrane utwory Horacego.
- Średniowiecze: Bogurodzica; Lament świętokrzyski (fragmenty); Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty); Pieśń o Rolandzie (fragmenty).
- Renesans: Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym Pieśń IX ks. I i Pieśń V ks. II, Treny IX, X i XI; William Szekspir, Makbet (plan wydarzeń, przepowiednie i test).
- Barok: wybrane wiersze poetów baroku; Molier, Skąpiec.
- Zakres rozszerzony: Homer, Odyseja (fragmenty); Dante, Boska komedia (fragmenty); Treny jako cykl; Szekspir, Hamlet.
Klasa 2: oświecenie i romantyzm
- Oświecenie: Ignacy Krasicki, wybrana satyra i Hymn do miłości ojczyzny.
- Romantyzm: Adam Mickiewicz, Oda do młodości, wybrane ballady (w tym Romantyczność), Sonety krymskie i inne wiersze, Dziady cz. III; Juliusz Słowacki, Testament mój i wybrane wiersze; wybrane wiersze Cypriana Kamila Norwida.
- Zakres rozszerzony: Juliusz Słowacki, Kordian; Norwid, Fortepian Szopena; wybrane utwory romantycznej poezji europejskiej.
Klasa 3: pozytywizm i Młoda Polska
- Pozytywizm i realizm: Bolesław Prus, Lalka (plan wydarzeń i test); Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara; Henryk Sienkiewicz, Potop (fragmenty).
- Młoda Polska: Stanisław Wyspiański, Wesele (plan wydarzeń, zjawy i test); Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (fragmenty); wybrane wiersze Kazimierza Przerwy-Tetmajera i Leopolda Staffa.
- Zakres rozszerzony: jedna realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska do wyboru: Ojciec Goriot, Klub Pickwicka, Martwe dusze albo Pani Bovary.
Klasa 4: dwudziestolecie, wojna i literatura współczesna
- Dwudziestolecie międzywojenne: Stefan Żeromski, Przedwiośnie; Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty); wybrane wiersze Bolesława Leśmiana, Juliana Tuwima, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i Józefa Czechowicza.
- Wojna i okupacja: wiersze Krzysztofa Kamila Baczyńskiego; Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu; Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat (fragmenty); Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem; Albert Camus, Dżuma.
- Literatura współczesna: George Orwell, Rok 1984; Sławomir Mrożek, Tango; wiersze Czesława Miłosza, Zbigniewa Herberta, Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej, Mirona Białoszewskiego i Haliny Poświatowskiej; opowiadania Marka Nowakowskiego, Andrzeja Stasiuka i Olgi Tokarczuk; Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty).
- Zakres rozszerzony: Witkacy, Szewcy; Bruno Schulz, Sklepy cynamonowe; Franz Kafka, Proces (fragmenty); Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata; Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa; Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku; esej Herlinga-Grudzińskiego lub Herberta; Miłosz, Traktat moralny; wiersze Juliana Przybosia i Stanisława Barańczaka.
Lektury obowiązkowe: zakres podstawowy
Pełna lista z podstawy programowej. Obowiązuje w liceum i technikum, a matura 2027–2030 sprawdza właśnie ją.
Utwory czytane w całości
| Tytuł | Autor |
|---|---|
| Mitologia, część I: Grecja | Jan Parandowski |
| Antygona | Sofokles |
| Makbet | William Szekspir |
| Skąpiec | Molier |
| Dziady cz. III | Adam Mickiewicz |
| Lalka | Bolesław Prus |
| Zbrodnia i kara | Fiodor Dostojewski |
| Wesele | Stanisław Wyspiański |
| Przedwiośnie | Stefan Żeromski |
| Zdążyć przed Panem Bogiem | Hanna Krall |
| Dżuma | Albert Camus |
| Rok 1984 | George Orwell |
| Tango | Sławomir Mrożek |
Krótkie utwory i fragmenty
| Tytuł | Autor |
|---|---|
| Biblia – fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana | — |
| Iliada (fragmenty) | Homer |
| Lament świętokrzyski (fragmenty) | — |
| Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty) | — |
| Pieśń o Rolandzie (fragmenty) | — |
| wybrana satyra | Ignacy Krasicki |
| wybrane ballady, w tym Romantyczność | Adam Mickiewicz |
| Potop (fragmenty) | Henryk Sienkiewicz |
| Chłopi (fragmenty) | Władysław Stanisław Reymont |
| Ferdydurke (fragmenty) | Witold Gombrowicz |
| Proszę państwa do gazu | Tadeusz Borowski |
| Inny świat (fragmenty) | Gustaw Herling-Grudziński |
| Górą „Edek” (z tomu Prawo prerii) | Marek Nowakowski |
| Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie) | Andrzej Stasiuk |
| Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach) | Olga Tokarczuk |
| Podróże z Herodotem (fragmenty) | Ryszard Kapuściński |
Utwory poetyckie
Przy wierszach bez podanego tytułu matura nie sprawdza znajomości konkretnego utworu, tylko umiejętność analizy wiersza.
| Tytuł | Autor | Na maturze |
|---|---|---|
| wybrane utwory | Horacy | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| Bogurodzica | — | tak |
| Pieśń IX ks. I | Jan Kochanowski | tak |
| Pieśń V ks. II | Jan Kochanowski | tak |
| Treny IX, X, XI | Jan Kochanowski | tak |
| wybrane pieśni | Jan Kochanowski | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze poetów epoki baroku | — | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| Hymn do miłości ojczyzny | Ignacy Krasicki | tak |
| Oda do młodości | Adam Mickiewicz | tak |
| wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze | Adam Mickiewicz | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| Testament mój | Juliusz Słowacki | tak |
| wybrane wiersze | Krzysztof Kamil Baczyński | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Miron Białoszewski | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Józef Czechowicz | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Zbigniew Herbert | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Bolesław Leśmian | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Czesław Miłosz | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Cyprian Kamil Norwid | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Maria Pawlikowska-Jasnorzewska | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Halina Poświatowska | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Kazimierz Przerwa-Tetmajer | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Tadeusz Różewicz | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Juliusz Słowacki | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Leopold Staff | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Wisława Szymborska | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
| wybrane wiersze | Julian Tuwim | analiza wiersza, bez znajomości tytułu |
Lektury z podstawówki, które wracają na maturze
Pięć lektur ze szkoły podstawowej obowiązuje także na maturze: w teście historycznoliterackim (z fragmentem w arkuszu) i w wypracowaniu. Do czterech z nich mamy plan wydarzeń i test z wyjaśnieniami.
| Lektura | Plan wydarzeń | Test |
|---|---|---|
| Juliusz Słowacki, Balladyna | akt po akcie | 15 pytań |
| Aleksander Fredro, Zemsta | akt po akcie | 15 pytań |
| Adam Mickiewicz, Dziady cz. II | obrzęd i duchy | 15 pytań |
| Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII) | księga po księdze | 15 pytań |
| Ignacy Krasicki, bajki | wkrótce | wkrótce |
Zadania z dawnych arkuszy CKE do lektur obowiązkowych zebraliśmy w dziale zadania maturalne z lektur obowiązkowych.
Lektury obowiązkowe: zakres rozszerzony
Na maturze rozszerzonej te utwory mogą być podstawą wypracowania. Na poziomie podstawowym można się do nich odwołać jak do lektur obowiązkowych.
| Tytuł | Autor |
|---|---|
| Treny (jako cykl poetycki) | Jan Kochanowski |
| Hamlet | William Szekspir |
| Kordian | Juliusz Słowacki |
| Ojciec Goriot | Honoré de Balzac |
| Klub Pickwicka | Charles Dickens |
| Martwe dusze | Mikołaj Gogol |
| Pani Bovary | Gustaw Flaubert |
| Mistrz i Małgorzata | Michaił Bułhakow |
| Szewcy | Stanisław Ignacy Witkiewicz |
| Mała Apokalipsa | Tadeusz Konwicki |
| Antygona w Nowym Jorku | Janusz Głowacki |
| Odyseja (fragmenty) | Homer |
| Boska Komedia (fragmenty) | Dante Alighieri |
| Proces (fragmenty) | Franz Kafka |
| wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe | Bruno Schulz |
| wybrane opowiadanie | Sławomir Mrożek |
| wybrany esej | Gustaw Herling-Grudziński |
| wybrany esej | Zbigniew Herbert |
| wybrane utwory poetyckie z romantycznej literatury europejskiej | — |
| Fortepian Szopena | Cyprian Kamil Norwid |
| wybrane wiersze | Stanisław Barańczak |
| Traktat moralny (fragmenty) i wybrane wiersze | Czesław Miłosz |
| wybrane wiersze | Julian Przyboś |
Z czterech powieści europejskich (Balzac, Dickens, Gogol, Flaubert) czyta się jedną do wyboru. Podobnie z esejów: Herlinga-Grudzińskiego albo Herberta.
Lektury uzupełniające
W każdej klasie co najmniej jedna książka z listy przykładowej albo spoza niej. To pełna lista przykładowa z podstawy:
| Tytuł | Autor |
|---|---|
| Król Edyp | Sofokles |
| Poetyka (fragmenty) | Arystoteles |
| Retoryka (fragmenty) | Arystoteles |
| Państwo (fragmenty) | Platon |
| Dzieje Tristana i Izoldy (fragmenty) | — |
| Sokół | Giovanni Boccaccio |
| Pochwała głupoty (fragmenty) | Erazm z Rotterdamu |
| Utopia (fragmenty) | Tomasz Morus |
| Żywot człowieka poczciwego (fragmenty) | Mikołaj Rej |
| Odprawa posłów greckich | Jan Kochanowski |
| O poprawie Rzeczypospolitej (fragmenty) | Andrzej Frycz Modrzewski |
| Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (fragmenty) | Miguel de Cervantes y Saavedra |
| Życie snem | Pedro Calderon de la Barca |
| wybrane kazanie | Piotr Skarga |
| Transakcja wojny chocimskiej (fragmenty z części I) | Wacław Potocki |
| Romeo i Julia | William Szekspir |
| Kandyd, czyli optymizm (fragmenty) | Wolter |
| Monachomachia (fragmenty) | Ignacy Krasicki |
| Opis obyczajów za czasów panowania Augusta III (fragmenty) | Jędrzej Kitowicz |
| Powrót posła | Julian Ursyn Niemcewicz |
| Przestrogi dla Polski (fragmenty) | Stanisław Staszic |
| Beniowski (fragmenty) | Juliusz Słowacki |
| Listy do Matki (fragmenty) | Juliusz Słowacki |
| Nie-Boska komedia | Zygmunt Krasiński |
| Śluby panieńskie | Aleksander Fredro |
| Cierpienia młodego Wertera (fragmenty) | Johann Wolfgang Goethe |
| Faust (fragmenty) | Johann Wolfgang Goethe |
| Giaur (fragmenty) | George Byron |
| Dziady cz. IV | Adam Mickiewicz |
| Stara baśń | Józef Ignacy Kraszewski |
| Nędznicy | Victor Hugo |
| wybrane opowiadanie | Edgar Allan Poe |
| Pamiątki Soplicy (fragmenty) | Henryk Rzewuski |
| Nad Niemnem | Eliza Orzeszkowa |
| Listy z podróży do Ameryki (fragmenty) | Henryk Sienkiewicz |
| Echa leśne | Stefan Żeromski |
| Ludzie bezdomni | Stefan Żeromski |
| Gloria victis | Eliza Orzeszkowa |
| Moralność pani Dulskiej | Gabriela Zapolska |
| Nowy wspaniały świat | Aldous Huxley |
| Granica | Zofia Nałkowska |
| Lord Jim | Joseph Conrad |
| Pożoga. Wspomnienia z Wołynia 1917–1919 | Zofia Kossak-Szczucka |
| Nadberezyńcy | Florian Czarnyszewicz |
| Raport Witolda | Witold Pilecki |
| Przy torze kolejowym (z tomu Medaliony) | Zofia Nałkowska |
| Rozmowy z katem (fragmenty) | Kazimierz Moczarski |
| Droga donikąd (fragmenty) | Józef Mackiewicz |
| Kartoteka | Tadeusz Różewicz |
| Na nieludzkiej ziemi (fragmenty) | Józef Czapski |
| Dziennik 1954 (fragmenty) | Leopold Tyrmand |
| wybrane opowiadanie | Jarosław Iwaszkiewicz |
| Wizja lokalna | Stanisław Lem |
| Solaris | Stanisław Lem |
| Władca pierścieni. Drużyna pierścienia | John Ronald Reuel Tolkien |
| Władca much | William Golding |
| wybrane opowiadania | Bohumil Hrabal |
| Lekcja | Eugène Ionesco |
| Czekając na Godota | Samuel Beckett |
| Wizyta starszej pani | Friedrich Dürrenmatt |
| Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie) | Marek Nowakowski |
| Wieża | Gustaw Herling-Grudziński |
| Widnokrąg | Wiesław Myśliwski |
| Imię róży | Umberto Eco |
| Prawiek i inne czasy | Olga Tokarczuk |
| Madame | Antoni Libera |
| Wrony | Petra Dvořáková |
| Wyspa | Sigríður Hagalín Björnsdóttír |
| Castorp | Paweł Huelle |
| Śpiewaj ogrody | Paweł Huelle |
| Wspomnienie o przeszłości Ziemi (tom I – Problem trzech ciał) | Cixin Liu |
| Traktat o łuskaniu fasoli | Wiesław Myśliwski |
| Dwanaście stacji | Tomasz Różycki |
| Jadąc do Babadag | Andrzej Stasiuk |
| Nie ma | Mariusz Szczygieł |
| Pusty las | Monika Sznajderman |
| Poczwarka | Dorota Terakowska |
| Bieguni | Olga Tokarczuk |
| Opowiadania bizarne | Olga Tokarczuk |
| Rzeczy, których nie wyrzuciłem | Marcin Wicha |
Karty pracy do lektur z podstawówki, przydatne przed maturą
„Pan Tadeusz”, lektura kl. 7–8 — 10 kart pracy PDF z kluczem
Księgi z listy egzaminacyjnej, bohaterowie i tło historyczne.
„Dziady cz. II”, lektura kl. 7–8 — 10 kart pracy PDF z kluczem
Obrzęd, duchy i prawdy moralne w kartach z kluczem.
„Zemsta”, lektura kl. 7–8 — 10 kart pracy PDF z kluczem
Spór o mur graniczny, bohaterowie i komizm.
Najczęstsze pytania
Jakie lektury są w 1 klasie liceum?
Podstawa nie przypisuje lektur do klas, ale w klasie 1 prawie zawsze omawia się starożytność, średniowiecze, renesans i barok. Zwykle to Mitologia Parandowskiego, fragmenty Biblii, Antygona, Bogurodzica, Lament świętokrzyski, pieśni i Treny Kochanowskiego, Makbet i Skąpiec.
Czy w technikum są te same lektury co w liceum?
Tak. Liceum i technikum mają tę samą podstawę programową i tę samą listę lektur. W technikum nauka trwa 5 lat, więc lektury rozkładają się na dłuższy czas.
Czy „Pan Tadeusz” jest lekturą w liceum?
Od 2024 r. nie czyta się go w liceum w całości. Na maturze obowiązują jednak księgi I, II, IV, X, XI i XII, znane ze szkoły podstawowej. Plan wydarzeń i test znajdziesz na stronie „Pan Tadeusz”.
Czy „Romeo i Julia” i „Konrad Wallenrod” to jeszcze lektury?
Nie, wypadły z listy w 2024 r. Na maturze 2027 i 2028 można się do nich jeszcze odwołać w wypracowaniu jako do lektur obowiązkowych. Od 2029 r. już nie.
Ile lektur trzeba przeczytać w liceum?
W zakresie podstawowym 13 utworów w całości, kilkanaście fragmentów i krótszych utworów oraz wiersze wskazanych poetów. Do tego co najmniej jedna lektura uzupełniająca w każdej klasie, a przy rozszerzonym polskim także lektury zakresu rozszerzonego.
Źródła i metoda. Listy według Dz.U. 2024 poz. 1019 (podstawa programowa dla liceum, technikum i branżowej szkoły II stopnia) oraz informatorów CKE o maturze z języka polskiego (zakres podstawowy i rozszerzony), w tym zasad okresu przejściowego. Zasady redakcyjne · Zgłoś błąd
Stan prawny na 2026-10-10.
