Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł
Encyklopedia zwierząt
Ptaki wodne i brodzące — gatunki i ciekawostki
Od pingwinów pływających w lodowatej Antarktyce po kaczki pływające po polskich stawach — ptaki wodne opanowały niemal każde środowisko związane z wodą. Na tej stronie zebraliśmy 64 gatunki opisane w naszej encyklopedii, w tym aż 10 różnych pingwinów.
Poznaj gatunki
Które ptaki wodne i brodzące chcesz poznać?
Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.
Albatros
Albatros wędrowny ma największą rozpiętość skrzydeł ze wszystkich ptaków świata — nawet do 3,5 metra?
Poznaj
Alka
Alka wygląda trochę jak pingwin, ale w odróżnieniu od niego potrafi latać — a pod wodą „lata”, wiosłując skrzydłami, gdy ściga ryby?
Poznaj
Batalion
Samce bataliona w okresie godowym stroszą wokół szyi wielką, barwną „kryzę” z piór — a co niezwykłe, u każdego samca jest ona inne
Poznaj
Bączek
Przestraszony bączek staje nieruchomo, wyciąga szyję i dziób pionowo do góry, a gdy wiatr porusza trzcinami, kołysze się razem z nimi? Wtedy prawie nie da się go…
Poznaj
Bekas (kszyk)
Dźwięk, który kszyk wydaje w locie, nie wychodzi z jego dzioba? „Beczą” sztywne pióra ogona, które wibrują w pędzie powietrza jak struna.
Poznaj
Bernikla kanadyjska
Bernikle kanadyjskie lecą kluczem w kształcie litery V, bo tak oszczędzają siły? Każdy ptak leci w strumieniu powietrza za skrzydłem poprzednika, a na czele ptaki…
Poznaj
Biegus zmienny
Stado biegusów potrafi zawrócić w locie w ułamku sekundy, jak jedna chmura? Każdy ptak obserwuje najbliższych sąsiadów i od razu powtarza ich ruch.
Poznaj
Bocian biały
Bociany białe wracają rok po roku do tego samego gniazda, które z czasem może osiągnąć wagę nawet kilkuset kilogramów i średnicę do 2 metrów?
Poznaj
Bocian czarny
Bocian czarny, w przeciwieństwie do białego, unika ludzkich siedzib i buduje gniazda w głębi lasu, z dala od zabudowań?
Poznaj
Cyraneczka
Cyraneczka to najmniejsza dzika kaczka Europy — jest tak lekka i zwrotna, że potrafi poderwać się do lotu niemal pionowo, prosto z wody?
Poznaj
Cyranka
Cyranka to jedna z najmniejszych naszych kaczek, a mimo to na zimę pokonuje ogromną trasę aż do Afryki i wiosną wraca na te same rozlewiska?
Poznaj
Czajka
Czajkę łatwo rozpoznać po sterczącym na głowie czubku z piór oraz akrobatycznym locie?
Poznaj
Czapla biała
W XIX wieku czaple białe prawie wyginęły, bo ich długie ozdobne pióra modnie było nosić na kapeluszach? Protesty przeciw temu dały początek pierwszym organizacjom…
Poznaj
Czapla siwa
Czapla w locie nie wyciąga szyi prosto, tylko zwija ją w kształt litery S?
Poznaj
Derkacz
Głos derkacza przypomina dźwięk, jaki powstaje, gdy przeciąga się paznokciem po zębach grzebienia? Samiec potrafi tak „derkać” przez całą noc.
Poznaj
Edredon
Samica edredona wyrywa sobie z piersi mięciutki puch, żeby wyścielić gniazdo — a ten puch jest tak ciepły, że ludzie wypełniają nim kołdry?
Poznaj
Flaming różowy
Flaming rodzi się szary, a różowieje dopiero od jedzenia — drobnych skorupiaków i glonów, które zawierają barwnik nadający piórom
Poznaj
Gągoł
Gągoł to kaczka, która gniazduje w dziuplach drzew — a jego pisklęta wkrótce po wykluciu wyskakują z wysokiej dziupli prosto na zi
Poznaj
Gęś
Stado dzikich gęsi leci w kształcie litery V, bo każda gęś korzysta z podmuchu poprzedniczki i dzięki temu całe stado zużywa mniej
Poznaj
Gęś zbożowa
Gęsi zbożowe przylatują do Polski z tak daleka jak Syberia? Na wiosnę wracają do tundry, gdzie latem prawie nie zapada noc.
Poznaj
Głowienka
Głowienka, żeby wystartować do lotu, musi rozpędzić się po wodzie, biegnąc po jej powierzchni? Kaczki nurkujące mają krótkie skrzydła i ciężkie ciało, więc nie…
Poznaj
Głuptak
Głuptak poluje, nurkując z dużej wysokości prosto do morza — składa skrzydła i wbija się w wodę jak strzała, żeby złapać rybę?
Poznaj
Ibis
Ibis ma długi, zakrzywiony w dół dziób, którym niczym pęsetą wyszukuje jedzenie w błocie i płytkiej wodzie — a w starożytnym Egipc
Poznaj
Kaczka czuprynka
Kaczka czuprynka, w przeciwieństwie do kaczek żerujących na powierzchni (jak krzyżówka), potrafi nurkować na głębokość kilku metró
Poznaj
Kaczka domowa
Pióra kaczki domowej są niemal całkowicie wodoodporne dzięki specjalnej wydzielinie z gruczołu kuprowego, którą kaczka rozprowadza
Poznaj
Kaczka krzyżówka
Chleb szkodzi kaczkom? Pęcznieje w żołądku, nie daje im potrzebnych składników i zanieczyszcza wodę. Lepiej dać im płatki owsiane, mrożony groszek albo posiekaną sałatę.
Poznaj
Kaczka piżmowa
Kaczka piżmowa prawie nie kwacze? Kaczory syczą, a kaczki wydają ciche popiskiwania. Dlatego bywa nazywana „cichą kaczką”.
Poznaj
Kokoszka
Młode kokoszki z wiosennego lęgu pomagają rodzicom wychowywać młodsze rodzeństwo? Przynoszą maluchom jedzenie, zupełnie jak starsi bracia i siostry.
Poznaj
Kormoran
Kormoran świetnie nurkuje i ściga ryby pod wodą, a po połowie często siada z rozpostartymi skrzydłami, żeby je wysuszyć?
Poznaj
Krakwa
Krakwy sprytnie wykorzystują łyski? Łyska nurkuje głęboko po rośliny, a krakwa czeka przy powierzchni i zabiera jej kawałek, gdy tylko ta się wynurzy.
Poznaj
Łabędź niemy
Łabędź niemy, żeby wystartować, musi „rozpędzić się” po wodzie, biegnąc i uderzając łapami w taflę nawet kilkadziesiąt metrów? Jest tak ciężki, że potrzebuje…
Poznaj
Marabut
Marabut to wielki bocian z nagą głową i szyją, który — inaczej niż nasz biały bocian — żywi się głównie padliną, sprzątając po dra
Poznaj
Maskonur
Maskonur potrafi utrzymać w dziobie kilkanaście małych rybek naraz, układając je równo jedna przy drugiej?
Poznaj
Mewa
Mewy to sprytne i wszystkożerne ptaki — potrafią zjeść niemal wszystko i chętnie korzystają z resztek zostawionych przez ludzi w p
Poznaj
Mewa srebrzysta
Pisklęta mewy dziobią czerwoną plamkę na dziobie rodzica, a ten wtedy oddaje im przyniesione jedzenie? Badania tego zachowania pomogły naukowcowi Nikolaasowi…
Poznaj
Nur
Nur świetnie nurkuje i długo płynie pod wodą za rybami, ale na lądzie porusza się niezdarnie — bo jego nogi są osadzone daleko z tyłu ciała?
Poznaj
Nurogęś
Nurogęś to kaczka, która żywi się rybami — a jej wąski dziób ma na brzegach drobne, ząbkowate wyrostki, dzięki którym pewnie trzym
Poznaj
Ostrygojad
Ostrygojada łatwo poznać po długim, prostym, pomarańczowoczerwonym dziobie, którym jak narzędziem otwiera muszle małży?
Poznaj
Pelikan
Pelikan ma pod dziobem wielki, rozciągliwy worek skórny, którym niczym siatką nabiera wodę razem z rybami?
Poznaj
Perkoz dwuczuby
Perkoz dwuczuby słynie z pięknego tańca godowego — para kręci głowami z nastroszonymi „czubami”, a czasem obie ptaki jednocześnie
Poznaj
Pingwin Adeli
Pingwiny Adeli potrafią przemierzać nawet setki kilometrów rocznie między koloniami lęgowymi a łowiskami, pływając z prędkością do
Poznaj
Pingwin cesarski
To samiec pingwina cesarskiego, a nie samica, wysiaduje jajo przez ponad dwa miesiące w środku antarktycznej zimy, nie jedząc prze
Poznaj
Pingwin grubodzioby
Pingwin grubodzioby, w przeciwieństwie do większości pingwinów gniazdujących na otwartych plażach czy skałach, zakłada gniazda głę
Poznaj
Pingwin królewski
Młode pingwina królewskiego wychowanie trwa tak długo (nawet do 14-16 miesięcy), że rodzice mogą wyprowadzić tylko dwa lęgi na prz
Poznaj
Pingwin magellański
Pingwiny magellańskie potrafią wędrować nawet do 900 kilometrów w poszukiwaniu pożywienia podczas corocznej migracji, a naukowcy ś
Poznaj
Pingwin maskowy
Pingwin maskowy jest uznawany za jednego z najbardziej agresywnych i zaczepnych pingwinów wśród wszystkich gatunków?
Poznaj
Pingwin mały
Pingwin mały wraca na brzeg i do swojego gniazda niemal wyłącznie po zmroku, by uniknąć drapieżników z powietrza?
Poznaj
Pingwin równikowy
Pingwin równikowy jest jedynym pingwinem na świecie, który czasem przekracza równik i żyje częściowo na półkuli północnej?
Poznaj
Pingwin szczotkoczuby (skalny)
Pingwin szczotkoczuby, w przeciwieństwie do większości pingwinów poruszających się drobnymi krokami, pokonuje skaliste wybrzeża, e
Poznaj
Pingwin żółtooki
Pingwin żółtooki, w przeciwieństwie do większości innych pingwinów, unika dużych, gęstych kolonii i preferuje gniazdowanie w ukryc
Poznaj
Rożeniec
Rożeniec dzięki bardzo długiej szyi sięga po jedzenie głębiej niż krzyżówka? Gdy żeruje kuprem do góry, dosięga dna nawet w wodzie głębokiej na pół metra.
Poznaj
Rybitwa
Rybitwa poluje, nurkując do wody po ryby, które wypatrzy z powietrza, a jej krewni słyną z jednych z najdłuższych wędrówek w całym
Poznaj
Słonka
Słonka ma oczy osadzone tak wysoko i daleko z tyłu głowy, że widzi prawie wszystko dookoła, także za sobą? Dzięki temu, szukając jedzenia z dziobem w ziemi, cały…
Poznaj
Szczudłak
Szczudłak ma jedne z najdłuższych nóg w stosunku do ciała wśród wszystkich ptaków — dzięki nim brodzi w głębszej wodzie niż inne p
Poznaj
Ślepowron
Ślepowron w locie wydaje krótkie, chrapliwe „kwak”, podobne do krakania wrony? Ten głos słychać najczęściej wieczorem, gdy ptaki lecą na żerowiska.
Poznaj
Trzewikodziób
Trzewikodziób potrafi polować na młode krokodyle? Jego dziób ma ostre krawędzie i hak na końcu, którym przytrzymuje śliską zdobycz.
Poznaj
Uhla
Uhle połykają małże w całości, razem z muszlą? Muszle rozkruszają się w ich umięśnionym żołądku, a kawałki skorupek są potem wydalane.
Poznaj
Warzęcha
Warzęcha poluje dotykiem, a nie wzrokiem?
Poznaj
Wodnik
Wodnik jest tak wąski, że z przodu wygląda jak cienka deseczka? Dzięki temu bez trudu przeciska się między łodygami trzcin.
Poznaj
Zausznik
Perkozy, w tym zausznik, połykają własne pióra? W żołądku tworzą one miękką „poduszkę”, która chroni przed ostrymi ośćmi i pancerzykami owadów.
Poznaj
Zimorodek
Olśniewający błękit zimorodka nie pochodzi z niebieskiego barwnika, tylko z budowy jego piór, które załamują światło?
Poznaj
Łabędź trąbiący
Łabędź trąbiący był na początku XX wieku bliski całkowitego wyginięcia w Ameryce Północnej z powodu intensywnych polowań, a jego p
Poznaj
Łyska
Łyska, mimo że wygląda i pływa jak kaczka, nie ma błon pławnych między palcami, tylko specjalne, płaskie płatki (tzw.
Poznaj
Żuraw
Żurawie tworzą pary na całe życie i wracają co roku na te same tereny lęgowe?
PoznajZobacz też
Inne grupy: ptaki
Warto wiedzieć
Co łączy ptaki wodne i brodzące
- Ptaki wodne mają błony pławne między palcami, które działają jak wiosło, oraz gęste pióra natłuszczane wydzieliną gruczołu kuprowego.
- Ptaki brodzące (bocian, czapla) mają długie nogi pozwalające chodzić po płyciznach i długie dzioby do chwytania zdobyczy w wodzie.
- Pod piórami mają warstwę puchu, która zatrzymuje powietrze — dzięki niemu ptak utrzymuje ciepło nawet w zimnej wodzie.
- Wiele z nich to gatunki wędrowne, pokonujące co roku tysiące kilometrów między lęgowiskami a zimowiskami.
Wskazówki
Na co zwrócić uwagę z dzieckiem
- Powiedzenie „spływa jak woda po kaczce” ma dosłowne wyjaśnienie: kaczka natłuszcza pióra dziobem, przenosząc wydzielinę z gruczołu u nasady ogona.
- Bocian i czapla różnią się ułożeniem szyi w locie — bocian trzyma ją wyciągniętą, czapla zgina w literę S.
- Warto zwrócić uwagę na kształt dzioba: płaski u kaczki służy do odcedzania, długi i ostry u czapli do chwytania ryb.
Ćwicz dalej z kartami pracy
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł
Kartkówka PDF · sklep
Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Pytania i odpowiedzi
Ptaki wodne i brodzące — częste pytania
Dlaczego kaczka nie moknie?
Kaczka natłuszcza pióra dziobem, przenosząc wydzielinę z gruczołu u nasady ogona. Dzięki temu woda spływa po piórach.
Dla dociekliwych
Stąd powiedzenie „spływa jak woda po kaczce”. Gruczoł ten nazywa się kuprowy, a gęste, natłuszczone pióra mają wszystkie ptaki wodne.
Jak ptaki wodne utrzymują ciepło w zimnej wodzie?
Pod piórami mają warstwę puchu, która zatrzymuje powietrze — dzięki niemu ptak utrzymuje ciepło nawet w zimnej wodzie.
Dla dociekliwych
Dlatego ptaki wodne radzą sobie od lodowatej Antarktyki, gdzie pływają pingwiny, po polskie stawy.
Do czego ptakom wodnym błony pławne?
Błony pławne między palcami działają jak wiosło.
Dla dociekliwych
Ptaki brodzące, jak bocian i czapla, mają za to długie nogi, które pozwalają im chodzić po płyciznach.
Jak odróżnić bociana od czapli w locie?
Po ułożeniu szyi: bocian trzyma ją w locie wyciągniętą, a czapla zgina w literę S.
Dla dociekliwych
Oba to ptaki brodzące — mają długie nogi i długie dzioby do chwytania zdobyczy w wodzie.
Do czego służy kaczce płaski dziób?
Płaski dziób kaczki służy do odcedzania pokarmu z wody.
Dla dociekliwych
Długi i ostry dziób czapli służy z kolei do chwytania ryb — kształt dzioba zdradza sposób zdobywania pokarmu.
