Zausznik — perkoz z czerwonymi oczami i złotymi piórkami za oczami
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐦 Ptaki

Zausznik

Podiceps nigricollis

Zausznik to mały ptak z rodziny perkozów. Wiosną ma czarną głowę i szyję, czerwone oczy i wachlarze złotych piór za oczami — stąd jego nazwa.

W pigułce

Zausznik — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaPłytkie, zarośnięte stawy i jeziora w Polsce i Europie; zimą morza i duże jeziora
🍽️
Co jeOwady wodne i ich larwy, skorupiaki, małe ryby
📏
Wielkość28–34 cm długości, 250–450 g
⏳
Ile żyjeZwykle kilka lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Ma złote pióra za oczami jak ozdobne kolczyki.
  • Gniazdo buduje na pływającej kępie roślin.
  • Połyka własne pióra, które chronią żołądek.
  • Świetnie nurkuje.
Bliżej natury

Jak żyje zausznik?

Zauszniki gniazdują w koloniach na płytkich, zarośniętych zbiornikach, często razem z mewami śmieszkami. Gniazdo budują z mokrych roślin, które unoszą się na wodzie. Młode po wykluciu jeżdżą na grzbiecie rodziców.

Nurkują po owady wodne, ich larwy i małe skorupiaki. Jesienią odlatują na zimowiska nad morzami i dużymi jeziorami.

Czy wiesz, że…?

perkozy, w tym zausznik, połykają własne pióra? W żołądku tworzą one miękką „poduszkę”, która chroni przed ostrymi ośćmi i pancerzykami owadów.

Jak rozpoznać

Jak wygląda zausznik?

Wiosną zausznik ma czarną głowę, szyję i grzbiet, rdzawe boki, czerwone oczy i wachlarze złotożółtych piór rozchodzące się za okiem. Dziób jest krótki i lekko zadarty.

Zimą jest szaro-biały i dużo mniej efektowny. Mierzy 28–34 cm, czyli jest mniejszy od perkoza dwuczubego.

Nie pomyl się

Zausznik a podobne zwierzęta

Perkoz rogaty ma prosty dziób, rdzawą szyję i złote pióra tworzące „rogi” nad oczami. Perkozek jest mniejszy i brązowy, bez złotych ozdób.

Perkoz dwuczuby jest dużo większy i ma rudo-czarne kryzy na głowie.

W sąsiedztwie człowieka

Zausznik a ludzie

Zausznik jest w Polsce pod ochroną. Zagraża mu osuszanie i zarastanie małych stawów oraz niszczenie trzcinowisk.

Kolonie zauszników można obserwować wiosną z brzegu stawów — najlepiej z daleka, przez lornetkę.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF

6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Zausznik — częste pytania

Jak wygląda zausznik?

Wiosną zausznik ma czarną szyję, czerwone oczy i wachlarze złotych piór za oczami.

Dla dociekliwych
Zimą jest szaro-biały.
Co je zausznik?

Zausznik je owady wodne i ich larwy, małe skorupiaki i czasem małe ryby.

Dla dociekliwych
Zdobywa je, nurkując.
Gdzie zausznik buduje gniazdo?

Zausznik buduje gniazdo na pływającej kępie roślin na płytkim stawie.

Dla dociekliwych
Często gniazduje w koloniach.
Skąd nazwa zausznik?

Nazwa pochodzi od złotych piór za oczami, które wyglądają jak ozdoby przy uszach.

Dla dociekliwych
Po angielsku nazywa się czarnoszyim perkozem.
Czy zausznik odlatuje na zimę?

Tak — zauszniki odlatują na zimę nad morza i duże jeziora Europy.

Dla dociekliwych
Wracają wiosną.
Jak jest „zausznik” po angielsku?

Zausznik po angielsku to black-necked grebe (czyt. blek nekt grib).

Dla dociekliwych
Perkoz to po angielsku grebe (czyt. grib).
Poznaj też

Zobacz także wodne i brodzące

Kategoria: PtakiWróć do: Wodne i brodzące
Wszystkie: wodne i brodzące
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12