Alka świetnie nurkuje. Zamiast napędzać się nogami, porusza pod wodą skrzydłami, jakby leciała w toni, i w ten sposób zwrotnie ściga ryby. Potrafi zanurkować naprawdę głęboko.

Na lądzie alki gniazdują na skalistych klifach i wysepkach nad morzem, często w wielkich, hałaśliwych koloniach. Poza sezonem lęgowym większość życia spędzają na otwartym morzu, wracając na ląd głównie po to, by wyprowadzić młode.

Alka ma czarno-białe, kontrastowe upierzenie i gruby, mocno spłaszczony z boków dziób z białą, poprzeczną kreską — w locie widać charakterystyczny, cienki, biały pasek biegnący od dzioba przez samo oko.

Nogi alki są umieszczone bardzo daleko z tyłu krępego ciała, co czyni ją dość niezdarną i kołyszącą się na lądzie, ale za to znakomicie ułatwia sprawne pływanie i bardzo szybkie nurkowanie pod wodą.

Nurzyk ma smuklejszy, cieńszy, spiczasty dziób bez charakterystycznej białej kreski oraz nieco smuklejszą, bardziej wydłużoną sylwetkę, zupełnie inny od grubego, spłaszczonego dzioba alki z jego widoczną poprzeczną smugą.

Maskonur ma szeroki, trójkątny, kolorowy dziób widoczny tylko wiosną i jaskrawopomarańczowe nogi, zupełnie inny od jednolicie czarnego, prostszego dzioba alki noszonego przez cały rok bez zmian.

Alka składa tylko jedno, charakterystycznie gruszkowate jajo bezpośrednio na gołej, skalnej półce, bez żadnego zbudowanego gniazda — taki kształt sprawia, że jajo poruszone przez silny wiatr czy inne, nieostrożne ptaki toczy się po skale po ciasnym okręgu wokół własnej osi, zamiast spadać wprost w przepaść.

Bliski, dawny krewniak alki, wielki alk, spory, niezdolny do lotu ptak północnego Atlantyku, został przez zachłannych ludzi całkowicie wytępiony jeszcze w połowie XIX wieku dla mięsa, jaj i puchu — dziś bywa przywoływany jako przestrogowy przykład skutków bezmyślnych, masowych polowań na dzikie ptaki morskie.

Przez długie wieki mieszkańcy skalistych wybrzeży Północnego Atlantyku zbierali jaja i mięso alk jako ważne, sezonowe źródło pożywienia, spuszczając się po linach wprost na skalne półki, dziś jednak kolonie lęgowe tych niewielkich ptaków są w wielu krajach objęte ścisłą ochroną prawną i stałym monitoringiem.