Encyklopedia zwierząt

Ptaki drapieżne — gatunki i ciekawostki

Orły i jastrzębie to jedne z najpotężniejszych łowców nieba — mają wyjątkowo ostry wzrok, silne szpony i potrafią polować na zdobycz znacznie większą niż mogłoby się wydawać. Na tej stronie zebraliśmy 18 gatunków opisanych w naszej encyklopedii.

🐾  18 gatunków 👨‍👩‍👧 Do czytania z dzieckiem 🕊️ Spokojnie, bez straszenia
Poznaj gatunki

Które ptaki drapieżne chcesz poznać?

Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.

Bielik

Bielik

Bielik to największy ptak drapieżny Polski — rozpiętość jego skrzydeł przekracza dwa metry?

Poznaj
Błotniak

Błotniak

Błotniak poluje, wolno przelatując nisko nad łąkami i mokradłami z uniesionymi w kształt litery „V" skrzydłami — a zdobycz często

Poznaj
Jastrząb

Jastrząb

Jastrząb gołębiarz potrafi wykonywać błyskawiczne zwroty i manewry między gałęziami drzew podczas pościgu za zdobyczą, osiągając p

Poznaj
Kania

Kania

Kanię łatwo rozpoznać po głęboko wciętym, „widlastym" ogonie, którym steruje w locie jak sterem?

Poznaj
Kondor

Kondor

Kondor wielki ma jedną z największych rozpiętości skrzydeł wśród ptaków lądowych — do około trzech metrów?

Poznaj
Krogulec

Krogulec

Samica krogulca bywa nawet o jedną trzecią większa od samca?

Poznaj
Myszołów

Myszołów

Myszołów to jeden z najczęściej spotykanych ptaków drapieżnych w Polsce — jego nazwa mówi wprost, na co poluje: głównie na myszy i

Poznaj
Orzeł czarny

Orzeł czarny

Orzeł czarny ma niezwykle długie, elastyczne palce z ostrymi pazurami, wyspecjalizowane w sięganiu głęboko do gniazd ptasich ukryt

Poznaj
Orzeł iberyjski

Orzeł iberyjski

Orzeł iberyjski jeszcze w połowie XX wieku był bliski całkowitego wyginięcia, a jego populacja spadła do zaledwie kilkudziesięciu par?

Poznaj
Orzeł przedni

Orzeł przedni

Orzeł przedni widzi nawet 4-8 razy lepiej niż człowiek i potrafi wypatrzyć królika z odległości ponad 3 kilometrów?

Poznaj
Puchacz

Puchacz

Puchacz to jedna z największych sów świata — poluje nocą, prawie bezszelestnie sunąc w powietrzu dzięki miękkim piórom, które tłum

Poznaj
Pustułka

Pustułka

Pustułkę łatwo rozpoznać po niezwykłej umiejętności — potrafi „zawisnąć" nieruchomo w powietrzu, szybko machając skrzydłami, i z t

Poznaj
Rybołów

Rybołów

Rybołów żywi się niemal wyłącznie rybami, które chwyta, nurkując nogami w wodę?

Poznaj
Sekretarz

Sekretarz

Sekretarz to ptak drapieżny, który poluje, chodząc po ziemi na długich nogach — słynie z tego, że rozprawia się z wężami, depcząc

Poznaj
Sokół wędrowny

Sokół wędrowny

Sokół wędrowny to najszybsze zwierzę świata — nurkując z góry na zdobycz, pędzi z prędkością ponad 300 km na godzinę, szybciej niż

Poznaj
Sowa śnieżna

Sowa śnieżna

Sowa śnieżna to duża, biała sowa dalekiej północy, której gęste, białe upierzenie maskuje ją na tle śniegu — a w odróżnieniu od wi

Poznaj
Sęp

Sęp

Sęp ma niemal nagą głowę i szyję, bez piór?

Poznaj
Trzmielojad

Trzmielojad

Trzmielojad to ptak drapieżny, który poluje głównie na osy i trzmiele, a właściwie na ich larwy — rozkopuje w tym celu ich gniazda

Poznaj
O tej grupie

Co wyróżnia ptaki drapieżne?

Ptaki drapieżne łączą trzy narzędzia: znakomity wzrok, mocne szpony i zakrzywiony dziób. Szpony służą do chwytania i uśmiercania zdobyczy, dziób — do rozrywania pokarmu, a oczy pozwalają dostrzec ruch z odległości, na jaką człowiek nie zobaczyłby nawet całego zwierzęcia. To drapieżniki wyspecjalizowane w polowaniu z powietrza.

Na tej stronie znajdziecie zarówno łowców dziennych, jak i nocnych. Do dziennych należą orły, jastrzębie, myszołowy, kanie i sokoły. Nocne to sowy, reprezentowane przez puchacza i sowę śnieżną. Sowy mają dwie cechy, których pozostałym brakuje: miękko wykończone krawędzie piór, dzięki którym lecą niemal bezgłośnie, oraz charakterystyczną szlarę wokół oczu, kierującą dźwięk do uszu. Polują w dużej mierze słuchem.

Sposoby polowania bywają zupełnie różne. Sokół wędrowny spada na zdobycz z góry i w tym locie osiąga prędkości, które czynią go najszybszym zwierzęciem świata. Pustułka zawisa w miejscu, trzepocząc skrzydłami, i wypatruje gryzoni w trawie. Rybołów nurkuje po ryby. Trzmielojad wyspecjalizował się w czymś zupełnie niespodziewanym — rozkopuje gniazda os i trzmieli, żeby dobrać się do larw.

Osobną grupę stanowią padlinożercy: sęp i kondor. Nie polują, lecz odnajdują martwe zwierzęta i zjadają je, zanim zdążą stać się źródłem chorób. To praca, której nikt inny nie wykona równie skutecznie — tam, gdzie sępów ubyło, pojawiły się realne problemy sanitarne. Zupełnie inaczej radzi sobie sekretarz, afrykański ptak o długich nogach, który poluje, chodząc po sawannie.

W Polsce największym z nich jest bielik, ptak o imponującej rozpiętości skrzydeł, którego można spotkać nad większymi jeziorami i rzekami. Wszystkie nasze ptaki drapieżne są objęte ochroną — jeszcze kilkadziesiąt lat temu wiele gatunków było u nas na skraju zaniku i dopiero konsekwentna ochrona pozwoliła im wrócić.

Warto tłumaczyć dzieciom, że drapieżnik nie jest „zły”. Ptaki te utrzymują liczebność gryzoni w ryzach i wyłapują przede wszystkim osobniki chore i słabe. Obserwacja też jest łatwiejsza, niż się wydaje: myszołowa siedzącego na słupku przy drodze albo pustułkę zawieszoną nad polem zobaczy się z okna samochodu, jeśli tylko wie się, czego szukać.

Zobacz też

Inne grupy: ptaki

Warto wiedzieć

Co wyróżnia ptaki drapieżne

  • Mają zakrzywiony dziób do rozrywania pokarmu oraz szpony — ostre, zakrzywione pazury służące do chwytania i uśmiercania zdobyczy.
  • Wzrok mają kilkakrotnie ostrzejszy od ludzkiego; orzeł dostrzega zająca z wysokości kilkuset metrów.
  • U większości gatunków samica jest wyraźnie większa od samca — odwrotnie niż u większości ptaków.
  • Sowy zalicza się do osobnej grupy, choć również polują: mają oczy z przodu głowy i pióra tłumiące szum lotu.
Wskazówki

Na co zwrócić uwagę z dzieckiem

  • Bielik, a nie orzeł przedni, widnieje w polskim godle — poznaje się go po białym ogonie i jaśniejszej głowie.
  • Sowa nie może poruszać oczami w oczodołach, więc obraca głowę nawet o 270 stopni.
  • Warto porównać dzioby: myszołów, sokół i sowa mają je zakrzywione, ale każdy inaczej — kształt zależy od tego, co ptak je.
PtakiWróć do wszystkich: ptaki
Wszystkie: ptaki