
Edredon
Somateria mollissima
Edredon to duża, morska kaczka chłodnych mórz północy. Słynie z wyjątkowo miękkiego puchu, którym samica wyściela gniazdo.
Edredon — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- To duża kaczka zimnych mórz północy.
- Świetnie nurkuje po małże z dna morza.
- Samica wyściela gniazdo mięciutkim puchem.
- Puch edredonowy grzeje kołdry i kurtki.
Jak żyje edredon?
Edredony świetnie nurkują — schodzą pod wodę po małże i skorupiaki, które zbierają z dna morza. Większość życia spędzają na otwartym, zimnym morzu.
Samica wyrywa sobie z piersi delikatny puch i wyściela nim gniazdo, żeby jajom było ciepło. Ten puch, zwany edredonowym, jest tak lekki i ciepły, że ludzie od dawna cenią go do wypełniania kołder.
samica edredona wyrywa sobie z piersi mięciutki puch, żeby wyścielić gniazdo — a ten puch jest tak ciepły, że ludzie wypełniają nim kołdry?
Jak wygląda edredon?
Samiec edredona w szacie godowej ma efektowne, kontrastowe upierzenie — czarny brzuch i boki, śnieżnobiałą pierś i grzbiet oraz charakterystyczną, jasnozieloną plamę z tyłu głowy, wyraźnie widoczną nawet z dość dużej odległości.
Samica jest zupełnie inna — ma jednolicie brązowe, gęsto prążkowane upierzenie, doskonale maskujące ją na gnieździe wśród traw i kamieni nadmorskiego wybrzeża, gdzie przez wiele długich tygodni wysiaduje jaja niemal zupełnie nieruchomo.
Edredon a podobne zwierzęta
Gągoł ma znacznie mniejsze, krępe ciało z okrągłą, ciemną głową i wyraźną białą plamą przy dziobie, zupełnie inne od masywnej sylwetki edredona z klinowatym, bardzo charakterystycznym profilem głowy i dzioba.
Nurogęś ma smukły, wąski, haczykowato zakrzywiony dziób przystosowany do chwytania śliskich ryb, zupełnie inny od krótkiego, mocnego dzioba edredona, służącego do zgniatania twardych skorupiaków i małży zbieranych z dna.
Edredon a ludzie
Na Islandii od wieków hoduje się dzikie edredony niemal jak zwierzęta gospodarskie — rolnicy budują dla nich osłonięte miejsca do gniazdowania i chronią całe kolonie przed drapieżnikami, a w zamian zbierają porzucony przez ptaki po wykluciu piskląt cenny puch, wcale nie krzywdząc przy tym samych ptaków.
Edredony bardzo często zakładają swoje kolonie lęgowe tuż obok gniazd krzykliwych, agresywnych rybitw, które zajadle bronią własnego terytorium przed każdym drapieżnikiem — dzięki temu bliskiemu sąsiedztwu jaja i bezbronne pisklęta edredonów są znacznie skuteczniej chronione, niż gdyby gniazdowały samotnie.
Edredon należy do najlepiej nurkujących kaczek morskich na całym świecie — potrafi zanurzać się na kilkanaście metrów w poszukiwaniu małży i skorupiaków, spędzając pod wodą nawet ponad minutę, zanim ponownie wypłynie na powierzchnię, by zaczerpnąć świeżego, morskiego powietrza.
Edredon — częste pytania
Jak duży jest edredon?
Edredon waży do około 2,5 kg — to duża, krępa kaczka morska.
Dla dociekliwych
Ile żyje edredon?
Edredon dożywa nawet 15–20 lat.
Dla dociekliwych
Co je edredon?
Edredon nurkuje po małże, skorupiaki i inne zwierzęta z dna morza.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje edredon?
Edredon mieszka nad chłodnymi morzami i wybrzeżami północnej Europy i Arktyki.
Dla dociekliwych
Dlaczego puch edredona jest wyjątkowy?
Jest wyjątkowo lekki i ciepły — samica wyrywa go sobie z piersi, żeby wyścielić gniazdo i ogrzać jaja.
Dla dociekliwych
Jak jest „edredon" po angielsku?
Edredon po angielsku to eider.
Dla dociekliwych
Dlaczego islandzcy rolnicy opiekują się dzikimi edredonami?
Budują dla nich osłonięte miejsca do gniazdowania i chronią kolonie przed drapieżnikami, a w zamian zbierają porzucony po wykluciu piskląt puch, nie krzywdząc samych ptaków.
Dla dociekliwych
Dlaczego edredony chętnie gniazdują blisko rybitw?
Rybitwy zajadle bronią własnego terytorium przed drapieżnikami, więc sąsiedztwo ich gniazd chroni pośrednio także jaja i pisklęta edredonów gniazdujących obok.
Dla dociekliwych
Jak głęboko dokładnie potrafi nurkować edredon podczas żerowania na dnie?
Potrafi zanurzać się nawet na kilkanaście metrów w poszukiwaniu małży i skorupiaków, spędzając pod wodą nawet ponad minutę bez zaczerpnięcia powietrza.
Dla dociekliwych
Zobacz także wodne i brodzące

Bocian biały
Bociany białe wracają rok po roku do tego samego gniazda, które z czasem może osiągnąć wagę nawet kilkuset kilogramów i średnicę do 2 metrów?
Poznaj
Bocian czarny
Bocian czarny, w przeciwieństwie do białego, unika ludzkich siedzib i buduje gniazda w głębi lasu, z dala od zabudowań?
Poznaj
Cyranka
Cyranka to jedna z najmniejszych naszych kaczek, a mimo to na zimę pokonuje ogromną trasę aż do Afryki i wiosną wraca na te same rozlewiska?
Poznaj
Czapla siwa
Czapla w locie nie wyciąga szyi prosto, tylko zwija ją w kształt litery S?
Poznaj