Derkacz — brązowy ptak z szarą szyją idący przez wysoką trawę
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐦 Ptaki

Derkacz

Crex crex

Derkacz to skryty ptak wilgotnych łąk. Prawie nikt go nie widział, ale wielu ludzi go słyszało — w czerwcowe noce samce godzinami powtarzają chrapliwe „derr-derr, derr-derr”.

W pigułce

Derkacz — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaWilgotne łąki i pola z wysoką trawą w całej Polsce; zimuje w Afryce
🍽️
Co jeOwady, dżdżownice, ślimaki, nasiona
📏
Wielkość27–30 cm, waży 130–200 g
⏳
Ile żyjeZwykle kilka lat
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Woła „derr-derr” jak grzebień pocierany paznokciem.
  • Woli biegać w trawie niż latać.
  • Odzywa się głównie nocą.
  • Przylatuje do Polski z Afryki.
Bliżej natury

Jak żyje derkacz?

Derkacz przemyka w wysokiej trawie i rzadko się z niej wychyla. Jest tak dobrze ukryty, że nawet ornitolodzy liczą derkacze po głosie, a nie po wyglądzie.

Gniazdo zakłada na ziemi wśród traw. Pisklęta są czarne i puszyste i od razu opuszczają gniazdo, chowając się w trawie razem z matką.

Czy wiesz, że…?

głos derkacza przypomina dźwięk, jaki powstaje, gdy przeciąga się paznokciem po zębach grzebienia? Samiec potrafi tak „derkać” przez całą noc.

Jak rozpoznać

Jak wygląda derkacz?

Derkacz ma krępe, bocznie spłaszczone ciało, krótki dziób, krótki ogon i mocne nogi. W locie zwisają mu nogi, a skrzydła są rdzawe.

Upierzenie jest płowobrązowe, w ciemne plamki na grzbiecie, z szarą szyją i piersią oraz rdzawymi paskami na bokach. Mierzy 27–30 cm.

Nie pomyl się

Derkacz a podobne zwierzęta

Kokoszka jest ciemna, ma czerwono-żółty dziób i mieszka nad stawami.

Kropiatka jest mniejsza, ciemniejsza, w białe kropki, i żyje na bagnach.

W sąsiedztwie człowieka

Derkacz a ludzie

Derkacz jest w Polsce chroniony. Wiele derkaczy i ich piskląt ginęło podczas koszenia łąk.

Dlatego zaleca się kosić łąki później i od środka na zewnątrz — wtedy ptaki mogą uciec w nieskoszoną trawę na brzegach.

Ćwicz dalej z kartami pracy

Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF

6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

Materiał PDF · sklep

Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF

6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.

5,90 zł

Pierwsza strona: Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka PDF · sklep

Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3

Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.

3,90 zł

Wszystkie materiały z przyrody →

Pytania i odpowiedzi

Derkacz — częste pytania

Jak wygląda derkacz?

Derkacz to płowobrązowy ptak w plamki, z szarą szyją i rdzawymi skrzydłami.

Dla dociekliwych
Mierzy 27–30 cm.
Jaki głos ma derkacz?

Derkacz woła chrapliwie „derr-derr, derr-derr”.

Dla dociekliwych
Odzywa się głównie nocą.
Co je derkacz?

Derkacz je owady, dżdżownice, ślimaki i nasiona.

Dla dociekliwych
Szuka ich w trawie.
Gdzie żyje derkacz?

Derkacz żyje na wilgotnych łąkach i polach z wysoką trawą.

Dla dociekliwych
Zimę spędza w Afryce.
Dlaczego łąki kosi się od środka?

Koszenie od środka pozwala derkaczom i innym zwierzętom uciec na brzegi łąki.

Dla dociekliwych
Dzięki temu mniej z nich ginie.
Jak jest „derkacz” po angielsku?

Derkacz po angielsku to corn crake (czyt. korn krejk).

Dla dociekliwych
Derkacz to po angielsku corn crake (czyt. korn krejk).
Poznaj też

Zobacz także wodne i brodzące

Kategoria: PtakiWróć do: Wodne i brodzące
Wszystkie: wodne i brodzące
Mateusz Będkowski — nauczyciel matematyki, autor serwisu Nie każ mu liczyć

Mateusz Będkowski

nauczyciel matematyki i pedagog

Uczę matematyki od 13 lat, w tym 7 lat w szkole. Magister pedagogiki ze specjalnością terapia pedagogiczna, po studiach podyplomowych z matematyki. Wszystkie materiały na tej stronie przygotowuję sam. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-11-12