Pingwin żółtooki to rzadki pingwin Nowej Zelandii, którego poznasz po żółtych oczach i jasnej opasce biegnącej wokół głowy. Należy do najrzadszych pingwinów na świecie.

W odróżnieniu od gatunków żyjących w wielkich koloniach, gnieździ się raczej samotnie, w ukryciu wśród nadmorskich zarośli. Jest płochliwy i wymaga spokoju, dlatego objęto go ochroną.

Pingwin żółtooki ma jasnożółte, wyraziste tęczówki oczu i jasną, żółtawą opaskę piór biegnącą wokół głowy przez samo ciemię, wyraźnie odcinającą się od reszty ciemnej, szarobrązowej głowy i karku.

Grzbiet pingwina żółtookiego ma łupkowoszary odcień, wyraźnie jaśniejszy niż intensywna czerń grzbietu większości innych gatunków pingwinów, a jego smukła sylwetka jest znacznie mniej krępa niż u wielu bliskich, towarzyskich krewniaków.

Pingwin maskowy ma w pełni czarną głowę z cienką, charakterystyczną czarną linią pod brodą i znacznie mniejszą, mniej krępą sylwetkę, zupełnie inną od żółtych oczu i jasnej, żółtawej opaski typowej dla pingwina żółtookiego.

Pingwin Adeli ma ciemne oczy i biały pierścień tylko wokół samego oka oraz mniej smukłą sylwetkę, zupełnie inny od żółtych tęczówek i szerokiej, żółtawej opaski wokół całej głowy pingwina żółtookiego.

Pingwin żółtooki jest w rodzimej Nowej Zelandii ważnym symbolem narodowym, znanym pod maoryską nazwą „hoiho”, czyli „hałaśliwy krzykacz”, i pojawia się na lokalnych monetach kolekcjonerskich oraz w licznych kampaniach na rzecz ochrony rodzimej przyrody.

Głównym zagrożeniem dla pingwina żółtookiego są dziś drapieżne ssaki sprowadzone przez ludzi na Nową Zelandię, takie jak łasice, tchórzofretki, szczury i koty, które atakują jaja, bezbronne pisklęta, a czasem nawet dorosłe ptaki wprost w gnieździe.

Naukowcy monitorują pojedyncze pingwiny żółtookie, oznaczając je indywidualnymi znacznikami umieszczanymi na skrzydle, dzięki czemu mogą dokładnie śledzić losy konkretnych par i piskląt przez wiele kolejnych sezonów lęgowych, obserwując na bieżąco zmiany liczebności całej krajowej populacji.