
Żuraw
Grus grus
Żuraw to jeden z największych ptaków lęgowych Polski — szaro-popielate upierzenie, długa szyja i nogi oraz donośny, trąbiący głos słyszalny z odległości nawet kilku kilometrów. Znany jest też z widowiskowego tańca godowego, w którym para ptaków skacze, podskakuje i macha skrzydłami.
Żuraw — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Ma donośny, trąbiący głos słyszalny z daleka.
- W czasie zalotów wykonuje efektowne tańce.
- Leci w kluczu, z wyciągniętą szyją.
- Gniazduje na mokradłach i bagnach.
Jak żyje żuraw?
Żuraw to wysoki, dostojny ptak mokradeł i bagien, w Polsce coraz częstszy. Ma szarą sylwetkę i czerwoną plamkę na głowie, a jego trąbiący głos niesie się na kilometry.
Żurawie słyną z tańców godowych — podskakują, kłaniają się i rozkładają skrzydła. Jesienią zbierają się w duże stada i odlatują na południe, lecąc charakterystycznym kluczem.
żurawie tworzą pary na całe życie i wracają co roku na te same tereny lęgowe? Jeśli jeden z partnerów zginie, drugi może szukać nowego partnera dopiero po dłuższym czasie — żurawie należą do ptaków o wyjątkowo trwałych więziach parowych.
Jak wygląda żuraw?
Żuraw ma smukłą, wysoką sylwetkę z długą szyją i długimi nogami oraz przeważnie szarawe upierzenie, choć jego pióra bywają czasem zabarwione na rdzawo od naturalnego błota, w którym ptak lubi się kąpać.
Nad okiem i po bokach głowy żuraw ma białawe smugi, ostro kontrastujące z ciemniejszym, niemal czarnym gardłem, a z tyłu skrzydeł zwisają charakterystyczne, luźne pióra tworzące ozdobny, puszysty pęk widoczny nawet z dużej odległości.
Żuraw a podobne zwierzęta
Czapla siwa ma dziób znacznie dłuższy w stosunku do głowy i w locie zwija szyję w kształt litery S, zupełnie inaczej niż żuraw, który zawsze lata z wyprostowaną, wysuniętą do przodu szyją.
Bocian biały ma białe upierzenie z czarnymi końcówkami skrzydeł i długi, czerwony dziób, zupełnie inny od krótszego, ciemnego dzioba i jednolicie szarawego, matowego upierzenia całego żurawia.
Żuraw a ludzie
Żuraw od wieków zajmuje ważne miejsce w polskiej i słowiańskiej kulturze ludowej jako zwiastun wiosny i jesieni — jego przelatujące wysoko nad polami klucze od dawna uznawano za pewny, niezawodny znak zbliżającej się zmiany pory roku. W wielu dawnych podaniach żurawiom przypisywano też rolę wiernych stróżów strzegących spokoju całej okolicy.
Dzięki skutecznej ochronie rozległych mokradeł i zaprzestaniu ich masowego osuszania liczebność żurawia w Polsce od kilku dekad systematycznie rośnie, a ptak ten z dawnej rzadkości stał się dziś coraz częściej spotykanym mieszkańcem podmokłych łąk i torfowisk.
Podczas jesiennej wędrówki żurawie zatrzymują się na dłuższy odpoczynek w kilku znanych w całej Europie miejscach, gdzie potrafią gromadzić się w ogromnych stadach liczących nawet dziesiątki tysięcy ptaków naraz na jednym, rozległym polu. Takie miejsca postojowe przyciągają co roku tłumy obserwatorów ptaków z wielu odległych krajów.
Żuraw — częste pytania
Jak duży jest żuraw?
Żuraw ma 115–130 cm długości, a jego skrzydła rozkładają się na nawet 2,4 metra.
Dla dociekliwych
Ile żyje żuraw?
Na wolności żuraw dożywa 20–30 lat.
Dla dociekliwych
Co je żuraw?
Żuraw jest wszystkożerny — je nasiona, korzenie roślin, owady, a także drobne płazy i gryzonie.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje żuraw?
Żuraw mieszka na bagnach, podmokłych łąkach i przy jeziorach — w całej Europie i Azji.
Dla dociekliwych
Jaki głos wydaje żuraw?
Bardzo donośny, trąbiący — słychać go nawet z kilku kilometrów.
Dla dociekliwych
Co to jest taniec żurawi?
To godowy pokaz — żurawie podskakują, kłaniają się i rozkładają skrzydła, tańcząc przed sobą nawzajem.
Dla dociekliwych
Jak jest „żuraw" po angielsku?
Żuraw po angielsku to crane (czyt. krejn).
Dla dociekliwych
Jaką rolę odgrywał żuraw w dawnej polskiej kulturze ludowej?
Od dawnych wieków uznawano go za zwiastuna wiosny i jesieni — jego przelatujące nad polami klucze były pewnym znakiem zbliżającej się zmiany pory roku.
Dla dociekliwych
Czy liczebność żurawia w Polsce rośnie, czy maleje?
Dzięki skutecznej ochronie mokradeł i zaprzestaniu ich osuszania liczebność żurawia od kilku dekad systematycznie rośnie.
Dla dociekliwych
Gdzie żurawie odpoczywają podczas jesiennej wędrówki na południe?
Zatrzymują się na dłuższy odpoczynek w kilku dobrze znanych w całej Europie miejscach, gdzie gromadzą się w ogromnych stadach.
Dla dociekliwych
Zobacz także wodne i brodzące

Bocian biały
Bociany białe wracają rok po roku do tego samego gniazda, które z czasem może osiągnąć wagę nawet kilkuset kilogramów i średnicę do 2 metrów?
Poznaj
Bocian czarny
Bocian czarny, w przeciwieństwie do białego, unika ludzkich siedzib i buduje gniazda w głębi lasu, z dala od zabudowań?
Poznaj
Cyranka
Cyranka to jedna z najmniejszych naszych kaczek, a mimo to na zimę pokonuje ogromną trasę aż do Afryki i wiosną wraca na te same rozlewiska?
Poznaj
Czapla siwa
Czapla w locie nie wyciąga szyi prosto, tylko zwija ją w kształt litery S?
Poznaj