Nur
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🐦 Ptaki

Nur

Gavia

Nur to znakomicie nurkujący ptak wodny, który potrafi zanurzyć się głęboko i długo płynąć pod wodą w pościgu za rybami. Na lądzie porusza się niezdarnie, bo jego nogi są osadzone daleko z tyłu ciała.

W pigułce

Nur — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaJeziora i wybrzeża północy (Europa, Azja, Ameryka Płn.)
🍽️
Co jeGłównie ryby (nurkuje)
📏
WielkośćZależnie od gatunku, ok. 55–90 cm
Ile żyjeOk. 15–20 lat i więcej
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Świetnie nurkuje i płynie pod wodą.
  • Nogi osadzone daleko z tyłu ciała.
  • Na lądzie porusza się niezdarnie.
  • Słynie z tęsknych, donośnych głosów.
Bliżej natury

Jak żyje nur?

Nur jest stworzony do nurkowania. Jego nogi znajdują się bardzo daleko z tyłu ciała, co czyni z niego świetnego pływaka pod wodą, ale sprawia, że na lądzie jest niezgrabny i porusza się z trudem. Dlatego niemal całe życie spędza na wodzie.

Nury słyną z tęsknych, przeciągłych i donośnych głosów, które niosą się nad wodą, zwłaszcza wieczorem. Gniazdują tuż przy brzegu jezior, bo z powodu tylnych nóg nie potrafią odejść daleko od wody. Pisklęta często pływają, siedząc na grzbiecie rodzica.

Czy wiesz, że…?

nur świetnie nurkuje i długo płynie pod wodą za rybami, ale na lądzie porusza się niezdarnie — bo jego nogi są osadzone daleko z tyłu ciała? To czyni go mistrzem pod wodą, lecz niezgrabnym na brzegu.

Jak rozpoznać

Jak wygląda nur?

W szacie godowej nur ma ciemny, często czarno-biały wzór w drobne kreski i kropki na grzbiecie oraz gładką, jednolicie ciemną głowę, a zimą jego upierzenie staje się znacznie prostsze, jasnoszare i mniej kontrastowe.

Ciało nura jest długie i mocno opływowe, z krępą, grubą szyją oraz masywnym, prosto skierowanym dziobem, doskonale przystosowanym do pewnego chwytania śliskich ryb podczas długiego, głębokiego nurkowania pod wodą.

Nie pomyl się

Nur a podobne zwierzęta

Perkoz dwuczuby ma znacznie smuklejszą, dłuższą szyję i charakterystyczny czub z piór na czubku głowy, zupełnie inny od gładkiej, jednolitej głowy i masywniejszej sylwetki nura.

Kormoran ma haczykowato zagięty na końcu dziób i częściej suszy rozłożone skrzydła na brzegu, zupełnie inaczej niż nur, który dziób trzyma prosto i rzadko wychodzi na ląd.

W sąsiedztwie człowieka

Nur a ludzie

Przeciągłe, tęskne głosy nura od dawna inspirowały ludzi żyjących na dalekiej, chłodnej północy — w wielu miejscowych podaniach i legendach ten donośny, niosący się nad jeziorem dźwięk kojarzono z duchami wody lub zapowiedzią rychłej zmiany pogody.

Ponieważ nur żeruje wyłącznie w czystych, bogatych w ryby jeziorach, naukowcy traktują jego obecność jako cenny wskaźnik dobrego stanu wody — spadek liczebności nurów na danym jeziorze bywa dla nich sygnałem poważnego zanieczyszczenia całego środowiska. W niektórych krajach dorosłe nury bada się nawet pod kątem stężenia rtęci i innych szkodliwych metali.

Ze względu na tylne położenie nóg nur potrzebuje długiego rozbiegu po powierzchni wody, by w ogóle oderwać się od niej i wzbić się w powietrze, dlatego niemal nigdy nie osiada na małych, ciasnych zbiornikach otoczonych gęstym lasem. Z tego samego powodu nur potrafi też z trudem wystartować w bezwietrzny dzień, gdy powierzchnia wody jest zupełnie gładka.

Pytania i odpowiedzi

Nur — częste pytania

Jak duży jest nur?

Nury bywają różne — zależnie od gatunku mają około 55–90 cm długości.

Dla dociekliwych
Mają smukłe ciało, długą szyję i ostro zakończony dziób, przydatny do chwytania ryb.
Ile żyje nur?

Nur może żyć długo — około 15–20 lat, a niekiedy dłużej.

Dla dociekliwych
Wiele nurów co roku wraca na to samo jezioro, na którym gniazdowało wcześniej.
Co je nur?

Nur żywi się głównie rybami, które łowi, nurkując.

Dla dociekliwych
Ściga je pod wodą, długo płynąc w toni, i chwyta ostro zakończonym dziobem.
Gdzie żyje nur?

Nur mieszka nad jeziorami i wybrzeżami północy — w Europie, Azji i Ameryce Północnej.

Dla dociekliwych
Gniazduje tuż przy brzegu, bo z powodu tylnych nóg nie potrafi odejść daleko od wody.
Dlaczego nur jest niezdarny na lądzie?

Bo jego nogi są osadzone bardzo daleko z tyłu ciała — świetnie sprawdza się to pod wodą, ale utrudnia chodzenie po lądzie.

Dla dociekliwych
Takie nogi działają jak potężny napęd podczas nurkowania i pływania, dzięki czemu nur jest mistrzem w wodzie. Na lądzie jednak z trudem się przemieszcza, dlatego niemal całe życie spędza na wodzie, a gniazdo zakłada tuż przy brzegu.
Jak jest „nur" po angielsku?

Nur po angielsku to loon (albo diver), a nurkować to to dive.

Dla dociekliwych
Ryba to a fish, a jezioro to a lake.
Co dawniej symbolizował głos nura w kulturze ludów północy?

Ten donośny, niosący się nad jeziorem dźwięk kojarzono w wielu miejscowych podaniach z duchami wody lub zapowiedzią zmiany pogody.

Dla dociekliwych
Przeciągłe, tęskne głosy nura od dawna inspirowały ludzi żyjących na dalekiej, chłodnej północy.
Dlaczego obecność nura na jeziorze jest ważna dla naukowców?

Nur żeruje wyłącznie w czystych, bogatych w ryby jeziorach, więc jego obecność traktowana jest jako cenny wskaźnik dobrego stanu wody.

Dla dociekliwych
Spadek liczebności nurów na danym jeziorze bywa dla badaczy sygnałem poważnego zanieczyszczenia środowiska.
Dlaczego nur unika małych zbiorników wodnych?

Ze względu na tylne położenie nóg potrzebuje długiego rozbiegu po powierzchni wody, by w ogóle oderwać się od niej i wzbić w powietrze.

Dla dociekliwych
Dlatego niemal nigdy nie osiada na małych, ciasnych zbiornikach, w których nie zmieściłby się rozbieg.
Poznaj też

Zobacz także wodne i brodzące

Kategoria: PtakiWróć do: Wodne i brodzące
Wszystkie: wodne i brodzące