Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 25

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 25 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

maj 2009rozszerzony1 pkt
Wypisz z tekstu i nazwij dwa środki artystyczne, którymi posłużył się autor, by nadać swojej wypowiedzi funkcję estetyczną (poetycką).
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Metafora: „I ta muzyka stopniowo zwyciężała”. Porównanie: „Dzieło jest przecież jak list w butelce rzuconej w bezkresny ocean przestrzeni i czasu”.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - wypisanie z tekstu i nazwanie dwóch środków artystycznych. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Wyszukiwanie informacji i stosowanie ich do rozwiązania z informacji problemu. Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli wymienił wyróżnione przez autora tekstu stadia hipnozy oraz scharakteryzował każde z wymienionych stadiów, podając jego dwie cechy, np.: stadium lekkie – senność, przyjemne odprężenie; stadium średnie – zachowanie świadomości, niemożność otwarcia oczu; stadium głębokie – otwieranie oczu na polecenie hipnotyzera, odczuwanie tego, co zasugeruje hipnotyzer. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli wymienił i poprawnie scharakteryzował co najmniej dwa stadia hipnozy.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 4

maj 2009podstawowy1 pkt
W akapicie 3. autor używa określenia „hipnoterapeuta”. Wymień dwa przykłady podane w tekście, które potwierdzają opinię, że hipnoza może być terapią.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Odczytaj wymaganą liczbę elementów i wypisz je jako odrębne, niepowtarzające się informacje. Każdy punkt powinien odpowiadać tej samej kategorii wskazanej w poleceniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Hipnozę wykorzystuje się między innymi w leczeniu nałogów oraz otyłości.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - podanie dwóch przykładów potwierdzających terapeutyczne zastosowanie hipnozy. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Rozpoznawanie środków językowych, dzięki którym autor podkre- z informacji śla subiektywizm swojej wypowiedzi; określanie ich funkcji. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli wypisał z tekstu i nazwał dwa środki językowe zastosowane przez autora w celu podkreślenia subiektywizmu jego wypowiedzi. Przykłady poprawnych odpowiedzi. środek językowy przykład z tekstu pierwszoosobowy nadawca Dostałem; Kiedy myślę; mam wrażenie wtrącenie (co dla mojego wyobrażenia decydujące) tryb przypuszczający …o tym wszystkim byłbym w stanie z grubsza opowiedzieć epitet wartościujący dramatyczny epizod zdrobnienie cudeńka zaimki ja, nasz, mi pytanie retoryczne Co zostaje z książek czy filmów, które bez reszty zajmują się naszym życiem rzeczywistym, bezpośrednio danym? Uwaga: uznaje się opisowe nazywanie środków językowych. Język polski – poziom rozszerzony Klucz punktowania odpowiedzi

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

maj 2009podstawowy1 pkt
Na podstawie akapitu 3. wymień trzy czynniki, od których zależą efekty hipnozy.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Odczytaj wymaganą liczbę elementów i wypisz je jako odrębne, niepowtarzające się informacje. Każdy punkt powinien odpowiadać tej samej kategorii wskazanej w poleceniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Efekty hipnozy zależą od wiedzy hipnotyzera, jego osobowości oraz predyspozycji osoby hipnotyzowanej.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - wymienienie trzech czynników wpływających na efekty hipnozy. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Odczytywanie znaczeń metaforycznych; dostrzeganie opozycji Korzystanie góra – dół i określanie znaczenia elementów tworzących 0–1 z informacji opozycję. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli odnalazł w tekście i wymienił przykład opozycji „góra – dół” oraz wyjaśnił symboliczne znaczenie elementów tworzących wymienioną opozycję. Przykłady poprawnych odpowiedzi. opozycja przykład symboliczne znaczenie wartości wyższe / wartości góra – dół biblioteka na piętrze / sala na parterze przyziemne wartości absolutne / wartości góra – dół kościół św. Anny / trasa W–Z doczesne góra – dół sztuka, religia / polityka sacrum / profanum

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

maj 2009rozszerzony1 pkt
Podaj przykład występującej w tekście opozycji: góra – dół. Wyjaśnij symboliczne znaczenie elementów tworzących wskazaną opozycję. przykład: symboliczne znaczenie: góra: opozycja przykład: symboliczne znaczenie: dół:
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Rozdziel znaczenie dosłowne od przenośnego. Nazwij skojarzenia uruchamiane przez obraz i pokaż, jaki sens wnosi on do całej wypowiedzi.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Przykład 1: biblioteka na piętrze i sala na parterze - wartości wyższe oraz wartości przyziemne. Przykład 2: kościół św. Anny i trasa W-Z - wartości absolutne oraz doczesne. Przykład 3: sztuka i religia oraz polityka - sacrum i profanum. Wystarczy podać jedną poprawnie objaśnioną opozycję.
Klucz i zasady oceniania
Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli odnalazł w tekście i wymienił przykład opozycji „góra – dół” oraz wyjaśnił symboliczne znaczenie elementów tworzących wymienioną opozycję. Przykłady poprawnych odpowiedzi. opozycja przykład symboliczne znaczenie wartości wyższe / wartości góra – dół biblioteka na piętrze / sala na parterze przyziemne wartości absolutne / wartości góra – dół kościół św. Anny / trasa W–Z doczesne góra – dół sztuka, religia / polityka sacrum / profanum
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Odczytywanie znaczeń metaforycznych; dostrzeganie opozycji Korzystanie góra – dół i określanie znaczenia elementów tworzących 0–1 z informacji opozycję. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli odnalazł w tekście i wymienił przykład opozycji „góra – dół” oraz wyjaśnił symboliczne znaczenie elementów tworzących wymienioną opozycję. Przykłady poprawnych odpowiedzi. opozycja przykład symboliczne znaczenie wartości wyższe / wartości góra – dół biblioteka na piętrze / sala na parterze przyziemne wartości absolutne / wartości góra – dół kościół św. Anny / trasa W–Z doczesne góra – dół sztuka, religia / polityka sacrum / profanum

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

maj 2009podstawowy1 pkt
W akapicie 2. autor posłużył się czasownikami w 1 os. l.mn. Czemu służy ten zabieg językowy?
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw nazwij efekt, który autor chce osiągnąć, a następnie połącz go z konkretnym zabiegiem w tekście. Odpowiedź powinna wyjaśniać cel użycia elementu, a nie tylko go opisywać.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Pierwsza osoba liczby mnogiej podkreśla, że omawiane zjawisko może dotyczyć każdego, również autora i czytelników.
Klucz i zasady oceniania
Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli określił, jaką funkcję pełni 1. os. liczby mnogiej użytych w tekście czasowników, np.: służy podkreśleniu, że omawiane zjawisko dotyczy każdego.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Rozpoznawanie form fleksyjnych wyrazów, nazywanie środków z informacji językowych i określanie ich funkcji w tekście. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli określił, jaką funkcję pełni 1. os. liczby mnogiej użytych w tekście czasowników, np.: służy podkreśleniu, że omawiane zjawisko dotyczy każdego.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

maj 2009rozszerzony1 pkt
W jaki sposób muzyka wpłynęła na strajkujących (akapit 1)?
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Rozpisz mechanizm na dwa kroki: wskaż działanie lub zmianę, a następnie wyjaśnij, jaki skutek wywołuje ona w opisanej sytuacji. Podeprzyj oba kroki konkretną informacją z materiału.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Muzyka wyciszyła strajkujących i sprawiła, że przestali rozmawiać o polityce.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - poprawne określenie wpływu muzyki na strajkujących. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Rozpoznawanie form fleksyjnych wyrazów, nazywanie środków z informacji językowych i określanie ich funkcji w tekście. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli określił, jaką funkcję pełni 1. os. liczby mnogiej użytych w tekście czasowników, np.: służy podkreśleniu, że omawiane zjawisko dotyczy każdego.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 10

maj 2009podstawowy2 pkt
Spośród podanych przykładów wybierz właściwe i przyporządkuj je odpowiednio do stylu potocznego i naukowego. badania elektroencefalograficzne, złapać na gorącym uczynku, popisowy numer, hipnoza regresywna, hipnoterapeuta, gotówka Styl potoczny Styl naukowy
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Określ samodzielnie cechę poprawnej odpowiedzi, a następnie sprawdź każdy wariant. Odrzuć odpowiedzi sprzeczne z tekstem, zbyt szerokie albo prawdziwe tylko częściowo.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Styl potoczny: „złapać na gorącym uczynku”, „popisowy numer”. Styl naukowy: „badania elektroencefalograficzne”, „hipnoza regresywna”, „hipnoterapeuta”.
Klucz i zasady oceniania
Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli poprawnie przyporządkował wymienione przykłady, np.: styl potoczny: złapać na gorącym uczynku, popisowy numer; styl naukowy: hipnoza regresywna, badania elektroencefalograficzne, hipnoterapeuta. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli poprawnie przyporządkował przykłady do jednego stylu.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Rozpoznawanie charakterystycznych cech stylu. 0–2 z informacji Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli poprawnie przyporządkował wymienione przykłady, np.: styl potoczny: złapać na gorącym uczynku, popisowy numer; styl naukowy: hipnoza regresywna, badania elektroencefalograficzne, hipnoterapeuta. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli poprawnie przyporządkował przykłady do jednego stylu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

maj 2009podstawowy2 pkt
Podaj trzy sytuacje, w których stan hipnozy można osiągnąć bez pomocy hipnotyzera. Określ, czym mogą grozić takie sytuacje.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Przykładowe sytuacje: długotrwałe wpatrywanie się w jeden punkt; wsłuchiwanie się w miarowy stukot kół pociągu; jednostajny szum silnika lub równomiernie migające drzewa podczas jazdy samochodem. Mogą one spowodować utratę kontaktu z rzeczywistością, a w przypadku kierowcy doprowadzić do wypadku.
Klucz i zasady oceniania
Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli wymienił trzy sytuacje, w których stan hipnozy można osiągnąć bez hipnotyzera oraz przedstawił, czym mogą one grozić, np.: długotrwałe wpatrywanie się w jeden punkt, wsłuchiwanie się w miarowy stukot kół podczas jazdy pociągiem, jednostajny szum silnika, równomiernie migające drzewa na prostej drodze – podczas jazdy samochodem. Niebezpieczeństwo: stan hipnozy może spowodować utratę kontaktu z rzeczywistością, np. kierowca może spowodować wypadek. Uwaga: wymagane jest uściślenie okoliczności; nie wystarczy napisać „podczas jazdy pociągiem”, bo to dopiero wsłuchiwanie się w miarowy stukot kół może wywołać stan hipnozy. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli wymienił trzy sytuacje, w których stan hipnozy można osiągnąć bez hipnotyzera, ale nie określił, na czym polega ich niebezpieczeństwo albo określił, co może być skutkiem sytuacji, w których stan hipnozy osiąga się bez hipnotyzera, ale nie wymienił niebezpiecznych sytuacji.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Wyszukiwanie informacji w tekście. 0–2 z informacji Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli wymienił trzy sytuacje, w których stan hipnozy można osiągnąć bez hipnotyzera oraz przedstawił, czym mogą one grozić, np.: długotrwałe wpatrywanie się w jeden punkt, wsłuchiwanie się w miarowy stukot kół podczas jazdy pociągiem, jednostajny szum silnika, równomiernie migające drzewa na prostej drodze – podczas jazdy samochodem. Niebezpieczeństwo: stan hipnozy może spowodować utratę kontaktu z rzeczywistością, np. kierowca może spowodować wypadek. Uwaga: wymagane jest uściślenie okoliczności; nie wystarczy napisać „podczas jazdy pociągiem”, bo to dopiero wsłuchiwanie się w miarowy stukot kół może wywołać stan hipnozy. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli wymienił trzy sytuacje, w których stan hipnozy można osiągnąć bez hipnotyzera, ale nie określił, na czym polega ich niebezpieczeństwo albo określił, co może być skutkiem sytuacji, w których stan hipnozy osiąga się bez hipnotyzera, ale nie wymienił niebezpiecznych sytuacji.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

maj 2009rozszerzony1 pkt
Wymień dwie dziedziny życia, których wzajemne relacje autor czyni głównym przedmiotem swoich rozważań.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Odczytaj wymaganą liczbę elementów i wypisz je jako odrębne, niepowtarzające się informacje. Każdy punkt powinien odpowiadać tej samej kategorii wskazanej w poleceniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Sztuka i polityka.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 1 pkt - wymienienie obu dziedzin: sztuki i polityki. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Wyszukiwanie informacji w tekście. 0–2 z informacji Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli wymienił trzy sytuacje, w których stan hipnozy można osiągnąć bez hipnotyzera oraz przedstawił, czym mogą one grozić, np.: długotrwałe wpatrywanie się w jeden punkt, wsłuchiwanie się w miarowy stukot kół podczas jazdy pociągiem, jednostajny szum silnika, równomiernie migające drzewa na prostej drodze – podczas jazdy samochodem. Niebezpieczeństwo: stan hipnozy może spowodować utratę kontaktu z rzeczywistością, np. kierowca może spowodować wypadek. Uwaga: wymagane jest uściślenie okoliczności; nie wystarczy napisać „podczas jazdy pociągiem”, bo to dopiero wsłuchiwanie się w miarowy stukot kół może wywołać stan hipnozy. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli wymienił trzy sytuacje, w których stan hipnozy można osiągnąć bez hipnotyzera, ale nie określił, na czym polega ich niebezpieczeństwo albo określił, co może być skutkiem sytuacji, w których stan hipnozy osiąga się bez hipnotyzera, ale nie wymienił niebezpiecznych sytuacji.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 9

maj 2008podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, co to znaczy, że dyskusje na rodzimych forach internetowych są rozbuchane. (akapity 9., 10.)
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Przełóż wskazane stwierdzenie na własne, precyzyjne słowa, zachowując jego zakres i sens. Następnie wskaż informację z materiału, która potwierdza takie objaśnienie.
Odpowiedź lub przykład realizacji
To znaczy, że są bardzo żywiołowe i jest ich bardzo dużo.
Klucz i zasady oceniania
Wyjaśnij, co to znaczy, że dyskusje na rodzimych forach internetowych są rozbuchane. (akapity 9., 10.) To znaczy, że są bardzo żywiołowe i jest ich bardzo dużo.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Wyjaśnij, co to znaczy, że dyskusje na rodzimych forach internetowych są rozbuchane. (akapity 9., 10.) To znaczy, że są bardzo żywiołowe i jest ich bardzo dużo.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 7

maj 2008podstawowy1 pkt
Sformułuj dwie przyczyny, które sprawiają, że do pisania blogów zabiera się coraz więcej rasowych publicystów. (akapity 8.,9.,10.)
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Są bardzo popularne wśród internautów. Nikt nie może wywierać wpływu na ich treść.
Klucz i zasady oceniania
Sformułuj dwie przyczyny, które sprawiają, że do pisania blogów zabiera się coraz więcej rasowych publicystów. (akapity 8.,9.,10.) Są bardzo popularne wśród internautów. Nikt nie może wywierać wpływu na ich treść.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Sformułuj dwie przyczyny, które sprawiają, że do pisania blogów zabiera się coraz więcej rasowych publicystów. (akapity 8.,9.,10.) Są bardzo popularne wśród internautów. Nikt nie może wywierać wpływu na ich treść.
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04