Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 31

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

Ćwicz w pełnej bazie

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 31 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 8

listopad 2006podstawowy2 pkt

Wyjaśnij, jakie funkcje pełnią zdania w nawiasach zamieszczone w akapicie 7.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij funkcję precyzyjnym terminem, a następnie wyjaśnij, jaki efekt dany element wywołuje w tym konkretnym tekście. Samo wskazanie środka lub zabiegu nie realizuje całego polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Zdania w nawiasach przywołują przykłady z życia, które wzmacniają argumentację, pokazują językowe przejawy niewłaściwych zachowań dorosłych wobec dzieci oraz czynią tekst popularnonaukowy bardziej zrozumiałym i żywym.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 2 pkt - poprawne wskazanie co najmniej dwóch funkcji. 1 pkt - jedna funkcja. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: do tekstu popularnonaukowego – elementy mowy 2 1 potocznej. – Dzięki zdaniom w nawiasach tekst staje się bardziej zrozumiały. – Zdania te są wtrąceniami, ukazującymi, w jaki sposób dorośli tłumaczą swoje niewłaściwe postawy wobec dzieci. np.: – Po krzywdzie doznanej w dzieciństwie pozostaje trwały ślad pamięciowy, który sprawia, że jest ona odtwarzana przez całe życie.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 8

listopad 2006rozszerzony1 pkt

Jaką funkcję w akapicie 7. pełnią zdania pytające? A. Podkreślają logikę wywodu. B. Wyrażają emocje nadawcy. C. Poruszają emocje odbiorcy.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij funkcję precyzyjnym terminem, a następnie wyjaśnij, jaki efekt dany element wywołuje w tym konkretnym tekście. Samo wskazanie środka lub zabiegu nie realizuje całego polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

A. Podkreślają logikę wywodu.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi A; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Narrator, np.: 0-2 a. pierwszoosobowy (uczestnik wydarzeń; elementy autokomentarza), b. subiektywny, emocjonalny, c. ukazuje rzeczywistość fragmentarycznie, d. dostrzeganie szczegółów podkreślające realizm.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 7

listopad 2006rozszerzony1 pkt

Na czym, zdaniem Barańczaka, polega ironia Przesłania Pana Cogito?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij zjawisko lub mechanizm, a następnie opisz jego najważniejsze elementy albo przebieg. Oprzyj objaśnienie na szczególe z podanego materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Ironia polega na tym, że bohater pozornie próbuje zniechęcić czytelników do postawy, do której w rzeczywistości ich nakłania.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - poprawne wyjaśnienie ironii; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Sytuacja, np.: 0-3 a. ostrzał miasta, b. znaczenie miejsca, c. bohater zbiorowy: cywile chroniący się w piwnicy, d. strach, poczucie osaczenia ukrywających się, e. rola modlitwy.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 6

listopad 2006podstawowy2 pkt

Wymień pozytywny i negatywny dla członków rodziny skutek nieznajomości skryptu życiowego rodziny. pozytywny: negatywny:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Odczytaj wymaganą liczbę elementów i wypisz je jako odrębne, niepowtarzające się informacje. Każdy punkt powinien odpowiadać tej samej kategorii wskazanej w poleceniu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Skutek pozytywny: rodzina zachowuje trwałość, odrębność i spójność. Skutek negatywny: osoba, której wyznaczono negatywną rolę, jest nieszczęśliwa i nie może się zbuntować ani odrzucić tej roli.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 2 pkt - poprawny skutek pozytywny i negatywny. 1 pkt - jeden poprawny skutek. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

listopad 2006podstawowy2 pkt

Wymień trzy podobieństwa i trzy różnice między życiem rodzinnym a przedstawieniem teatralnym. (akapity 4., 5.) podobieństwa: różnice:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal wspólne kryterium i w jednym toku odpowiedzi wskaż podobieństwo oraz różnicę między zestawianymi elementami.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Podobieństwa: każda rodzina realizuje scenariusz; jej członkowie odgrywają przypisane role; istnieją role pozytywne i negatywne. Różnice: członkowie rodziny nie wiedzą o scenariuszu; nie ma reżysera; narzucona rola jest ostateczna i nie uwzględnia predyspozycji danej osoby.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 2 pkt - trzy podobieństwa i trzy różnice. 1 pkt - co najmniej cztery poprawne wskazania. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 4

listopad 2006podstawowy1 pkt

Jaka negatywna konsekwencja wynika z faktu, że nie znamy własnego skryptu? (akapit 3.)

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij zdarzenie lub zjawisko wskazane jako przyczyna, a następnie podaj wynikającą z niego zmianę. Nie myl skutku z ponownym opisem przyczyny.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Nie znając własnego skryptu, nie potrafimy zmienić jego negatywnego przebiegu i nie rozumiemy, że sami odpowiadamy za swoje niepowodzenia.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 1 pkt - poprawne wskazanie konsekwencji. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 4

listopad 2006rozszerzony1 pkt

W Słowniku wyrazów obcych PWN (Warszawa 2000) znajduje się następujące hasło: protagonista 1. człowiek przodujący, wyróżniający się w czymś, walczący o coś; przywódca. 2. teatr.a) najwybitniejszy aktor zespołu lub odtwórca głównej roli. b) w starożytnym teatrze greckim: pierwszy aktor, prowadzący dialog najpierw z chórem, później także z drugim i trzecim aktorem. W jakim znaczeniu został użyty wyraz „protagonista” w akapicie 7.?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal znaczenie na podstawie najbliższego kontekstu, a następnie zastąp badane słowo lub stwierdzenie jednoznaczną parafrazą. Sprawdź ją przez ponowne odczytanie całego zdania.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Odtwórca głównej roli, czyli główny bohater.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - podanie właściwego znaczenia; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Konwencja epickiej opowieści. 0-1

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

listopad 2006podstawowy1 pkt

Z akapitu 2. wypisz dwa przykłady wypowiedzi pełniących funkcję impresywną.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal cechę, którą przykład ma ilustrować, a następnie wybierz z materiału element spełniający to kryterium. Podaj go konkretnie, zamiast opisywać całą sytuację.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Np. „Nie dorastaj” oraz „Bądź doskonały”.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 1 pkt - wypisanie dwóch właściwych przykładów. 0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Nie dorastaj. Bądź doskonały. Pracuj ciężko. 1 0 np.: Nie możemy zatem go zmienić i reagować, jeśli jest

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

listopad 2006rozszerzony1 pkt

Ustalenie przez czytelnika, do jakiego stopnia Pan Cogito reprezentuje autora, jest zadaniem bardzo złożonym. Wyjaśnij, w jaki sposób Herbert komplikuje to rozpoznanie.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Rozpisz mechanizm na dwa kroki: wskaż działanie lub zmianę, a następnie wyjaśnij, jaki skutek wywołuje ona w opisanej sytuacji. Podeprzyj oba kroki konkretną informacją z materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Herbert zmienia dystans między sobą a bohaterem: Pan Cogito bywa podmiotem mówiącym w pierwszej osobie albo bohaterem opisywanym przez narratora. Jako podmiot może wyrażać poglądy autora wprost lub być traktowany autoironicznie.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - podanie jednego poprawnego sposobu komplikowania relacji bohater–autor; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Narrator, np.: 0-2 a. trzecioosobowy, spoza świata przedstawionego, b. ukazuje całościowy obraz, c. ocenia rzeczywistość przedstawioną.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

listopad 2006podstawowy1 pkt

Zdefiniuj, wprowadzone przez Erica Berne’a, pojęcie „skryptu życiowego”. (akapit 2.)

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Skrypt życiowy to zapisany w umyśle program określający, kim jesteśmy, do czego dążymy i jak realizujemy życiowe cele.

Klucz i zasady oceniania

Na podstawie modelu CKE. 1 pkt - poprawna definicja pojęcia. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

listopad 2006rozszerzony1 pkt

Czym różni się technika „persony” poetyckiej od techniki lirycznego monologu dramatycznego? Technika lirycznego monologu Technika „persony” poetyckiej dramatycznego

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal wspólne kryterium i w jednym toku odpowiedzi wskaż podobieństwo oraz różnicę między zestawianymi elementami.

Odpowiedź lub przykład realizacji

W lirycznym monologu dramatycznym mówiący bohater jest kimś zupełnie innym niż autor. Persona poetycka reprezentuje autora i jest jego maską.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - pełne wskazanie różnicy między obiema technikami; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Sytuacja, np.: 0-3 a. ostrzał oblężonego klasztoru, b. symbolika Jasnej Góry, c. bohater zbiorowy: obrońcy klasztoru, d. heroizm obrońców: wszyscy (również ludność cywilna) biorą udział w walce, e. rola pieśni religijnej.