Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 12

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 12 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

sierpień 2018podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, jaki wpływ na kształt tańca miał rozwój cywilizacyjny i społeczny.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Wskaż stan początkowy i skutek oddziaływania, a następnie nazwij zmianę, która między nimi zachodzi. Podeprzyj ją informacją z materiału.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Rozwój cywilizacyjny i społeczny pozbawił taniec dawnego znaczenia magiczno-mistycznego i hierarchicznego. Taniec stał się rozrywką uprawianą w wolnym czasie i rozwinął się w liczne odmiany.
Klucz i zasady oceniania
Przykładowe odpowiedzi: 1 p. – poprawne wyjaśnienie. Taniec utracił dotychczasowe znaczenie magiczno-mistyczne i stał 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub się rozrywką uprawianą w wolnym czasie. brak odpowiedzi. Rozwój cywilizacyjny i społeczny pozbawił taniec hierarchicznego charakteru. Dziś obserwujemy, że taniec uprawiany w wolnym czasie obfituje w liczne odmiany.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

sierpień 2018podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, jakie funkcje pełnił taniec w starożytności.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij funkcję precyzyjnym terminem, a następnie wyjaśnij, jaki efekt dany element wywołuje w tym konkretnym tekście. Samo wskazanie środka lub zabiegu nie realizuje całego polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
PRAWDA niepoprawna albo brak
Klucz i zasady oceniania
PRAWDA niepoprawna albo brak
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 12

sierpień 2018podstawowy3 pkt
a) Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi podany fragment. Jakoż po wszystkich izbach panował ruch wielki, Roznoszono potrawy, sztućce i butelki; Mężczyźni, tak jak weszli, w swych zielonych strojach, Z talerzami, z szklankami chodząc po pokojach, Jedli, pili lub wsparci na okien uszakach, Rozprawiali o flintach, chartach i szarakach; Podkomorstwo i Sędzia przy stole, a w kątku Panny szeptały z sobą; nie było porządku, Jaki się przy obiadach i wieczerzach chowa, Była to w staropolskim domie moda nowa; Przy śniadaniach pan Sędzia, choć nierad, pozwalał Na taki nieporządek, lecz go nie pochwalał. Autor: Tytuł: b) Na podstawie całego utworu, z którego pochodzi podany fragment, wymień dwa obyczaje tam opisane i wyjaśnij, dlaczego są one znakiem kultury odchodzącej w przeszłość.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
a) Autor: Adam Mickiewicz. Tytuł: „Pan Tadeusz”. b) Np. sejmiki szlacheckie i polowania, w tym polowanie na niedźwiedzia. Można również wskazać zasady zachowania przy stole, gościnność albo zajazd jako szlachecki sposób dochodzenia sprawiedliwości. Obyczaje te należą do odchodzącej kultury szlacheckiej; wraz z zanikiem tej warstwy stają się historią, co podkreślają określenia takie jak „ostatni, co tak poloneza wodzi” i „ostatni zajazd na Litwie”.
Klucz i zasady oceniania
a) 3 p. – poprawne podanie autora Poprawna odpowiedź: i tytułu utworu oraz podanie dwóch Autor: Adam Mickiewicz obyczajów i wyjaśnienie, dlaczego Tytuł: Pan Tadeusz są one znakiem zaniku kultury szlacheckiej. b) 2 p. – poprawne podanie autora Przykładowa odpowiedź: i tytułu utworu oraz podanie dwóch sejmiki szlacheckie (opis sejmiku prezentuje Wojski) oraz obyczajów, ale bez wyjaśnienia, polowania, które były ważnym elementem kodeksu szlacheckiego dlaczego są one znakiem zaniku (w Panu Tadeuszu – polowanie na niedźwiedzia). kultury szlacheckiej. Życie w Soplicowie toczyło się zgodnie z przyjętymi zasadami 1 p. – poprawne podanie autora obyczajowości szlacheckiej, jednak wraz z odejściem szlachty ich i tytułu utworu. Zasady oceniania – język polski poziom podstawowy – sierpień 2018 obyczaje stają się tylko historią. O tym, że obyczaje odchodzą 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub w przeszłość świadczy epitet ostatni, np. ostatni, co tak poloneza brak odpowiedzi. wodzi, ostatni zajazd na Litwie. Uwaga: Jeśli w części a) zdający udzielił Inne przykłady obyczajów, np.: zasady zachowania przy stole, niepoprawnej odpowiedzi, to gościnność, zajazd jako szlachecki sposób dochodzenia w części b) również otrzymuje sprawiedliwości. 0 punktów. a) Uznaje się odpowiedzi A. Mickiewicz, Mickiewicz. Nie uznaje się pomyłki w imieniu, np. Andrzej Mickiewicz. Razem: 20
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 11

sierpień 2018podstawowy2 pkt
W kontekście tekstu wyjaśnij sens każdego z poniższych zdań: Śmierć języka jest jak zbombardowanie Luwru. Język […] to zwierciadło ludzkiej duszy.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Zbuduj odpowiedź z dwóch części: nazwij sens, przyczynę lub funkcję, a potem pokaż, z czego to wynika. Unikaj samej parafrazy przytoczonego fragmentu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
1. Zniszczenie Luwru byłoby niepowetowaną stratą dla kultury ludzkości; tak samo zanik języka oznacza nieodwracalną utratę dorobku i tożsamości danej kultury. 2. W języku odzwierciedla się sposób myślenia, przeżycia i duchowe wnętrze ludzi, dlatego pozwala on poznawać człowieka oraz jego wspólnotę.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowych odpowiedzi i zasad CKE. 2 pkt — poprawne wyjaśnienie sensu obu zdań. 1 pkt — poprawne wyjaśnienie sensu jednego zdania. 0 pkt — odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

sierpień 2018podstawowy1 pkt
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Agnieszki Krzemińskiej. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
StwierdzeniePF
1. Według autorki tekstu elementem odgrywającym najważniejszą rolę w odbiorze artystycznym tańca jest estetyka.
2. Poglądy Platona na temat tańca znalazły odzwierciedlenie w poglądach współczesnych choreografów.
3. Rytuał tańca w świecie ludzi pełni takie same funkcje, co w świecie zwierząt.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.
Odpowiedź lub przykład realizacji
1. Prawda. 2. Prawda. 3. Fałsz.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — poprawna ocena wszystkich trzech stwierdzeń. 0 pkt — odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza weryfikowanie stwierdzeń na podstawie tekstu lub innego materiału.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 9

maj 2018podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, co – zdaniem autorki – powinno ograniczać wolność przyrodzoną człowiekowi.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Zbuduj odpowiedź z dwóch części: nazwij sens, przyczynę lub funkcję, a potem pokaż, z czego to wynika. Unikaj samej parafrazy przytoczonego fragmentu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Wolność człowieka jest ograniczona przez wolność innych ludzi.
Klucz i zasady oceniania
1 p. – poprawna odpowiedź. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Wolność człowieka jest ograniczona przez wolność innych ludzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 9

maj 2018podstawowy2 pkt
a) Wyjaśnij sens tytułu Profesja stulecia w kontekście całego tekstu. b) Wyjaśnij znaczenie wyrazu mediatorów użytego w poniższym zdaniu. Bardzo potrzeba dziś mediatorów w wojnach wewnętrznych.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw ustal dosłowne znaczenie tytułu, potem połącz je z głównym problemem lub kompozycją tekstu. Wskaż konkretny element materiału, który potwierdza tę interpretację.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Tytuł „Profesja stulecia” w ironiczny sposób ukazuje, z czym ma problem współczesne społeczeństwo. Jest nim brak zrozumienia sensu wypowiedzi innych osób, którzy posługują się tym samym językiem. • Tytuł „Profesja stulecia” sugeruje, iż autor tekstu dostrzega wszechobecne problemy w komunikowaniu się z innymi ludźmi, a zawód tłumacz w języku polskim rozwiązałby je poprzez wyjaśnienie, co nadawca chciał przekazać. b)
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 1 p. – poprawne wyjaśnienie tytułu. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Tytuł „Profesja stulecia” w ironiczny sposób ukazuje, z czym ma problem współczesne społeczeństwo. Jest nim brak zrozumienia sensu wypowiedzi innych osób, którzy posługują się tym samym językiem. • Tytuł „Profesja stulecia” sugeruje, iż autor tekstu dostrzega wszechobecne problemy w komunikowaniu się z innymi ludźmi, a zawód tłumacz w języku polskim rozwiązałby je poprzez wyjaśnienie, co nadawca chciał przekazać. b) Schemat punktowania 1 p. – poprawne wyjaśnienie znaczenia. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Wojny wewnętrzne polegają na braku umiejętności wzajemnego słuchania się oraz rozumienia. „Mediatorzy” w kontekście tekstu są osobami z założenia postronnymi, które miałyby wysłuchać wszystkich stron konfliktu oraz spokojnie wytłumaczyć sens wypowiedzi każdej z osób. • Mediatorzy to osoby pośredniczące w rozwiązywaniu, łagodzeniu pewnych sporów, wewnętrznych konfliktów, ułatwiające właściwą wzajemną komunikację językową.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 8

maj 2018podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, pod jakim warunkiem człowiek ma obowiązek przestrzegać obowiązującego prawa.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Zapisz warunek jako precyzyjną zależność: wskaż, co musi zajść, aby prawdziwy był wniosek z polecenia. Nie myl warunku z samym skutkiem ani z przykładem jego spełnienia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Człowiek ma obowiązek przestrzegania prawa, jeśli ustanowiło je demokratyczne państwo.
Klucz i zasady oceniania
1 p. – poprawna odpowiedź. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Człowiek ma obowiązek przestrzegania prawa, jeśli ustanowiło je demokratyczne państwo.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 7

maj 2018podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, na czym – zdaniem autora – polegałaby rola „tłumaczy w języku polskim”.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij zjawisko lub mechanizm, a następnie opisz jego najważniejsze elementy albo przebieg. Oprzyj objaśnienie na szczególe z podanego materiału.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Rola tłumaczy w języku polskim polegałaby na objaśnianiu tekstu, tłumaczeniu, jakie były intencje autora. • Rola takich tłumaczy polegałaby na rozwiązywaniu problemów związanych z komunikacją i zrozumieniem się nawzajem.
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 1 p. – poprawne wyjaśnienie. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Rola tłumaczy w języku polskim polegałaby na objaśnianiu tekstu, tłumaczeniu, jakie były intencje autora. • Rola takich tłumaczy polegałaby na rozwiązywaniu problemów związanych z komunikacją i zrozumieniem się nawzajem.
Wymagania podstawy programowej
i zrozumieniem się nawzajem.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 6

maj 2018podstawowy1 pkt
Wyjaśnij sens sformułowania: nie istnieją myśli i działania niewinne.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Przeformułuj wskazaną myśl własnymi słowami, zachowując jej sens. Następnie dopowiedz, jak odnosi się ona do problemu omawianego w tekście.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Człowiek jest w pełni odpowiedzialny za konsekwencje wszystkich swoich myśli i czynów.
Klucz i zasady oceniania
1 p. – poprawne wyjaśnienie sensu sformułowania. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Człowiek jest w pełni odpowiedzialny za konsekwencje wszystkich swoich myśli i czynów.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 6

maj 2018podstawowy1 pkt
Co jest głównym przedmiotem rozważań autora tekstu? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Funkcje anonimów w debacie publicznej. B. Rola tłumaczy w wielojęzycznym świecie. C. Niemożność wzajemnego zrozumienia się i jej przyczyny. D. Stosowanie manipulacji przez nadawców tekstów wobec odbiorców.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
C
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 1 p. – poprawna odpowiedź. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź C
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04