Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 24

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 24 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 6

styczeń 2009rozszerzony1 pkt
Wyjaśnij myśl: „Humanista to ktoś, kto mieszka w języku”.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Przeformułuj wskazaną myśl własnymi słowami, zachowując jej sens. Następnie dopowiedz, jak odnosi się ona do problemu omawianego w tekście.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Humanista żyje w języku: troszczy się o niego, strzeże jego poziomu i jakości oraz broni go przed głupotą i wykorzystywaniem do nieuczciwych celów.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - poprawne wyjaśnienie metafory; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: nim, strzeże jego poziomu i jakości, broni przed głupotą i tymi, 1 0 którzy chcą go wykorzystać do niecnych celów).

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

styczeń 2009podstawowy2 pkt
W akapicie 5. dwukrotnie występuje cudzysłów. Określ dwie jego funkcje w tekście.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Pierwszy cudzysłów pełni funkcję metafory, a drugi oznacza cytat.
Klucz i zasady oceniania
2 pkt - określenie obu funkcji; 1 pkt - jednej; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Dostrzeżenie podobieństw, np.: 0 – 3 a. gatunek literacki, b. adresat wypowiedzi – Bóg, c. apostroficzny charakter utworów, d. ukazanie piękna świata – Boskiego tworu, e. uroczysty, podniosły ton.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

styczeń 2009rozszerzony1 pkt
O jakiej rzadkiej umiejętności Barańczaka pisze autor w akapicie 5.?
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Zamień pytanie z polecenia na początek zdania oznajmującego. Następnie dodaj informację wynikającą z tekstu lub lektury i sprawdź, czy odpowiedź obejmuje każdy człon pytania.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Barańczak potrafi łączyć metafizykę z humorem, czyli mówić o sprawach ważnych i trudnych bez patosu.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - wskazanie rzadkiej umiejętności Barańczaka; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 4

styczeń 2009podstawowy2 pkt
Dlaczego pytanie o świadomość (określenie) źródeł motywacji olimpijskiej autor uważa za fundamentalne? 1 flow (ang.) – przepływ
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Pytanie jest fundamentalne, ponieważ motywacja wpływa zarówno na formę fizyczną, jak i psychiczną sportowca, a od świadomości jej źródeł zależą przygotowanie zawodnika i jego sukces.
Klucz i zasady oceniania
Na podstawie modelu CKE. 2 pkt - pełne wyjaśnienie wpływu motywacji na przygotowanie fizyczne i psychiczne. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
- zrozumienie, że są sprawy ważniejsze od sportu (np. - zrozumienie, że dla najbliższych ważna jest ona sama, a nie Część II. Tworzenie tekstu własnego

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 4

styczeń 2009rozszerzony1 pkt
W jakim celu autor przywołał w tekście postaci dwóch wielkich polskich poetów: Mirona Białoszewskiego i Czesława Miłosza?
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw nazwij efekt, który autor chce osiągnąć, a następnie połącz go z konkretnym zabiegiem w tekście. Odpowiedź powinna wyjaśniać cel użycia elementu, a nie tylko go opisywać.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Białoszewski i Miłosz reprezentują dwa krańce polszczyzny: potoczność i hieratyczność. Autor pokazuje, że w twórczości Barańczaka oba te bieguny stapiają się w harmonijną całość i stanowią dla niej punkty odniesienia.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - poprawne wyjaśnienie celu przywołania obu poetów; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Połączenie metafizyki z humorem. (Umiejętność mówienia

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

styczeń 2009podstawowy1 pkt
Jakie znaczenie miało w starożytnej Grecji słowo „olimpiada”?
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij znaczenie wskazanego elementu dla bohatera, kompozycji albo problemu utworu, a następnie pokaż jego konkretny skutek. Połącz obserwację z całością tekstu, zamiast ograniczać się do opisu elementu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Czteroletni okres między igrzyskami olimpijskimi, będący w starożytności miarą czasu.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - poprawne podanie znaczenia; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

styczeń 2009rozszerzony1 pkt
Pisząc o mistrzostwie Barańczka w posługiwaniu się polszczyzną, autor zwraca uwagę na pewien paradoks. Jaki?
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Zamień pytanie z polecenia na początek zdania oznajmującego. Następnie dodaj informację wynikającą z tekstu lub lektury i sprawdź, czy odpowiedź obejmuje każdy człon pytania.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Paradoks polega na tym, że Barańczak doskonale włada polszczyzną, choć od około ćwierć wieku mieszka poza krajem i nie ma stałego dostępu do żywej polskiej mowy.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - poprawne wyjaśnienie paradoksu; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

styczeń 2009rozszerzony1 pkt
Z akapitu 1. wypisz trzy określenia będące oceną Barańczaka:
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Wyszukaj w materiale element spełniający podane kryterium i przepisz go w wymaganej formie. Nie zastępuj cytowanego słowa lub wyrażenia własną parafrazą.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Należy wypisać trzy określenia, np.: pryncypialny krytyk literacki, pomysłowy tłumacz, przezabawny parodysta, przenikliwy eseista, człowiek o ujmującej powierzchowności i gołębim sercu.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - wypisanie trzech poprawnych określeń; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: pomysłowy tłumacz, przezabawny parodysta, przenikliwy 1 0 eseista, człowiek o ujmującej powierzchowności i gołębim sercu. Paradoks polega na tym, że tak doskonale włada polszczyzną artysta od ćwierć wieku mieszkający poza krajem (nie ma

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

styczeń 2009rozszerzony1 pkt
Dlaczego zacytowane przez autora powiedzenie Woltera – w odniesieniu do Barańczaka – „nie ma najmniejszego sensu”.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Powiedzenie nie pasuje do Barańczaka, ponieważ podkreślałoby rozproszenie i powierzchowność zainteresowań, tymczasem był on osobą niepowtarzalną, łączącą wiele rzeczywistych talentów, profesji i zasług.
Klucz i zasady oceniania
1 pkt - wskazanie na niepowtarzalność osoby Barańczaka; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 9

maj 2009podstawowy2 pkt
W akapicie 7. pojawia się sformułowanie: Pamięć przykrego zdarzenia wyjąć z mroków podświadomości. Nazwij ten środek stylistyczny. Wyjaśnij jego znaczenie.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Jest to metafora. Oznacza wydobycie z podświadomości i uświadomienie sobie przykrego przeżycia, które wcześniej pozostawało ukryte.
Klucz i zasady oceniania
Zdający otrzymuje 2 punkty jeżeli poprawnie nazwał środek artystyczny i wyjaśnił jego znaczenie, np.: metafora – uświadamia przykre przeżycia. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli poprawnie nazwał środek artystyczny lub wyjaśnił znaczenie zdania Pamięć przykrego zdarzenia wyjąć z mroków podświadomości.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Odczytywanie dosłownych i metaforycznych znaczeń wyrazu, z informacji nazywanie środków językowych i ich funkcji w tekście. Zdający otrzymuje 2 punkty jeżeli poprawnie nazwał środek artystyczny i wyjaśnił jego znaczenie, np.: metafora – uświadamia przykre przeżycia. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli poprawnie nazwał środek artystyczny lub wyjaśnił znaczenie zdania Pamięć przykrego zdarzenia wyjąć z mroków podświadomości.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

maj 2009podstawowy2 pkt
Na podstawie akapitu 4. wymień stadia hipnozy, jakie wyróżnia autor. Podaj po dwie cechy charakterystyczne dla każdego stadium.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij informację lub etap wywodu, którego szukasz, a potem porównaj go kolejno z treścią akapitów. W odpowiedzi podaj wyłącznie właściwy numer lub numery.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Stadium lekkie: senność i przyjemne odprężenie. Stadium średnie: zachowanie świadomości i niemożność otwarcia oczu. Stadium głębokie: otwieranie oczu na polecenie hipnotyzera i odczuwanie tego, co hipnotyzer zasugeruje.
Klucz i zasady oceniania
Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli wymienił wyróżnione przez autora tekstu stadia hipnozy oraz scharakteryzował każde z wymienionych stadiów, podając jego dwie cechy, np.: stadium lekkie – senność, przyjemne odprężenie; stadium średnie – zachowanie świadomości, niemożność otwarcia oczu; stadium głębokie – otwieranie oczu na polecenie hipnotyzera, odczuwanie tego, co zasugeruje hipnotyzer. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli wymienił i poprawnie scharakteryzował co najmniej dwa stadia hipnozy.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Wyszukiwanie informacji i stosowanie ich do rozwiązania z informacji problemu. Zdający otrzymuje 2 punkty, jeżeli wymienił wyróżnione przez autora tekstu stadia hipnozy oraz scharakteryzował każde z wymienionych stadiów, podając jego dwie cechy, np.: stadium lekkie – senność, przyjemne odprężenie; stadium średnie – zachowanie świadomości, niemożność otwarcia oczu; stadium głębokie – otwieranie oczu na polecenie hipnotyzera, odczuwanie tego, co zasugeruje hipnotyzer. Zdający otrzymuje 1 punkt, jeżeli wymienił i poprawnie scharakteryzował co najmniej dwa stadia hipnozy.
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04