Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 7

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 7 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 6

czerwiec 2021podstawowy1 pkt
Co to znaczy, że Dziady Adama Mickiewicza są utworem otwartym? Wyjaśnij na podstawie tekstu Ryszarda Przybylskiego.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Przełóż wskazane stwierdzenie na własne, precyzyjne słowa, zachowując jego zakres i sens. Następnie wskaż informację z materiału, która potwierdza takie objaśnienie.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• To znaczy, że są utworem niejednoznacznym w interpretacji. • Oznacza to, że są utworem wieloznacznym. • To znaczy, że są utworem alinearnym – odczytywanie sensu zmienia się z każdym następnym fragmentem / z kolejnymi częściami „Dziadów”.
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 1 p. – poprawne wyjaśnienie. 0 p. – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • To znaczy, że są utworem niejednoznacznym w interpretacji. • Oznacza to, że są utworem wieloznacznym. • To znaczy, że są utworem alinearnym – odczytywanie sensu zmienia się z każdym następnym fragmentem / z kolejnymi częściami „Dziadów”. Zasady oceniania rozwiązań zadań
Wymagania podstawy programowej
• To znaczy, że są utworem niejednoznacznym w interpretacji.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

czerwiec 2021podstawowy3 pkt
Napisz streszczenie tekstu Kilka uwag o tradycji Teresy Kostkiewiczowej, liczące 40–60 wyrazów.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Ustal wymaganą formę, odbiorcę i limit długości. Zawrzyj wszystkie elementy wskazane w poleceniu, a po napisaniu usuń informacje, które nie służą realizacji celu wypowiedzi.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Autorka w tekście o tradycji przedstawia ją jako istotny element ludzkiej kultury i tożsamości danego społeczeństwa. Podkreśla znaczenie tradycji dla zbiorowości i jej poczucia wspólnoty, dlatego wskazuje na potrzebę ochrony i wzbogacania dorobku przeszłości. Pozytywny wpływ tradycji na współczesność przedstawia na przykładzie – możliwej dzięki dawnym wzorcom – odnowy języka, w którym zachodzą negatywne zmiany. [53 wyrazy]
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 3 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba słów. 2 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia. 1 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia. 0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Autorka w tekście o tradycji przedstawia ją jako istotny element ludzkiej kultury i tożsamości danego społeczeństwa. Podkreśla znaczenie tradycji dla zbiorowości i jej poczucia wspólnoty, dlatego wskazuje na potrzebę ochrony i wzbogacania dorobku przeszłości. Pozytywny wpływ tradycji na współczesność przedstawia na przykładzie – możliwej dzięki dawnym wzorcom – odnowy języka, w którym zachodzą negatywne zmiany. [53 wyrazy]
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza redagowanie zwięzłej i poprawnej odpowiedzi.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

czerwiec 2021podstawowy2 pkt
.1. Wyjaśnij, na czym – zgodnie z tekstem Teresy Kostkiewiczowej – polega uwewnętrznienie tradycji. 2.2. Na podstawie tekstu Teresy Kostkiewiczowej wyjaśnij, dlaczego uwewnętrznienie tradycji jest niezbędne w dziedzinie posługiwania się językiem.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
2.1. Uwewnętrznienie tradycji polega na przyjęciu jej wartości jako własnych i kierowaniu się nimi w życiu, dzięki czemu tradycja staje się spoiwem wspólnoty. 2.2. Jest ono potrzebne, ponieważ utrwalone wzorce językowe pomagają zachować komunikacyjną funkcję języka, dobierać formy właściwe do sytuacji i chronić język przed zubożeniem oraz wulgarnością.
Klucz i zasady oceniania
Na podstawie zasad CKE. 2.1. 1 pkt - poprawne wyjaśnienie uwewnętrznienia tradycji; 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. 2.2. 1 pkt - poprawne wyjaśnienie znaczenia tradycji w posługiwaniu się językiem; 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 9

wrzesień 2020podstawowy2 pkt
Podaj trzy powody, dla których – zdaniem Wiktora Dłuskiego – tłumacz podejmuje się powtórnego przekładu tekstu.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Wypisz odrębne przyczyny wskazanego zjawiska i nie łącz dwóch powodów w jednym punkcie. Przy każdym elemencie sprawdź, czy materiał pokazuje jego wpływ na skutek z polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Np. fascynacja oryginałem, miłość do książki oraz chęć uwspółcześnienia przekładu lub zastosowania współczesnej koncepcji tłumaczenia.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowych odpowiedzi i zasad CKE. 2 pkt — podanie trzech poprawnych powodów. 1 pkt — podanie dwóch poprawnych powodów. 0 pkt — odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyszukiwanie i podawanie wymaganych informacji.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 6

wrzesień 2020podstawowy1 pkt
Wypisz z tekstu Andrzeja Markowskiego dwa przykłady czasowników potwierdzające dążenie autora do podtrzymania kontaktu z czytelnikami.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Ustal cechę, którą przykład ma ilustrować, a następnie wybierz z materiału element spełniający to kryterium. Podaj go konkretnie, zamiast opisywać całą sytuację.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Np. „spotykamy się” oraz „proszę zauważyć”.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowych odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — wypisanie dwóch form czasownikowych podtrzymujących kontakt z czytelnikiem. 0 pkt — odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

wrzesień 2020podstawowy1 pkt
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. W wypowiedzeniu Proszę zauważyć, jakie zaszły zmiany w otoczeniu słownym tego wyrazu podkreślone sformułowanie to zdanie podrzędne A. przydawkowe. B. okolicznikowe. C. podmiotowe. D. dopełnieniowe.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
D. zdanie podrzędne dopełnieniowe.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — odpowiedź D. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza rozpoznawanie informacji albo interpretacji zgodnej z materiałem.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

wrzesień 2020podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, co – według Andrzeja Markowskiego – jest źródłem zmiany znaczenia wyrazu wyzwanie.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Wskaż bezpośrednią przyczynę zmiany, a następnie opisz, jak prowadzi ona do skutku nazwanego w poleceniu. Nie zastępuj przyczyny samym przykładem zmiany.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Źródłem zmiany znaczenia wyrazu „wyzwanie” jest wpływ języka angielskiego na polszczyznę, zwłaszcza upowszechnienie angielskiego słowa „challenge”.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowych odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — poprawne wskazanie źródła zmiany znaczenia wyrazu. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

wrzesień 2020podstawowy1 pkt
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. W kontekście 2. i 3. akapitu tekstu Andrzeja Markowskiego rzeczownik wyzwanie można definiować jako A. konieczność sprostania nowej i trudnej sytuacji. B. sprowokowanie kogoś do walki wręcz. C. zuchwałe zachowanie wobec kogoś. D. postępowanie i myślenie w sposób nowoczesny.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
A. konieczność sprostania nowej i trudnej sytuacji.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — odpowiedź A. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza rozpoznawanie informacji albo interpretacji zgodnej z materiałem.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 12

wrzesień 2020podstawowy3 pkt
Napisz streszczenie tekstu Nie ma musu Wiktora Dłuskiego, liczące 40–60 wyrazów.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Ustal wymaganą formę, odbiorcę i limit długości. Zawrzyj wszystkie elementy wskazane w poleceniu, a po napisaniu usuń informacje, które nie służą realizacji celu wypowiedzi.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Wiktor Dłuski rozważa sens tworzenia nowych przekładów arcydzieł literackich. Przedstawia powody, dla których tłumacze podejmują takie zadania, oraz wyjaśnia zmiany w koncepcji przekładu. Pozytywnie ocenia dotychczasowe tłumaczenia i, odwołując się do własnego doświadczenia, stwierdza, że nowe wersje można tworzyć, lecz nie są one konieczne.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowej odpowiedzi i zasad CKE. 3 pkt — streszczenie przedstawia temat i główne ustalenia tekstu, zachowuje odpowiedni poziom uogólnienia, spójność logiczną i limit 40–60 słów. 2 pkt — trafna treść z problemem dotyczącym uogólnienia albo spójności. 1 pkt — trafna treść z problemami dotyczącymi uogólnienia i spójności. 0 pkt — odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Napisz

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 10

wrzesień 2020podstawowy1 pkt
Na podstawie tekstu Wiktora Dłuskiego wyjaśnij, czemu służy porównanie pracy tłumacza do pracy szewca.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw nazwij efekt, który autor chce osiągnąć, a następnie połącz go z konkretnym zabiegiem w tekście. Odpowiedź powinna wyjaśniać cel użycia elementu, a nie tylko go opisywać.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Porównanie pokazuje rzemieślniczy i zarobkowy wymiar zawodu tłumacza: podobnie jak szewc szyje buty na zamówienie, tłumacz może realizować przekład zlecony przez wydawnictwo, niekoniecznie z fascynacji dziełem.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowych odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — zgodne z tekstem wyjaśnienie funkcji porównania. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

wrzesień 2020podstawowy1 pkt
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Andrzeja Markowskiego. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
StwierdzeniePF
1. Autor przedstawia w tekście jeden z mechanizmów zmian znaczeniowych wyrazów w języku polskim.
2. Analiza znaczenia jednego wyrazu stała się pretekstem do rozważań o rozwoju polszczyzny w XIX w.
3. Głównym tematem tekstu jest kształtowanie się norm regulujących posługiwanie się polszczyzną.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.
Odpowiedź lub przykład realizacji
1. Prawda. 2. Fałsz. 3. Fałsz.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — poprawna ocena wszystkich trzech stwierdzeń. 0 pkt — odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza weryfikowanie stwierdzeń na podstawie tekstu lub innego materiału.
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04