Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 21

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

Ćwicz w pełnej bazie

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 21 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

sierpień 2011podstawowy1 pkt

Akapit 2. rozpoczyna zdanie: „Trend ten widać na całym świecie”. O jakim trendzie mowa?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Znajdź fragment, do którego odsyła pytanie, i nazwij wskazane w nim zjawisko możliwie zwięźle. Odpowiedź ma identyfikować problem, trend lub zależność, a nie streszczać cały akapit.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Trend do opóźniania samodzielnego startu w dorosłe życie.

Klucz i zasady oceniania

Trend do opóźniania samodzielnego startu w dorosłe życie. 1 0

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 13

sierpień 2011podstawowy2 pkt

Na podstawie akapitu 9. wyjaśnij, dlaczego rodzice wolą opóźniać wejście dzieci w dorosłość? Podaj dwie przyczyny.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Np.: – nie chcą rozstawać się z dzieckiem (boją się opuszczenia, samotności) – chcą mieć wrażenie, że sprawują kontrolę nad życiem dziecka – nie chcą przyznać się do swojego wieku i do zakończenia procesu wychowania dziecka

Klucz i zasady oceniania

Np.: – nie chcą rozstawać się z dzieckiem (boją się opuszczenia, samotności) – chcą mieć wrażenie, że sprawują kontrolę nad życiem dziecka 2 1 – nie chcą przyznać się do swojego wieku i do zakończenia procesu wychowania dziecka Razem 20

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza tworzenie spójnej wypowiedzi argumentacyjnej.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 12

sierpień 2011podstawowy1 pkt

Wyjaśnij, na czym polega tzw. detronizacja rodziców.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij zjawisko lub mechanizm, a następnie opisz jego najważniejsze elementy albo przebieg. Oprzyj objaśnienie na szczególe z podanego materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Np.: – przestali być autorytetami – upodobnili się do swoich dzieci, naśladują je – w czasach, gdy stawia się na młodość, celowo zacierają granicę wieku (wiek przestaje być wyraźną cezurą oddzielającą rodziców od dzieci) – to młodość wyznacza trendy, a nie rodzice, oni bowiem trendom współczesnym ulegają.

Klucz i zasady oceniania

Np.: – przestali być autorytetami – upodobnili się do swoich dzieci, naśladują je – w czasach, gdy stawia się na młodość, celowo zacierają granicę wieku 1 0 (wiek przestaje być wyraźną cezurą oddzielającą rodziców od dzieci) – to młodość wyznacza trendy, a nie rodzice, oni bowiem trendom współczesnym ulegają.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 10

sierpień 2011podstawowy1 pkt

Na podstawie jakich obserwacji dr Wrzesień nazwał relacje w rodzinie quasi-rynkowymi?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw nazwij wniosek, którego dotyczy pytanie, a potem wyszukaj obserwacje stanowiące jego przesłanki. Każdą przesłankę połącz z wnioskiem krótkim wyjaśnieniem.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Relacje w rodzinie zostały określone jako quasi-rynkowe, ponieważ, np.: – pomiędzy członkami rodziny panuje nastawienie na zysk, a temu nie służą konflikty – unika się konfliktów, licząc w ten sposób na większe zyski – są podobne do mechanizmów rynkowych, które nastawione są na maksymalny zysk

Klucz i zasady oceniania

Relacje w rodzinie zostały określone jako quasi-rynkowe, ponieważ, np.: – pomiędzy członkami rodziny panuje nastawienie na zysk, a temu nie służą konflikty 1 0 – unika się konfliktów, licząc w ten sposób na większe zyski – są podobne do mechanizmów rynkowych, które nastawione są na maksymalny zysk

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

sierpień 2011podstawowy1 pkt

Z akapitu 1. wypisz dwa słowa charakterystyczne dla języka młodzieży.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Wyszukaj w materiale element spełniający podane kryterium i przepisz go w wymaganej formie. Nie zastępuj cytowanego słowa lub wyrażenia własną parafrazą.

Odpowiedź lub przykład realizacji

kumpel, klawisz, imprezować

Klucz i zasady oceniania

kumpel, klawisz, imprezować 1 0

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: kumpel, klawisz, imprezować 1 0

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 9

maj 2011podstawowy2 pkt

Które z podanych zdań wyrażają poglądy autorki? Wstaw znak X w odpowiednich polach tabeli.

Lp.	Zdanie	Odpowiedź
1.	Empatia daje szansę wspólnego rozwiązania problemów.
2.	Doradzanie drugiemu człowiekowi jest jedną z barier komunikacyjnych.
3.	Odwrócenie uwagi od problemu to forma przyjacielskiej pomocy.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal odpowiedź bez sugerowania się oznaczeniami, potem sprawdź każdy wariant osobno. Zaznacz tylko te odpowiedzi, które w całości spełniają warunek polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Lp.	Zdanie	Odpowiedź
1.	Empatia daje szansę wspólnego rozwiązania problemów.	Można zaznaczyć
2.	Doradzanie drugiemu człowiekowi jest jedną z barier komunikacyjnych.	Można zaznaczyć
3.	Odwrócenie uwagi od problemu to forma przyjacielskiej pomocy.	Nie zaznaczać

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie odpowiedzi i zasad CKE. 2 pkt — poprawne wskazanie zdania lub zdań ilustrujących poglądy autorki. 1 pkt — odpowiedź częściowo poprawna.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: czytanie ze zrozumieniem. Zadanie sprawdza odczytywanie poglądów autorki i wskazywanie zdań, które je wyrażają.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 8

maj 2011podstawowy2 pkt

Wybierz dwa zdania, dla których charakterystyczne są funkcje podane w tabeli. Wpisz właściwe numery zdań.

Zdania do wyboru

1. Wydaje nam się, że nie jesteśmy właściwie rozumiani.
2. Współczesna psychologia powiada, że jedyną metodą, która umożliwia spotkanie świata jednej osoby ze światem drugiej, jest tak zwana efektywna komunikacja.
3. Dobrze zrobiłaś, ale mogłabyś się jeszcze bardziej postarać następnym razem.

Funkcja	Numer zdania
Impresywna
Poznawcza

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Określ samodzielnie cechę poprawnej odpowiedzi, a następnie sprawdź każdy wariant. Odrzuć odpowiedzi sprzeczne z tekstem, zbyt szerokie albo prawdziwe tylko częściowo.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Funkcja	Numer zdania
Impresywna	3
Poznawcza	2

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie odpowiedzi i zasad CKE. 2 pkt — poprawne przyporządkowanie obu funkcji. 1 pkt — poprawne przyporządkowanie jednej funkcji. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza rozpoznawanie i nazywanie funkcji wypowiedzi.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

maj 2011podstawowy1 pkt

Poprawnym relacjom interpersonalnym sprzyjają różne zachowania i cechy rozmówców przedstawione w akapitach 4. i 6. Zaznacz wszystkie właściwe. a. umiejętność prowadzenia rozmowy równoległej, b. podkreślanie hierarchii rozmówców, c. umiejętność wzajemnego słuchania, d. wrażliwość na drugiego człowieka, e. empatyczna reakcja rozmówców, f. ocenianie i wartościowanie.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal odpowiedź bez sugerowania się oznaczeniami, potem sprawdź każdy wariant osobno. Zaznacz tylko te odpowiedzi, które w całości spełniają warunek polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

c,d,e lub c, lub d, lub e

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź c,d,e lub c, lub d, lub e 1 p. – za poprawne wskazanie cech/cechy rozmówców, które sprzyjają dobrym relacjom międzyludzkim

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie z informacji Odczytanie sensu fragmentu Przykład poprawnej odpowiedzi c,d,e lub c, lub d, lub e

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 11

maj 2011podstawowy2 pkt

Z akapitów 6. i 7. wybierz i nazwij dwa zabiegi językowe, które ożywiają wypowiedź autorki. Zilustruj każdy z nich przykładem z tekstu. 1. nazwa zabiegu językowego: przykład: 2. nazwa zabiegu językowego: przykład:

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

1. Użycie cudzysłowu, aby zaznaczyć ironię. Przykład: „znawca” udziela odpowiedzi „ignorantowi”. 2. Zdania pytające. Przykład: Dlaczego wśród barier komunikacyjnych znalazło się także doradzanie?

Klucz i zasady oceniania

Przykładowa odpowiedź 1. Użycie cudzysłowu, aby zaznaczyć ironię. Przykład: „znawca” udziela odpowiedzi „ignorantowi”. 2. Zdania pytające. Przykład: Dlaczego wśród barier komunikacyjnych znalazło się także doradzanie? 2 p. – za poprawne nazwanie i zilustrowanie przykładem dwóch środków językowych 1 p. – za poprawne nazwanie i zilustrowanie przykładem jednego środka językowego

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wybieranie odpowiedzi zgodnej z treścią i sensem materiału.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 9

czerwiec 2011podstawowy1 pkt

Jak należy zachować się, gdy będąc w tłumie, sami potrzebujemy pomocy?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Sformułuj zalecane działanie wprost, a następnie dopisz warunek lub powód wynikający z materiału. Odpowiedź powinna nadawać się do zastosowania w opisanej sytuacji.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Należy zwrócić się o pomoc bezpośrednio do konkretnej osoby.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - poprawne wskazanie sposobu zachowania; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Należy zwrócić się o pomoc do konkretnej osoby. 1 0 użycie zaimka i czasownika w 2 os. lp. służy:, np.: – nawiązaniu kontaktu z (każdym) czytelnikiem można uznać: – autorka zwraca się do każdego z osobna

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 8

czerwiec 2011podstawowy2 pkt

Na podstawie akapitu 12. sformułuj w trybie rozkazującym trzy rady dla osoby, która chce bronić się przed narzędziem wpływu […] skutecznie działającym na ogromny zakres ludzkich zachowań.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw nazwij wniosek, myśl lub zasadę, której wymaga polecenie. Zapisz ją jednym precyzyjnym zdaniem i sprawdź, czy wynika z całego wskazanego materiału, a nie tylko z pojedynczego słowa.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Trzy rady w trybie rozkazującym, np.: Uświadom sobie działanie społecznego dowodu słuszności! Rozpoznaj fałsz w otrzymanej informacji! Nie rezygnuj z działania, lecz je zmodyfikuj! Przejmij kontrolę!

Klucz i zasady oceniania

2 pkt - trzy poprawne rady w trybie rozkazującym; 1 pkt - dwie rady; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: – Nie zaniechaj działania, ale je zmodyfikuj! (za 2 rady) – Przejmij kontrolę! Uwaga: uznajemy odpowiedzi tylko w trybie rozkazującym.