Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 22

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

Ćwicz w pełnej bazie

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 22 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 7

czerwiec 2011podstawowy2 pkt

W kontekście akapitów 9.–11. wyjaśnij, jakie dwa mechanizmy związane ze społecznym dowodem słuszności zadziałały w opisanej przez autorkę sytuacji kupowania truskawek.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Rozłóż opisywane zjawisko na wymagane składniki lub mechanizmy. Każdy nazwij osobno i dopisz, jak działa albo jaki ma udział w przedstawionej sytuacji.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Zadziałały dwa mechanizmy: z powodu własnej niepewności kupująca uznała, że inni wiedzą, które truskawki są lepsze, a następnie naśladowała ich zachowanie, ustawiając się w tej samej kolejce.

Klucz i zasady oceniania

2 pkt - wyjaśnienie obu mechanizmów; 1 pkt - wyjaśnienie jednego; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 6

czerwiec 2011podstawowy1 pkt

Na podstawie akapitów 4.–8. wymień dwa czynniki wzmacniające oddziaływanie zasady społecznego dowodu słuszności.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Odczytaj wymaganą liczbę elementów i wypisz je jako odrębne, niepowtarzające się informacje. Każdy punkt powinien odpowiadać tej samej kategorii wskazanej w poleceniu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Dwa spośród następujących czynników: niepewność jednostki lub niejasność sytuacji, zachowanie ludzi podobnych do nas, lęk.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - wskazanie dwóch czynników; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: i dwuznacznej 1 0 – zachowania ludzi, którzy są do nas podobni – lęk np.: – własna niepewność/brak informacji o jakości truskawek

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 4

czerwiec 2011podstawowy2 pkt

Na podstawie akapitów 4.–6. określ dwa zjawiska społeczne, które wymienia autorka, aby wyjaśnić zachowanie ludzi obojętnych wobec proszącej o pomoc studentki.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Dwa spośród następujących zjawisk: znieczulica społeczna lub niewiedza wielu osób, rozproszenie odpowiedzialności, zasada społecznego dowodu słuszności, strach.

Klucz i zasady oceniania

2 pkt - wskazanie dwóch zjawisk; 1 pkt - wskazanie jednego; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: – zjawisko rozproszonej odpowiedzialności 2 (za jedno – zasada społecznego dowodu słuszności zjawisko) – strach np.: akapit 1. – pytanie skłania do zastanowienia, refleksji; służy zaciekawieniu

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

czerwiec 2011podstawowy1 pkt

Z akapitu 3. wypisz przykład wypowiedzi pełniącej funkcję impresywną.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal cechę, którą przykład ma ilustrować, a następnie wybierz z materiału element spełniający to kryterium. Podaj go konkretnie, zamiast opisywać całą sytuację.

Odpowiedź lub przykład realizacji

„Bądź taki jak oni”.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - wypisanie właściwej wypowiedzi; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Bądź taki jak oni. 1 0 np.: – zjawisko znieczulicy społecznej/niewiedza wielu 1

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

czerwiec 2011podstawowy1 pkt

W jaki sposób autorzy reklam i organizatorzy akcji charytatywnych wykorzystują zasadę społecznego dowodu słuszności? Podaj trzy wymienione w tekście przykłady.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Rozpisz mechanizm na dwa kroki: wskaż działanie lub zmianę, a następnie wyjaśnij, jaki skutek wywołuje ona w opisanej sytuacji. Podeprzyj oba kroki konkretną informacją z materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Należy podać trzy przykłady, np.: informowanie, że produkt jest najczęściej kupowany; przedstawianie wykresów mających świadczyć o jego jakości; wykorzystywanie wizerunków znanych osób; drukowanie ulotek z nazwiskami znanych ofiarodawców; ustawianie przezroczystych skarbonek z informacją o celu zbiórki.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - podanie trzech poprawnych przykładów; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: telewizyjnych 1 0 – drukują estetyczne ulotki z numerem konta oraz nazwiskami i podpisami znanych ofiarodawców – w miejscach publicznych umieszczają przezroczyste skarbonki z informacją o celu zbiórki pieniędzy

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 13

czerwiec 2011podstawowy1 pkt

W kontekście rozważań zawartych w całym artykule wyjaśnij sens tytułu: Niesłusznie posłuszni.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal dosłowne znaczenie tytułu, potem połącz je z głównym problemem lub kompozycją tekstu. Wskaż konkretny element materiału, który potwierdza tę interpretację.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Tytuł negatywnie ocenia bezrefleksyjne naśladowanie tłumu. Ludzie podporządkowują się większości wbrew rozsądkowi, logice lub zasadom moralnym, co może prowadzić do obojętności wobec innych i irracjonalnych zachowań.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - poprawne wyjaśnienie sensu tytułu z negatywną oceną naśladowania tłumu; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza tworzenie spójnej wypowiedzi argumentacyjnej.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

czerwiec 2011podstawowy1 pkt

Na podstawie akapitu 1. określ, na czym polega zasada społecznego dowodu słuszności.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Odpowiedź lub przykład realizacji

Zasada społecznego dowodu słuszności polega na skłonności do uznawania zachowania za poprawne wtedy, gdy postępuje tak większość ludzi, czyli na przekonaniu, że większość ma rację.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - poprawne wyjaśnienie zasady; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: skłonność do uznawania jakiegoś zachowania za poprawne, gdy jest ono 1 0 właściwe dla większości ludzi; że większość ma rację. np.: – informują, że dany produkt jest najczęściej kupowany/ma największą sprzedaż – przedstawiają wykresy, które mają świadczyć o jakości produktu – wykorzystują wizerunki znanych ludzi, np. aktorów, polityków, prezenterów

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

sierpień 2010podstawowy2 pkt

Z opowiedzianej przez autorkę historii o międzynarodowym zespole psychologów wynika, że w trakcie realizacji projektu badawczego stosunek Robina do współpracowników zmienił się. a) Na czym ta zmiana polegała? b) Co było jej przyczyną?

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

a) Robin przestał irytować się zachowaniem współpracowników i zaakceptował ich odmienność kulturową. b) Zrozumiał, że oceniał innych według kryteriów własnej kultury, a wartości ważne dla współpracowników i dobra atmosfera w zespole pomagają wykonać zadanie.

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie zasad CKE. 2 pkt - po 1 pkt za poprawne określenie zmiany stosunku Robina i jej przyczyny. 1 pkt - poprawna odpowiedź tylko na jedno z pytań. 0 pkt - odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Reakcje Kmicica i wynikające z nich decyzje 0-6 po rozmowie z Januszem Radziwiłłem, (0-3) np.: a. zaufanie zdrajcy wynikające z pewności co do jego szczerych zamiarów, b. deklaracja wierności Radziwiłłowi, c. służba Radziwiłłowi w imię wiary w szlachetność jego intencji, d. odcięcie się od tych, którzy wypowiedzieli posłuszeństwo księciu, e. poparty znajomością tekstu przykład działań Kmicica na rzecz Janusza Radziwiłła, po rozmowie z Bogusławem Radziwiłłem, (0-3) np. f. odkrycie własnej naiwności, gniew i chęć zemsty na zdrajcy, g. porwanie Bogusława (w wyniku rozpaczy i zawiedzionego zaufania), h. zmiana nazwiska jako wyraz zmiany postawy, i. walka za ojczyznę w ramach rehabilitacji, j. poparty znajomością tekstu przykład działań Kmicica w celu rehabilitacji.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

sierpień 2010podstawowy1 pkt

W akapicie 2. zostały ocenione zachowania poszczególnych uczestników projektu badawczego. Na podstawie całego tekstu odpowiedz na pytanie: czyj punkt widzenia reprezentują te oceny? A. Punkt widzenia autorki. B. Punkt widzenia Robina. C. Punkty widzenia poszczególnych uczestników projektu. Zaznacz poprawną odpowiedź.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal odpowiedź bez sugerowania się oznaczeniami, potem sprawdź każdy wariant osobno. Zaznacz tylko te odpowiedzi, które w całości spełniają warunek polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

B. Punkt widzenia Robina.

Klucz i zasady oceniania

1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi B; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Bogusław Radziwiłł, np.: 0–5 a. zdrajca, b. próżność, pycha, c. żądza władzy (pragnienie panowania na Litwie), d. pragnienie splendorów dla swojego rodu, e. egoizm, lekceważenie dobra publicznego, f. pogarda dla Polski i Polaków, g. traktowanie ojczyzny w sposób przedmiotowy (planowanie „rozbioru”), h. cynizm, i. poczucie bezkarności, j. lekceważenie rozmówcy.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

sierpień 2010podstawowy2 pkt

Jakie funkcje w tekście pełni historia o psychologach, pracujących w gruzińskim pensjonacie? Określ dwie.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij funkcję precyzyjnym terminem, a następnie wyjaśnij, jaki efekt dany element wywołuje w tym konkretnym tekście. Samo wskazanie środka lub zabiegu nie realizuje całego polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Historia ilustruje omawiane zagadnienia i ułatwia ich zrozumienie. Może także zaciekawiać czytelnika, ożywiać tekst albo tworzyć klamrę kompozycyjną. Należy wskazać dwie funkcje.

Klucz i zasady oceniania

2 pkt - wskazanie dwóch funkcji historii; 1 pkt - jednej; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

c. rozmowa Kmicica z Bogusławem Radziwiłłem, która spowodowała zrozumienie

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 9

maj 2010podstawowy1 pkt

Na podstawie akapitu 7. wyjaśnij, co oznacza określenie: sieć semantyczna.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal znaczenie pojęcia w tym konkretnym kontekście. Zastąp je precyzyjnym objaśnieniem własnymi słowami i sprawdź, czy zachowuje sens całego zdania lub akapitu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Sieć semantyczna jest to kierunek rozwoju Internetu, który ma doprowadzić do tego, aby po wpisaniu hasła w wyszukiwarce pojawiały się strony dotyczące odpowiedniego kontekstu hasła, np. zamek jako budynek, a nie zamek do drzwi. Sieć semantyczna to taka, która analizuje kontekst dla pytania, jakie zadajemy. Można powiedzieć, że jest obdarzona inteligencją. Sieć, dzięki której komputer będzie mógł rozpoznać nasze intencje.

Klucz i zasady oceniania

1 p. – wyjaśnienie, co oznacza określenie: sieć semantyczna (konieczne wskazanie na selekcjonowanie informacji według podanego kryterium) Przykładowe odpowiedzi Sieć semantyczna jest to kierunek rozwoju Internetu, który ma doprowadzić do tego, aby po wpisaniu hasła w wyszukiwarce pojawiały się strony dotyczące odpowiedniego kontekstu hasła, np. zamek jako budynek, a nie zamek do drzwi. Sieć semantyczna to taka, która analizuje kontekst dla pytania, jakie zadajemy. Można powiedzieć, że jest obdarzona inteligencją. Sieć, dzięki której komputer będzie mógł rozpoznać nasze intencje. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi Klucz punktowania odpowiedzi – poziom podstawowy

Wymagania podstawy programowej

Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Korzystanie Odczytywanie sensu fragmentu z informacji