Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 10

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

Ćwicz w pełnej bazie

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

Ustal dokładny zakres polecenia.
Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 10 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 7

maj 2019podstawowy2 pkt

Podaj dwa słowa klucze istotne dla odczytania sensu całego tekstu Ryszarda Koziołka i wyjaśnij, jaka jest zależność między nimi.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij oba zestawiane elementy, a następnie zapisz zależność między nimi w jednym zdaniu. Uzasadnij ją konkretną informacją z materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Słowa-klucze: historia / przeszłość ORAZ powieść / powieść historyczna / Sienkiewicz / literatura Przykładowa odpowiedź Historia mówi o tym, co jest rzeczywiste i wydarzyło się naprawdę, a powieść historyczna opiera się zarówno na historii, jak i na fikcji.

Klucz i zasady oceniania

Schemat punktowania 2 p. – podanie dwóch słów-kluczy oraz wyjaśnienie zależności między nimi. 1 p. – podanie tylko dwóch słów-kluczy. 0 p. – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź Słowa-klucze: historia / przeszłość ORAZ powieść / powieść historyczna / Sienkiewicz / literatura Przykładowa odpowiedź Historia mówi o tym, co jest rzeczywiste i wydarzyło się naprawdę, a powieść historyczna opiera się zarówno na historii, jak i na fikcji.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 6

maj 2019podstawowy2 pkt

a) Wyjaśnij, na czym polega dwoista natura gestów, o której mowa w akapicie 2. b) Wymień dwa warunki, które muszą spełniać piłkarskie gesty, aby były skutecznym systemem znaków.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Nazwij zjawisko lub mechanizm, a następnie opisz jego najważniejsze elementy albo przebieg. Oprzyj objaśnienie na szczególe z podanego materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

a) • mają one spontaniczny /„prywatny” charakter, ale też adresowane są do konkretnego odbiorcy/mają określony cel/są środkiem komunikacji • gesty mają wyrażać skomplikowane emocje, a są bardzo uproszczone i jest ich niewiele b) wyrazistość, przypisane znaczenie

Klucz i zasady oceniania

2 p. – poprawna odpowiedź a) oraz b). 1 p. – poprawne odpowiedź a) lub b). 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź a) • mają one spontaniczny /„prywatny” charakter, ale też adresowane są do konkretnego odbiorcy/mają określony cel/są środkiem komunikacji • gesty mają wyrażać skomplikowane emocje, a są bardzo uproszczone i jest ich niewiele b) wyrazistość, przypisane znaczenie

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

maj 2019podstawowy2 pkt

Spośród wymienionych cech gestów piłkarskich zaznacz dwie, które autor uznaje za podstawowe. A. Są nieliczne. B. Są spontaniczne. C. Mają ukryte znaczenia. D. Są przeznaczone tylko dla przeciwników. E. Są nośnikiem kilku elementarnych znaczeń. F. Mogą się ujawnić w każdym momencie gry.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw ustal odpowiedź bez sugerowania się oznaczeniami, potem sprawdź każdy wariant osobno. Zaznacz tylko te odpowiedzi, które w całości spełniają warunek polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

A. Są nieliczne E. Są nośnikiem kilku elementarnych znaczeń

Klucz i zasady oceniania

2 p. – poprawne podanie dwóch cech. 1 p. – poprawne podanie jednej cechy. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź A. Są nieliczne E. Są nośnikiem kilku elementarnych znaczeń

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

maj 2019podstawowy1 pkt

Na podstawie tekstu Językowy savoir-vivre wyjaśnij, czym jest pseudodyskusja.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Sformułuj definicję własnymi słowami: wskaż nadrzędną kategorię i najważniejszą cechę opisywanego zjawiska. Oba elementy oprzyj na informacjach z materiału.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Przekonywanie siebie nawzajem do danego zagadnienia, będąc już przekonanym do niego.

Klucz i zasady oceniania

Schemat punktowania 1 p. – poprawne wyjaśnienie. 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Przekonywanie siebie nawzajem do danego zagadnienia, będąc już przekonanym do niego.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 4

maj 2019podstawowy1 pkt

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród A–D. Sformułowanie w podwójnym sensie tego słowa zostało użyte w akapicie 1. w takim samym znaczeniu jak znaczenie wyrazu A. bliskoznaczny. B. jednoznaczny. C. dwuznaczny. D. nieznaczny.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Klucz i zasady oceniania

1 p. – poprawna odpowiedź. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź C

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza rozpoznawanie informacji albo interpretacji zgodnej z materiałem.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 3

maj 2019podstawowy1 pkt

Na podstawie akapitu 1. wymień jedną różnicę i jedno podobieństwo między piłkarzem a aktorem.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Ustal wspólne kryterium i w jednym toku odpowiedzi wskaż podobieństwo oraz różnicę między zestawianymi elementami.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Podobieństwo – obydwaj występują przed publicznością. Różnica – piłkarz gra z przeciwnikiem i przed widownią / w dwojaki sposób, aktor gra dla widzów.

Klucz i zasady oceniania

1 p. – poprawna odpowiedź 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Podobieństwo – obydwaj występują przed publicznością. Różnica – piłkarz gra z przeciwnikiem i przed widownią / w dwojaki sposób, aktor gra dla widzów.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

maj 2019podstawowy1 pkt

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Stanisława Barańczaka. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Stwierdzenie	P	F
1. Piłkarze w czasie meczu wykonują gesty zbędne z punktu widzenia ekonomiki gry.
2. Piłkarze podporządkowują wykonywane przez siebie gesty potrzebom publiczności.
3. Piłkarze korzystają z obszernego repertuaru skonwencjonalizowanych gestów.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.

Odpowiedź lub przykład realizacji

PRAWDA PRAWDA FAŁSZ

Klucz i zasady oceniania

1 p. – za wszystkie poprawne odpowiedzi. 0 p. – odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź PRAWDA PRAWDA FAŁSZ

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza weryfikowanie stwierdzeń na podstawie tekstu lub innego materiału.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 2

maj 2019podstawowy1 pkt

Na podstawie tekstu Językowy savoir-vivre określ trzy warunki, jakie muszą być spełnione, żeby dyskusję uznać za autentyczną. • • •

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Podaj precyzyjną nazwę cechy, zjawiska lub pojęcia, a następnie dopasuj ją do materiału jednym konkretnym szczegółem. Unikaj określeń tak ogólnych, że mogłyby pasować do dowolnego tekstu.

Odpowiedź lub przykład realizacji

• Ścieranie się różnych poglądów / różnice zdań. • Ustalenie zasad prowadzenia dyskusji przed jej rozpoczęciem. • Ustalenie kryteriów oceniania dyskusji (z perspektywy uczciwości lub skuteczności). • Spór dwóch stron (muszą być przeciwnicy). • Wykorzystanie „narzędzi”, czyli środków językowych i retorycznych.

Klucz i zasady oceniania

Schemat punktowania 1 p. – poprawne określenie trzech warunków. 0 p. – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Ścieranie się różnych poglądów / różnice zdań. • Ustalenie zasad prowadzenia dyskusji przed jej rozpoczęciem. • Ustalenie kryteriów oceniania dyskusji (z perspektywy uczciwości lub skuteczności). • Spór dwóch stron (muszą być przeciwnicy). • Wykorzystanie „narzędzi”, czyli środków językowych i retorycznych.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 13

maj 2019podstawowy2 pkt

a) Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród A–D. W tekście Stanisława Barańczaka dominuje styl A. publicystyczny. B. artystyczny. C. potoczny. D. naukowy. b) Określ dwie właściwości tego dominującego stylu.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Odpowiedź lub przykład realizacji

a) A. publicystyczny. b) Dwie właściwości: kształtowanie opinii publicznej oraz komunikatywny język wykorzystujący różnorodne środki językowe.

Klucz i zasady oceniania

a) 1 pkt - zaznaczenie odpowiedzi A; 0 pkt - odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi. b) 1 pkt - poprawne określenie dwóch właściwości stylu; 0 pkt - odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza tworzenie spójnej wypowiedzi argumentacyjnej.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 12

maj 2019podstawowy2 pkt

Uzupełnij tabelę: wpisz brakującą nazwę typu wypowiedzenia albo właściwy przykład wypowiedzenia z tekstu.

Przykład wypowiedzenia	Nazwa typu wypowiedzenia
Gesty piłkarzy.
W tej sytuacji pierwszy gol budzi oczywiście szał radości.
	Zdanie podrzędnie złożone
	Zdanie wielokrotnie złożone

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Przeczytaj całe zdanie lub tabelę przed wpisaniem brakującego elementu. Uzupełnienie musi jednocześnie pasować znaczeniowo, logicznie i gramatycznie do otoczenia luki.

Odpowiedź lub przykład realizacji

Przykład wypowiedzenia	Nazwa typu wypowiedzenia
Gesty piłkarzy.	Równoważnik zdania
W tej sytuacji pierwszy gol budzi oczywiście szał radości.	Zdanie pojedyncze
Piłkarz wchodzący na boisko wie doskonale, że jest wkraczającym na scenę aktorem.	Zdanie podrzędnie złożone
A przecież, gdyby piłkarski gest radości miał być tylko wyrazem emocji, można byłoby sobie wyobrażać, że na przykład dla debiutującego piłkarza, który strzeli swoją pierwszą — a szóstą już z kolei w tym meczu — bramkę, powinna ona dostarczyć powodów do radości bardzo wyraziście okazywanej.	Zdanie wielokrotnie złożone

Klucz i zasady oceniania

Opracowanie serwisu na podstawie odpowiedzi i zasad CKE. 2 pkt — cztery poprawne uzupełnienia. 1 pkt — trzy poprawne uzupełnienia. 0 pkt — odpowiedź niepełna, niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: kształcenie językowe. Zadanie sprawdza rozpoznawanie typów wypowiedzeń oraz dobieranie do nich właściwych przykładów z tekstu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 11

maj 2019podstawowy2 pkt

Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Stanisława Barańczaka. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Stwierdzenie	P	F
1. W akapicie 2. sformułowania „w momentach najbardziej emocjonalnie napiętych” i „chodzi tu o napięcie emocji” dotyczą tej samej kwestii.
2. W pierwszym zdaniu akapitu 4. sformułowanie „dosłownie parę” zostało użyte w funkcji liczebnika.
3. Autor zastosował słownictwo wartościujące, aby ukazać osobisty stosunek do omawianego problemu.
4. Wyraz „prywatny” w akapitach 2. i 6. został użyty w dwóch różnych znaczeniach.

Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu

Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.

Odpowiedź lub przykład realizacji

PRAWDA PRAWDA FAŁSZ FAŁSZ

Klucz i zasady oceniania

2 p. – poprawne określenie wszystkich sformułowań. 1 p. – poprawne określenie trzech sformułowań. 0 p. – odpowiedź niepełna lub błędna albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź PRAWDA PRAWDA FAŁSZ FAŁSZ

Wymagania podstawy programowej

Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza weryfikowanie stwierdzeń na podstawie tekstu lub innego materiału.