Czytanie i odbiór tekstów

Czytanie ze zrozumieniem — zadania maturalne — strona 11

Zadania sprawdzające rozumienie informacji, zależności i sensów tekstu.

364zadań przypisanych do tematu

Jak odpowiadać

  1. Ustal dokładny zakres polecenia.
  2. Oprzyj odpowiedź na tekście, lekturze albo wskazanym materiale.
  3. Sformułuj wniosek i uzasadnij go konkretną obserwacją.
  4. Porównaj zakres odpowiedzi z zasadami oceniania.

Najczęstsza pułapka

Odpowiedź oparta na pojedynczym zdaniu zamiast na sensie całego fragmentu.

Pełny zestaw · strona 11 z 34

Zadania, odpowiedzi i kryteria

Na tej stronie znajduje się 11 z 364 zadań. Odpowiedzi oraz zasady oceniania są ukryte do chwili rozwinięcia.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 11

maj 2019podstawowy2 pkt
Ryszard Koziołek w swoim tekście łączy różne style językowe. Podaj nazwę dwóch z nich i każdy zilustruj przykładem z tekstu.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Ustal cechę, którą przykład ma ilustrować, a następnie wybierz z materiału element spełniający to kryterium. Podaj go konkretnie, zamiast opisywać całą sytuację.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• styl naukowy, np. Zwrócił na to uwagę Arystoteles, kiedy pisał w „Poetyce” o wyższości poezji nad historią • styl potoczny, np. nie da się żyć • styl artystyczny, np. rozkołysać fantazje skarłowaciałe • styl publicystyczny, np. Sienkiewicz używa literatury, aby zaaplikować czytelnikowi upojną używkę
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 2 p. – podanie nazwy dwóch stylów i zilustrowanie każdego z nich przykładami. 1 p. – podanie nazwy jednego stylu i zilustrowanie go przykładem. 0 p. – odpowiedź niepełna lub odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • styl naukowy, np. Zwrócił na to uwagę Arystoteles, kiedy pisał w „Poetyce” o wyższości poezji nad historią • styl potoczny, np. nie da się żyć • styl artystyczny, np. rozkołysać fantazje skarłowaciałe • styl publicystyczny, np. Sienkiewicz używa literatury, aby zaaplikować czytelnikowi upojną używkę
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyszukiwanie i podawanie wymaganych informacji.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

maj 2019podstawowy1 pkt
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród A–D. Głównym tematem tekstu Stanisława Barańczaka jest ukazanie A. elementów teatru w sporcie. B. sztuczności gestów piłkarzy. C. dominacji aktorstwa w grze piłkarzy. D. zamiany kibiców w publiczność teatralną.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw sformułuj odpowiedź własnymi słowami, dopiero potem porównaj ją z wariantami. Odrzucaj odpowiedzi częściowo prawdziwe, które nie obejmują całego sensu polecenia.
Odpowiedź lub przykład realizacji
A
Klucz i zasady oceniania
1 p. – odpowiedź poprawna. 0 p. – odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź A
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Korzystanie z informacji. Zadanie sprawdza rozpoznawanie informacji albo interpretacji zgodnej z materiałem.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 1

maj 2019podstawowy1 pkt
Oceń prawdziwość stwierdzeń odnoszących się do tekstu Językowy savoir-vivre. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
StwierdzeniePF
1. W tekście autorzy przedstawili związek między dyskusją a sporem.
2. Autorzy w tekście poddają analizie rodzaje sporów.
3. Autorzy tekstu twierdzą, że uczciwość i skuteczność dyskusji wzajemnie się wykluczają.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Oceń każde zdanie osobno i znajdź w tekście przesłankę potwierdzającą albo wykluczającą jego treść.
Odpowiedź lub przykład realizacji
1. PRAWDA 2. FAŁSZ 3. FAŁSZ
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 1 p. – poprawna odpowiedź. 0 p. – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Poprawna odpowiedź 1. PRAWDA 2. FAŁSZ 3. FAŁSZ
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza weryfikowanie stwierdzeń na podstawie tekstu lub innego materiału.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 8

czerwiec 2019podstawowy1 pkt
Wyjaśnij na podstawie tekstów, jakie znaczenie przypisuje się ogniowi w kulturze.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Zbuduj odpowiedź z dwóch części: nazwij sens, przyczynę lub funkcję, a potem pokaż, z czego to wynika. Unikaj samej parafrazy przytoczonego fragmentu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
• Ogień pełni w kulturze funkcję sakralną. • Ogień pełni w kulturze funkcję antropologiczną. • Ogień jest źródłem toposów i motywów.
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 1 p. – za poprawną odpowiedź. 0 p. – za niepoprawną odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Wyjaśnij

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 13

czerwiec 2019podstawowy2 pkt
a) Podaj autora i tytuł utworu, z którego pochodzi podany fragment. Nasz naród jak lawa, Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa; Lecz wewnętrzne ognia sto lat nie wyziębi, Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi. Autor: Tytuł: b) Wyjaśnij znaczenie zacytowanych słów w kontekście całego utworu, z którego one pochodzą.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw ustal dosłowne znaczenie tytułu, potem połącz je z głównym problemem lub kompozycją tekstu. Wskaż konkretny element materiału, który potwierdza tę interpretację.
Odpowiedź lub przykład realizacji
a) Adam Mickiewicz, Dziady cz. III b) Polskie społeczeństwo zostało porównane do wulkanu, ponieważ odzwierciedla jego zachowania: warstwa zimna i twarda, sucha i plugawa to „towarzystwo stolikowe”, czyli arystokracja, generalicja, ludzie wyższych sfer, którzy ułożyli się z zaborcą i mają z nim dobre stosunki, są obojętni na los niepodległego państwa. Natomiast „wewnętrzny ogień”, ta lawa gorąca, to „towarzystwo przy drzwiach”, czyli patrioci, młodzież, która w obronie ojczyzny oddaje życie.
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 2 pkt – za poprawne rozwiązanie obu części zadania. 1 pkt – za poprawne rozwiązanie części a) lub b) 0 pkt – za niepoprawną odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 12

czerwiec 2019podstawowy2 pkt
a) Dopisz do wyrazu raptus wyraz pokrewny, który jest przymiotnikiem. b) Wypisz z akapitu 4. pierwszego tekstu przymiotnik utworzony za pomocą tego samego formantu.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Wyszukaj w materiale element spełniający podane kryterium i przepisz go w wymaganej formie. Nie zastępuj cytowanego słowa lub wyrażenia własną parafrazą.
Odpowiedź lub przykład realizacji
a) pochodny przymiotnik – raptowny b) analogicznie utworzony przymiotnik – gwałtowny
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 2 p. – za poprawne odpowiedzi w obu częściach zadania. 1 p. – za poprawną odpowiedź w jednej części zadania. 0 p. – za niepoprawną odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza odczytywanie informacji i formułowanie odpowiedzi zgodnej z materiałem źródłowym.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 10

czerwiec 2019podstawowy2 pkt
a) Na podstawie tekstu 1. wyjaśnij, dlaczego starożytni traktowali góry wulkaniczne jako zagrożenie. b) Na podstawie tekstu 2. wyjaśnij, dlaczego kiedyś góry wulkaniczne były uznawane za święte.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Nazwij przyczynę wskazanego zjawiska, a następnie pokaż zależność przyczynowo-skutkową obecną w materiale. Nie ograniczaj odpowiedzi do powtórzenia skutku opisanego w pytaniu.
Odpowiedź lub przykład realizacji
a) – Góry wulkaniczne stanowiły źródło zagrożenia, ponieważ wybuchy wulkanów, ogień i lawa niosły ze sobą groźne pożary, zagrażały ludziom i przyrodzie, więc starożytni Rzymianie zanosili modły do bogów, aby odsunąć zagrożenie. – Góry wulkaniczne traktowane były przez starożytnych jako źródło zagrożenia, ponieważ wylewająca się z nich lawa mogła pozbawić życia ludzi i modlitwy do bogów miały temu zapobiegać. b) – Określenie święte góry wulkaniczne związane jest z traktowaniem ognia jako pradawnej siły pozostającej we władaniu bóstw i należącej do sfery sacrum. – Użycie określenia święte w stosunku do gór wulkanicznych związane jest z traktowaniem ognia jako pradawnej siły pozostającej we władaniu bóstw i należącej do sfery sacrum.
Klucz i zasady oceniania
Schemat punktowania 2 p. – za poprawną odpowiedź w części a) i b). 1 p. – za poprawną odpowiedź w części a) lub b). 0 p. – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Wyjaśnij

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 8

sierpień 2018podstawowy1 pkt
Wyjaśnij, w jaki sposób sytuacja opisana w dwóch pierwszych akapitach wiąże się z problematyką tekstu.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Rozpisz mechanizm na dwa kroki: wskaż działanie lub zmianę, a następnie wyjaśnij, jaki skutek wywołuje ona w opisanej sytuacji. Podeprzyj oba kroki konkretną informacją z materiału.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Opis przygotowania młodego Indianina Kogi do roli kapłana wprowadza główny problem artykułu: bogactwo tradycyjnych kultur oraz zagrożenie ich zanikiem.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowej odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — poprawne powiązanie przykładu z problematyką ginących kultur. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Wyjaśnij

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 7

sierpień 2018podstawowy3 pkt
Napisz streszczenie tekstu liczące 40–60 słów.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Ustal wymaganą formę, odbiorcę i limit długości. Zawrzyj wszystkie elementy wskazane w poleceniu, a po napisaniu usuń informacje, które nie służą realizacji celu wypowiedzi.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Agnieszka Krzemińska przedstawia istotę tańca i jego rolę w dziejach ludzkości. Dowodzi, że przez wieki taniec był nieodzownym elementem życia wspólnot, lecz rozwój cywilizacji osłabił jego znaczenie społeczne i sprowadził go głównie do rozrywki. Mimo tej zmiany taniec nadal silnie oddziałuje na odbiorcę.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowej odpowiedzi i zasad CKE. 3 pkt — streszczenie przedstawia temat i główne ustalenia tekstu, zachowuje odpowiedni poziom uogólnienia, spójność logiczną i limit 40–60 słów. 2 pkt — trafna treść z problemem dotyczącym uogólnienia albo spójności. 1 pkt — trafna treść z problemami dotyczącymi uogólnienia i spójności. 0 pkt — odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Umiejętność sprawdzana według klucza CKE: Napisz

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 5

sierpień 2018podstawowy2 pkt
Uzupełnij tabelę: wpisz wyrazy do podanych znaczeń albo znaczenia do podanych wyrazów.
Lp.ZnaczenieWyraz
1.ekspresja
2.Spontanicznie działać bez planu przygotowanego z góry.
3.estetyka
4.Cecha czegoś słabo związanego z rzeczywistością.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Przeczytaj całe zdanie lub tabelę przed wpisaniem brakującego elementu. Uzupełnienie musi jednocześnie pasować znaczeniowo, logicznie i gramatycznie do otoczenia luki.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Lp.ZnaczenieWyraz
1.Wyrazisty sposób ukazywania uczuć, przeżyć i myśli.ekspresja
2.Spontaniczne działanie bez planu przygotowanego z góry.improwizacja
3.Dziedzina zajmująca się zagadnieniami piękna i harmonii.estetyka
4.Cecha czegoś słabo związanego z rzeczywistością.abstrakcja
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie odpowiedzi i zasad CKE. 2 pkt — cztery poprawne uzupełnienia. 1 pkt — trzy poprawne uzupełnienia. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza uzupełnianie brakujących informacji na podstawie kontekstu.

Czytanie ze zrozumieniem

Zadanie 4

sierpień 2018podstawowy1 pkt
W kontekście tekstu wyjaśnij znaczenie tytułu Taniec – drugi język człowieka.
Wskazówka do rozwiązania — opracowanie serwisu
Najpierw ustal dosłowne znaczenie tytułu, potem połącz je z głównym problemem lub kompozycją tekstu. Wskaż konkretny element materiału, który potwierdza tę interpretację.
Odpowiedź lub przykład realizacji
Taniec jest niewerbalnym językiem: przekazuje informacje o człowieku i jego dokonaniach, opowiada o życiu oraz oddziałuje zarówno na tancerza, jak i na widza.
Klucz i zasady oceniania
Opracowanie serwisu na podstawie przykładowych odpowiedzi i zasad CKE. 1 pkt — poprawne wyjaśnienie znaczenia tytułu w kontekście tekstu. 0 pkt — odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Zakres umiejętności — opracowanie serwisu: Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie informacji. Zadanie sprawdza wyjaśnianie sensu, zależności lub funkcji wskazanego elementu.
Mateusz Będkowski — wydawca serwisu Nie każ mu liczyć

Nie każ mu liczyć! — opracowanie

Baza matury z języka polskiego

Bazę zadań z języka polskiego opracowano na podstawie publicznych arkuszy i zasad oceniania CKE. Redakcja dodaje podział tematyczny, wskazówki do rozwiązania i odnośniki do źródeł. Poznaj moje podejście →

Ostatnia aktualizacja: 2026-10-04