Gryzonie i zającokształtne — gatunki i ciekawostki
Gryzonie to najliczniejsza grupa ssaków na świecie, a blisko z nimi spokrewnione zającokształtne (zające i króliki) dzielą wiele ich cech — przede wszystkim stale rosnące zęby, które trzeba nieustannie ścierać. Na tej stronie zebraliśmy 30 gatunków opisanych w naszej encyklopedii.
Które gryzonie i zającokształtne chcesz poznać?
Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.

Aguti
Aguti zakopuje nasiona na zapas i — zapominając o części z nich — pomaga rosnąć nowym drzewom, dlatego bywa nazywany „leśnym ogrodnikiem"?
Poznaj
Bóbr europejski
Bóbr potrafi ściąć zębami całe drzewo i zbudować z niego tamę?
Poznaj
Chomik
Chomik potrafi zmieścić w policzkach tyle jedzenia, że jego głowa robi się dwa razy szersza?
Poznaj
Golec piaskowy
Golec piaskowy jest jednym z nielicznych ssaków praktycznie odpornych na raka i żyje wyjątkowo długo jak na tak małe zwierzę — naw
Poznaj
Jeżozwierz
Wbrew popularnemu przekonaniu jeżozwierz nie potrafi „wystrzeliwać" kolców?
Poznaj
Kapibara
Kapibara to największy gryzoń na świecie i wygląda jak gigantyczna świnka morska?
Poznaj
Koszatka
Koszatka na zimę zapada w prawdziwy sen zimowy i przesypia kilka miesięcy, aż zrobi się cieplej?
Poznaj
Koszatniczka
Koszatniczki żyją w dużych, gadatliwych grupach i porozumiewają się całym zestawem dźwięków — piskami, ćwierkaniem i pomrukami?
Poznaj
Królik europejski
Wszystkie rasy królików domowych — od maleńkich karłowatych po duże króliki olbrzymy — pochodzą od jednego dzikiego gatunku, króli
Poznaj
Leming
Leming jest aktywny nawet zimą, pod grubą warstwą śniegu — drąży w nim korytarze, w których jest cieplej i bezpieczniej, i tam żeruje?
Poznaj
Mara
Mara to duży gryzoń z równin Ameryki Południowej, który wyglądem przypomina coś pomiędzy zającem a małą antylopą — a mimo to jest
Poznaj
Mysz polna
Mysz polna może wydać na świat nawet kilka miotów rocznie, po kilka do kilkunastu młodych każdy?
Poznaj
Nornica
Nornica ruda to mały leśny gryzoń o rudym grzbiecie i krótkim ogonie, który jest ważnym pożywieniem dla wielu drapieżników — od só
Poznaj
Nornik
Nornik to mały gryzoń pól i łąk, który ryje pod ziemią gęstą sieć korytarzy i wygryza w trawie ścieżki między kryjówkami?
Poznaj
Nutria
Nutria ma jaskrawopomarańczowe zęby?
Poznaj
Pika
Pika (szczekuszka) na zimę zbiera i suszy na słońcu trawy oraz zioła, układając z nich niewielkie „stogi siana" pod kamieniami — d
Poznaj
Piżmak
Piżmak buduje na wodzie kopce z trzcin i traw, w których mieszka — trochę jak mały bóbr?
Poznaj
Popielica
Popielica przesypia nawet ponad pół roku — należy do zwierząt zapadających w najdłuższy sen zimowy w Europie?
Poznaj
Suseł
Powiedzenie „spać jak suseł" wzięło się stąd, że susły zapadają w wyjątkowo głęboki sen zimowy trwający nawet pół roku?
Poznaj
Szczur
Siekacze szczura rosną przez całe życie i nigdy nie przestają?
Poznaj
Szynszyla
Szynszyla ma najgęstsze futro wśród wszystkich lądowych ssaków — jest tak zbite, że nie mogą się w nim zagnieździć pasożyty?
Poznaj
Wiewiórka pospolita
Wiewiórka pomaga rosnąć lasom, bo zapomina, gdzie zakopała część orzechów?
Poznaj
Wiskacza
Wiskacza to gryzoń z równin Ameryki Południowej, spokrewniony z szynszylą, który żyje w licznych koloniach w podziemnych norach —
Poznaj
Zając
Zając potrafi biegać z prędkością nawet 70 km/h i wykonywać gwałtowne zwroty w locie, mylące ślad drapieżnikom takim jak lis?
Poznaj
Zając bielak
Zając bielak w niektórych regionach, gdzie zimy stają się coraz krótsze i mniej śnieżne z powodu zmian klimatu, zaczyna mieć probl
Poznaj
Zając polarny
Zając polarny potrafi biegać z prędkością nawet 65 km/h i wykonywać gwałtowne zwroty, uciekając przed drapieżnikami takimi jak lis
Poznaj
Świnka morska (morświnek)
Świnka morska, w przeciwieństwie do większości ssaków, nie potrafi samodzielnie wytwarzać witaminy C i musi otrzymywać ją z pożywi
Poznaj
Świstak
Świstak spędza w hibernacji nawet 6 miesięcy w roku, a jego serce podczas snu zimowego bije zaledwie kilka razy na minutę zamiast
Poznaj
Świstak stepowy (bobak)
Świstak stepowy potrafi zapadać w hibernację trwającą nawet do 8-9 miesięcy w roku — jedną z najdłuższych wśród wszystkich ssaków?
Poznaj
Żołędnica
Żołędnicę łatwo poznać po czarnej „masce" wokół oczu i puszystym ogonie zakończonym białą kitką — wygląda trochę jak miniaturowy l
PoznajInne grupy: ssaki
Co łączy gryzonie i zajęczaki
- Mają siekacze rosnące przez całe życie — dlatego muszą stale gryźć twarde rzeczy, żeby je ścierać.
- Szkliwo pokrywa siekacz tylko z przodu, więc ząb ściera się skośnie i sam ostrzy się jak dłuto.
- Zajęczaki (zając, królik) mają za górnymi siekaczami drugą, mniejszą parę — gryzonie jej nie mają. To główna różnica między tymi grupami.
- To najliczniejsza grupa ssaków: gryzonie stanowią około 40 % wszystkich gatunków ssaków na Ziemi.
Na co zwrócić uwagę z dzieckiem
- Pomarańczowy kolor siekaczy u bobra czy świstaka to nie zaniedbanie, tylko żelazo w szkliwie, które czyni je twardszymi.
- Zając i królik bywają mylone, choć to nie tylko inne gatunki, ale i inna grupa niż gryzonie. Zającząta rodzą się widzące i owłosione, króliki nagie i ślepe.
- Warto zwrócić uwagę na rozmiary: od myszy ważącej kilkanaście gramów po kapibarę ważącą tyle co dorosły człowiek.
