Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 1: Zwierzęta domowe, 6 tekstów PDF
6 krótkich opowiadań z pytaniami dla klasy 1, pisanych dużą czcionką: „Zwierzęta domowe”.
5,90 zł
Encyklopedia zwierząt
Gryzonie i zającokształtne — gatunki i ciekawostki
Gryzonie to najliczniejsza grupa ssaków na świecie, a blisko z nimi spokrewnione zającokształtne (zające i króliki) dzielą wiele ich cech — przede wszystkim stale rosnące zęby, które trzeba nieustannie ścierać. Na tej stronie zebraliśmy 49 gatunków opisanych w naszej encyklopedii.
Poznaj gatunki
Które gryzonie i zającokształtne chcesz poznać?
Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.
Aguti
Aguti zakopuje nasiona na zapas i — zapominając o części z nich — pomaga rosnąć nowym drzewom, dlatego bywa nazywany „leśnym ogrodnikiem”?
Poznaj
Badylarka
Badylarka to jedyny ssak w Europie, który potrafi chwytać się ogonem? Owija nim źdźbło jak lina i może nawet na chwilę na nim zawisnąć.
Poznaj
Bóbr europejski
Bóbr potrafi ściąć zębami całe drzewo i zbudować z niego tamę?
Poznaj
Chomik
Chomik potrafi zmieścić w policzkach tyle jedzenia, że jego głowa robi się dwa razy szersza?
Poznaj
Chomik dżungarski
Chomik dżungarski zimą na wolności zmienia futro na prawie białe, żeby nie było go widać na śniegu? Zmianę wywołuje krótszy dzień, dlatego czasem futro bieleje…
Poznaj
Chomik europejski
Chomik europejski potrafi zgromadzić w swojej spiżarni pod ziemią nawet kilkanaście kilogramów ziarna? Dawniej rolnicy szukali chomiczych nor, żeby odzyskać zboże…
Poznaj
Chomik Roborowskiego
Chomik Roborowskiego, choć mieści się w łyżce, potrafi w ciągu nocy przebiec w kołowrotku dystans dłuższy niż kilka kilometrów? To jedno z najbardziej ruchliwych…
Poznaj
Chomik syryjski
Prawie wszystkie chomiki syryjskie żyjące w domach na świecie pochodzą od jednej rodziny złapanej w 1930 roku koło Aleppo w Syrii? Naukowiec Israel Aharoni zabrał…
Poznaj
Golec piaskowy
Golec piaskowy jest jednym z nielicznych ssaków praktycznie odpornych na raka i żyje wyjątkowo długo jak na tak małe zwierzę — naw
Poznaj
Jeżozwierz
Wbrew popularnemu przekonaniu jeżozwierz nie potrafi „wystrzeliwać” kolców?
Poznaj
Kapibara
Kapibara to największy gryzoń na świecie i wygląda jak gigantyczna świnka morska?
Poznaj
Karczownik
Karczownik nie jest szczurem, mimo że bywa nazywany szczurem wodnym? To krewny nornic i norników — ma tępy pyszczek, małe uszy schowane w futrze i krótszy ogon niż…
Poznaj
Koszatka
Koszatka na zimę zapada w prawdziwy sen zimowy i przesypia kilka miesięcy, aż zrobi się cieplej?
Poznaj
Koszatniczka
Koszatniczki żyją w dużych, gadatliwych grupach i porozumiewają się całym zestawem dźwięków — piskami, ćwierkaniem i pomrukami?
Poznaj
Królik domowy
Zęby królika rosną przez całe życie? Gdyby nie ścierały się przy żuciu siana i trawy, urosłyby tak długie, że królik nie mógłby jeść — dlatego siano to dla niego…
Poznaj
Królik europejski
Wszystkie rasy królików domowych — od maleńkich karłowatych po duże króliki olbrzymy — pochodzą od jednego dzikiego gatunku, króli
Poznaj
Królik miniaturka
Królik miniaturka nie pozostanie „malutki” przez dietę? Jego wielkość zależy od rasy, a głodzenie mu szkodzi. Uczciwi hodowcy nazywają miniaturkami tylko króliki…
Poznaj
Leming
Leming jest aktywny nawet zimą, pod grubą warstwą śniegu — drąży w nim korytarze, w których jest cieplej i bezpieczniej, i tam żeruje?
Poznaj
Mara
Mara to duży gryzoń z równin Ameryki Południowej, który wyglądem przypomina coś pomiędzy zającem a małą antylopą — a mimo to jest
Poznaj
Myszoskoczek mongolski
Myszoskoczki prawie nie piją wody? Na suchych stepach Mongolii nauczyły się uzyskiwać wodę z jedzenia i bardzo oszczędnie nią gospodarować, dlatego ich odchody są…
Poznaj
Mysz domowa
Myszy porozumiewają się ultradźwiękami, których ludzkie ucho nie słyszy? Samce myszy wydają nawet melodyjne serie dźwięków, przypominające śpiew ptaków, kiedy chcą…
Poznaj
Mysz polna
Mysz polna może wydać na świat nawet kilka miotów rocznie, po kilka do kilkunastu młodych każdy?
Poznaj
Nornica
Nornica ruda to mały leśny gryzoń o rudym grzbiecie i krótkim ogonie, który jest ważnym pożywieniem dla wielu drapieżników — od só
Poznaj
Nornik
Nornik to mały gryzoń pól i łąk, który ryje pod ziemią gęstą sieć korytarzy i wygryza w trawie ścieżki między kryjówkami?
Poznaj
Nutria
Nutria ma jaskrawopomarańczowe zęby?
Poznaj
Orzesznica
Po orzechu można poznać, kto go zjadł? Orzesznica wygryza w skorupce gładki, okrągły otwór, a wiewiórka rozłupuje orzech na pół. Przyrodnicy szukają w ten sposób…
Poznaj
Piesek preriowy
Naukowcy uważają, że pieski preriowe mają w swoich głosach „słowa” na różnych drapieżników? Potrafią nawet zasygnalizować, jak duży jest intruz i w jakim kolorze.
Poznaj
Pika
Pika (szczekuszka) na zimę zbiera i suszy na słońcu trawy oraz zioła, układając z nich niewielkie „stogi siana” pod kamieniami — d
Poznaj
Piżmak
Piżmak buduje na wodzie kopce z trzcin i traw, w których mieszka — trochę jak mały bóbr?
Poznaj
Polatucha
Polatucha potrafi przeszybować z drzewa na drzewo nawet kilkadziesiąt metrów? Przed lądowaniem podnosi ogon i ciało jak spadochroniarz, żeby wyhamować.
Poznaj
Popielica
Popielica przesypia nawet ponad pół roku — należy do zwierząt zapadających w najdłuższy sen zimowy w Europie?
Poznaj
Pręgowiec azjatycki (burunduk)
Jeden pręgowiec potrafi zgromadzić w swojej spiżarni nawet kilka kilogramów nasion i orzechów? To kilkadziesiąt razy więcej, niż sam waży.
Poznaj
Skoczek pustynny
Skoczek pustynny potrafi w biegu nagle zmienić kierunek skoku? Dzięki temu łatwo ucieka sowom i lisom, które próbują go złapać.
Poznaj
Suseł
Powiedzenie „spać jak suseł” wzięło się stąd, że susły zapadają w wyjątkowo głęboki sen zimowy trwający nawet pół roku?
Poznaj
Szczur
Siekacze szczura rosną przez całe życie i nigdy nie przestają?
Poznaj
Szczur domowy
Szczury śmieją się, gdy się je łaskocze? Wydają wtedy piski tak wysokie, że człowiek ich nie słyszy, ale naukowcy nagrali je specjalnym mikrofonem.
Poznaj
Szczur śniady
Szczury śniade przez setki lat podróżowały statkami na gapę po całym świecie? Dlatego są dziś na każdym kontynencie oprócz Antarktydy.
Poznaj
Szynszyla
Szynszyla ma najgęstsze futro wśród wszystkich lądowych ssaków — jest tak zbite, że nie mogą się w nim zagnieździć pasożyty?
Poznaj
Ślepiec
Ślepce „rozmawiają” z sąsiadami, stukając głową o sufit tunelu? Drgania ziemi niosą się daleko, a inne ślepce wyczuwają je i wiedzą, że teren jest zajęty.
Poznaj
Wiewiórka pospolita
Wiewiórka pomaga rosnąć lasom, bo zapomina, gdzie zakopała część orzechów?
Poznaj
Wiewiórka szara
Wiewiórka szara nie odnajduje wszystkich zakopanych orzechów? Z zapomnianych żołędzi i orzechów wyrastają nowe drzewa, więc wiewiórka mimochodem sadzi las.
Poznaj
Wiskacza
Wiskacza to gryzoń z równin Ameryki Południowej, spokrewniony z szynszylą, który żyje w licznych koloniach w podziemnych norach —
Poznaj
Zając
Zając potrafi biegać z prędkością nawet 70 km/h i wykonywać gwałtowne zwroty w locie, mylące ślad drapieżnikom takim jak lis?
Poznaj
Zając bielak
Zając bielak w niektórych regionach, gdzie zimy stają się coraz krótsze i mniej śnieżne z powodu zmian klimatu, zaczyna mieć probl
Poznaj
Zając polarny
Zając polarny potrafi biegać z prędkością nawet 65 km/h i wykonywać gwałtowne zwroty, uciekając przed drapieżnikami takimi jak lis
Poznaj
Świnka morska (morświnek)
Świnka morska, w przeciwieństwie do większości ssaków, nie potrafi samodzielnie wytwarzać witaminy C i musi otrzymywać ją z pożywi
Poznaj
Świstak
Świstak spędza w hibernacji nawet 6 miesięcy w roku, a jego serce podczas snu zimowego bije zaledwie kilka razy na minutę zamiast
Poznaj
Świstak stepowy (bobak)
Świstak stepowy potrafi zapadać w hibernację trwającą nawet do 8-9 miesięcy w roku — jedną z najdłuższych wśród wszystkich ssaków?
Poznaj
Żołędnica
Żołędnicę łatwo poznać po czarnej „masce” wokół oczu i puszystym ogonie zakończonym białą kitką — wygląda trochę jak miniaturowy l
PoznajZobacz też
Inne grupy: ssaki
Warto wiedzieć
Co łączy gryzonie i zajęczaki
- Mają siekacze rosnące przez całe życie — dlatego muszą stale gryźć twarde rzeczy, żeby je ścierać.
- Szkliwo pokrywa siekacz tylko z przodu, więc ząb ściera się skośnie i sam ostrzy się jak dłuto.
- Zajęczaki (zając, królik) mają za górnymi siekaczami drugą, mniejszą parę — gryzonie jej nie mają. To główna różnica między tymi grupami.
- To najliczniejsza grupa ssaków: gryzonie stanowią około 40 % wszystkich gatunków ssaków na Ziemi.
Wskazówki
Na co zwrócić uwagę z dzieckiem
- Pomarańczowy kolor siekaczy u bobra czy świstaka to nie zaniedbanie, tylko żelazo w szkliwie, które czyni je twardszymi.
- Zając i królik bywają mylone, choć to nie tylko inne gatunki, ale i inna grupa niż gryzonie. Zającząta rodzą się widzące i owłosione, króliki nagie i ślepe.
- Warto zwrócić uwagę na rozmiary: od myszy ważącej kilkanaście gramów po kapibarę ważącą tyle co dorosły człowiek.
Ćwicz dalej z kartami pracy
Encyklopedia zostaje darmowa. Jeśli dziecko chce poćwiczyć dalej, w sklepie czekają gotowe karty pracy PDF do druku, z kluczem odpowiedzi.
Materiał PDF · sklep
Czytanie ze zrozumieniem kl. 2–3: Zwierzęta z zoo, 6 tekstów PDF
6 tekstów z pytaniami dla klas 2–3: „Zwierzęta z zoo”.
5,90 zł
Kartkówka PDF · sklep
Rośliny i zwierzęta — kartkówka, przyroda kl. 3
Kartkówka z przyrody dla klasy 3: rośliny i zwierzęta lasu, łąki, pola i wody. Pięć grup, 5 zadań, 15 minut.
3,90 zł
Pytania i odpowiedzi
Gryzonie i zającokształtne — częste pytania
Czy królik to gryzoń?
Nie. Królik, podobnie jak zając, należy do zającokształtnych (zajęczaków) — grupy blisko spokrewnionej z gryzoniami, ale osobnej.
Dla dociekliwych
Zajęczaki mają za górnymi siekaczami drugą, mniejszą parę — gryzonie jej nie mają. To główna różnica między tymi grupami.
Dlaczego gryzonie muszą ciągle gryźć?
Mają siekacze rosnące przez całe życie — dlatego muszą stale gryźć twarde rzeczy, żeby je ścierać.
Dla dociekliwych
Szkliwo pokrywa siekacz tylko z przodu, więc ząb ściera się skośnie i sam ostrzy się jak dłuto.
Czym różni się zając od królika?
Zającząta rodzą się widzące i owłosione, a króliki nagie i ślepe.
Dla dociekliwych
Zając i królik bywają mylone, choć to różne gatunki. Oba należą do zajęczaków, a nie do gryzoni.
Dlaczego bóbr ma pomarańczowe zęby?
Pomarańczowy kolor siekaczy u bobra czy świstaka to nie zaniedbanie, tylko żelazo w szkliwie, które czyni je twardszymi.
Dla dociekliwych
Siekacze gryzoni rosną przez całe życie i stale się ścierają, więc twarde szkliwo bardzo się przydaje.
Czy gryzonie to najliczniejsza grupa ssaków?
Tak. Gryzonie to najliczniejsza grupa ssaków: stanowią około 40 % wszystkich gatunków ssaków na Ziemi.
Dla dociekliwych
Różnią się też ogromnie rozmiarami — od myszy ważącej kilkanaście gramów po kapibarę ważącą tyle co dorosły człowiek.
