Encyklopedia zwierząt

Gryzonie i zającokształtne — gatunki i ciekawostki

Gryzonie to najliczniejsza grupa ssaków na świecie, a blisko z nimi spokrewnione zającokształtne (zające i króliki) dzielą wiele ich cech — przede wszystkim stale rosnące zęby, które trzeba nieustannie ścierać. Na tej stronie zebraliśmy 30 gatunków opisanych w naszej encyklopedii.

🐾  30 gatunków 👨‍👩‍👧 Do czytania z dzieckiem 🕊️ Spokojnie, bez straszenia
Poznaj gatunki

Które gryzonie i zającokształtne chcesz poznać?

Każda karta prowadzi do osobnej strony z ciekawostkami, zdjęciami i prostym opisem — takim, który spokojnie przeczytasz dziecku na głos.

Aguti

Aguti

Aguti zakopuje nasiona na zapas i — zapominając o części z nich — pomaga rosnąć nowym drzewom, dlatego bywa nazywany „leśnym ogrodnikiem"?

Poznaj
Bóbr europejski

Bóbr europejski

Bóbr potrafi ściąć zębami całe drzewo i zbudować z niego tamę?

Poznaj
Chomik

Chomik

Chomik potrafi zmieścić w policzkach tyle jedzenia, że jego głowa robi się dwa razy szersza?

Poznaj
Golec piaskowy

Golec piaskowy

Golec piaskowy jest jednym z nielicznych ssaków praktycznie odpornych na raka i żyje wyjątkowo długo jak na tak małe zwierzę — naw

Poznaj
Jeżozwierz

Jeżozwierz

Wbrew popularnemu przekonaniu jeżozwierz nie potrafi „wystrzeliwać" kolców?

Poznaj
Kapibara

Kapibara

Kapibara to największy gryzoń na świecie i wygląda jak gigantyczna świnka morska?

Poznaj
Koszatka

Koszatka

Koszatka na zimę zapada w prawdziwy sen zimowy i przesypia kilka miesięcy, aż zrobi się cieplej?

Poznaj
Koszatniczka

Koszatniczka

Koszatniczki żyją w dużych, gadatliwych grupach i porozumiewają się całym zestawem dźwięków — piskami, ćwierkaniem i pomrukami?

Poznaj
Królik europejski

Królik europejski

Wszystkie rasy królików domowych — od maleńkich karłowatych po duże króliki olbrzymy — pochodzą od jednego dzikiego gatunku, króli

Poznaj
Leming

Leming

Leming jest aktywny nawet zimą, pod grubą warstwą śniegu — drąży w nim korytarze, w których jest cieplej i bezpieczniej, i tam żeruje?

Poznaj
Mara

Mara

Mara to duży gryzoń z równin Ameryki Południowej, który wyglądem przypomina coś pomiędzy zającem a małą antylopą — a mimo to jest

Poznaj
Mysz polna

Mysz polna

Mysz polna może wydać na świat nawet kilka miotów rocznie, po kilka do kilkunastu młodych każdy?

Poznaj
Nornica

Nornica

Nornica ruda to mały leśny gryzoń o rudym grzbiecie i krótkim ogonie, który jest ważnym pożywieniem dla wielu drapieżników — od só

Poznaj
Nornik

Nornik

Nornik to mały gryzoń pól i łąk, który ryje pod ziemią gęstą sieć korytarzy i wygryza w trawie ścieżki między kryjówkami?

Poznaj
Nutria

Nutria

Nutria ma jaskrawopomarańczowe zęby?

Poznaj
Pika

Pika

Pika (szczekuszka) na zimę zbiera i suszy na słońcu trawy oraz zioła, układając z nich niewielkie „stogi siana" pod kamieniami — d

Poznaj
Piżmak

Piżmak

Piżmak buduje na wodzie kopce z trzcin i traw, w których mieszka — trochę jak mały bóbr?

Poznaj
Popielica

Popielica

Popielica przesypia nawet ponad pół roku — należy do zwierząt zapadających w najdłuższy sen zimowy w Europie?

Poznaj
Suseł

Suseł

Powiedzenie „spać jak suseł" wzięło się stąd, że susły zapadają w wyjątkowo głęboki sen zimowy trwający nawet pół roku?

Poznaj
Szczur

Szczur

Siekacze szczura rosną przez całe życie i nigdy nie przestają?

Poznaj
Szynszyla

Szynszyla

Szynszyla ma najgęstsze futro wśród wszystkich lądowych ssaków — jest tak zbite, że nie mogą się w nim zagnieździć pasożyty?

Poznaj
Wiewiórka pospolita

Wiewiórka pospolita

Wiewiórka pomaga rosnąć lasom, bo zapomina, gdzie zakopała część orzechów?

Poznaj
Wiskacza

Wiskacza

Wiskacza to gryzoń z równin Ameryki Południowej, spokrewniony z szynszylą, który żyje w licznych koloniach w podziemnych norach —

Poznaj
Zając

Zając

Zając potrafi biegać z prędkością nawet 70 km/h i wykonywać gwałtowne zwroty w locie, mylące ślad drapieżnikom takim jak lis?

Poznaj
Zając bielak

Zając bielak

Zając bielak w niektórych regionach, gdzie zimy stają się coraz krótsze i mniej śnieżne z powodu zmian klimatu, zaczyna mieć probl

Poznaj
Zając polarny

Zając polarny

Zając polarny potrafi biegać z prędkością nawet 65 km/h i wykonywać gwałtowne zwroty, uciekając przed drapieżnikami takimi jak lis

Poznaj
Świnka morska (morświnek)

Świnka morska (morświnek)

Świnka morska, w przeciwieństwie do większości ssaków, nie potrafi samodzielnie wytwarzać witaminy C i musi otrzymywać ją z pożywi

Poznaj
Świstak

Świstak

Świstak spędza w hibernacji nawet 6 miesięcy w roku, a jego serce podczas snu zimowego bije zaledwie kilka razy na minutę zamiast

Poznaj
Świstak stepowy (bobak)

Świstak stepowy (bobak)

Świstak stepowy potrafi zapadać w hibernację trwającą nawet do 8-9 miesięcy w roku — jedną z najdłuższych wśród wszystkich ssaków?

Poznaj
Żołędnica

Żołędnica

Żołędnicę łatwo poznać po czarnej „masce" wokół oczu i puszystym ogonie zakończonym białą kitką — wygląda trochę jak miniaturowy l

Poznaj
Zobacz też

Inne grupy: ssaki

Warto wiedzieć

Co łączy gryzonie i zajęczaki

  • Mają siekacze rosnące przez całe życie — dlatego muszą stale gryźć twarde rzeczy, żeby je ścierać.
  • Szkliwo pokrywa siekacz tylko z przodu, więc ząb ściera się skośnie i sam ostrzy się jak dłuto.
  • Zajęczaki (zając, królik) mają za górnymi siekaczami drugą, mniejszą parę — gryzonie jej nie mają. To główna różnica między tymi grupami.
  • To najliczniejsza grupa ssaków: gryzonie stanowią około 40 % wszystkich gatunków ssaków na Ziemi.
Wskazówki

Na co zwrócić uwagę z dzieckiem

  • Pomarańczowy kolor siekaczy u bobra czy świstaka to nie zaniedbanie, tylko żelazo w szkliwie, które czyni je twardszymi.
  • Zając i królik bywają mylone, choć to nie tylko inne gatunki, ale i inna grupa niż gryzonie. Zającząta rodzą się widzące i owłosione, króliki nagie i ślepe.
  • Warto zwrócić uwagę na rozmiary: od myszy ważącej kilkanaście gramów po kapibarę ważącą tyle co dorosły człowiek.
SsakiWróć do wszystkich: ssaki
Wszystkie: ssaki