Nornik żyje na otwartych terenach — łąkach, polach i miedzach. Kopie płytkie tunele tuż pod powierzchnią ziemi oraz wygryza w trawie ścieżki, którymi przemyka między kryjówkami, szukając jedzenia.

Norniki żywią się głównie trawą, korzeniami i częściami roślin. Rozmnażają się bardzo szybko i w niektóre lata pojawiają się w wielkiej liczbie. Są kluczowym pożywieniem dla wielu drapieżników, takich jak myszołowy, pustułki, lisy, łasice i bociany.

Nornik ma krępe, cylindryczne ciało, krótki ogon, małe, ledwie widoczne uszy oraz stosunkowo dużą, zaokrągloną głowę z tępym pyskiem. Sylwetka jest przystosowana do życia w wąskich, płytkich korytarzach — bez wystających części ciała, które mogłyby zaczepiać o ściany tunelu.

Futro jest zwykle szarobrunatne, gęste i jednolite, bez wyraźnych kontrastowych wzorów, jakie mają niektóre myszy. Oczy są małe, bo nornik spędza dużą część czasu pod ziemią albo w gęstej roślinności, gdzie wzrok ma mniejsze znaczenie niż węch i dotyk.

Mysz polna ma dłuższy ogon, większe uszy i wyraźny, ciemny pasek na grzbiecie, którego nornik nie ma. Nornik jest też bardziej krępy i ma mniej spiczasty pysk niż jakakolwiek mysz.

Kret bywa mylony z nornikiem przez kopce ziemi, ale kret ma ogromne, łopatowate przednie łapy do kopania i żywi się dżdżownicami, a nie roślinami, jak robi to nornik żywiący się głównie trawą i korzeniami.

Populacje norników podlegają regularnym, wieloletnim cyklom liczebności — po latach z bardzo dużą liczbą zwierząt następują lata ze znacznie mniejszą populacją, co jest jednym z najlepiej zbadanych zjawisk w ekologii populacyjnej gryzoni.

W latach szczytowej liczebności norniki potrafią wyrządzić poważne szkody w sadach i uprawach, ogryzając korę młodych drzewek pod śniegiem, co bywa niewidoczne aż do wiosny, gdy roztopi się śnieg i odsłoni zniszczone pnie.

Cykle liczebności norników bezpośrednio wpływają na powodzenie lęgów wielu ptaków drapieżnych i sów — w latach obfitości norników te ptaki mają więcej młodych, a w latach niedoboru ich lęgi bywają nieudane albo w ogóle nie następują.