
Zając
Lepus europaeus
Zając to szybki, długouchy roślinożerca pól i łąk, często mylony z królikiem — choć obydwa zwierzęta wyglądają podobnie, prowadzą zupełnie inny tryb życia. Zając nie kopie nor, tylko odpoczywa w płytkim zagłębieniu na ziemi.
Zając — podstawowe fakty
Szybkie ciekawostki
- Biega bardzo szybko i skacze zygzakiem, myląc pościg.
- Nie kopie nor — odpoczywa w płytkim zagłębieniu zwanym kotliną.
- Ma dłuższe uszy i nogi niż królik.
- Młode zające rodzą się już z futerkiem i otwartymi oczami.
Jak żyje zając?
Zając to szybki, płochliwy ssak pól i łąk, spotykany w całej Polsce. W odróżnieniu od królika nie kopie nor — odpoczywa w płytkim zagłębieniu w ziemi, zwanym kotliną.
Przed drapieżnikami ratuje się błyskawiczną ucieczką, biegnąc zygzakiem i wykonując zwodnicze skoki. Długie tylne nogi pozwalają mu rozpędzić się do bardzo dużych prędkości.
zając potrafi biegać z prędkością nawet 70 km/h i wykonywać gwałtowne zwroty w locie, mylące ślad drapieżnikom takim jak lis? To jedna z najszybszych ucieczek wśród europejskich ssaków lądowych tej wielkości.
Jak wygląda zając?
Zając szarak ma wysoko postawione, smukłe ciało, długie uszy zakończone czarną plamą oraz długie tylne nogi wyraźnie dłuższe od przednich, dające ogromną siłę do skoku i szybkiego biegu. Oczy są duże, osadzone wysoko po bokach głowy, dając niemal pełne, panoramiczne pole widzenia.
Futro jest rudobrunatne latem, nieco jaśniejsze i bardziej szare zimą, ale zając nigdy nie bieleje całkowicie tak jak zając bielak czy zając polarny, żyjące w chłodniejszym klimacie.
Zając a podobne zwierzęta
Królik europejski jest wyraźnie mniejszy od zająca, ma krótsze nogi i uszy bez czarnych końcówek, żyje w koloniach podziemnych nor, a jego młode rodzą się ślepe i nagie, w przeciwieństwie do w pełni rozwiniętych młodych zająca.
Zając bielak zmienia futro na białe zimą, czego zając szarak nigdy nie robi, i ma krótsze uszy bez czarnych końcówek, którymi szarak wyróżnia się przez cały rok.
Zając a ludzie
Młode zające, zwane kotami, rodzą się w pełni owłosione, widzące i zdolne do samodzielnego poruszania się już w kilka godzin po urodzeniu — to zasadnicza różnica wobec ślepych i nagich młodych królika, wynikająca z braku bezpiecznej nory, w której mogłyby dojrzewać bezbronne.
Wiosenne zachowanie zajęcy, znane jako szalone marcowe zające, polega na energicznych walkach samic odpychających zbyt nachalnych samców przednimi łapami — długo błędnie interpretowano to jako walki samców rywalizujących o partnerkę.
Populacja zajęcy w Europie od dziesięcioleci systematycznie spada, głównie z powodu intensyfikacji rolnictwa, chemicznej ochrony upraw oraz utraty miedz i nieużytków, w których zające znajdowały schronienie i różnorodny pokarm przez cały rok.
Zając — częste pytania
Jak duży jest zając?
Zając ma 50–70 cm długości i waży 3–5 kg — jest większy i smuklejszy od królika.
Dla dociekliwych
Ile żyje zając?
Na wolności zając dożywa 3–5 lat.
Dla dociekliwych
Co je zając?
Zając jest roślinożerny — je trawy i zioła, a zimą korę i pędy drzew.
Dla dociekliwych
Gdzie żyje zając?
Zając mieszka na polach, łąkach i skrajach lasów całej Europy.
Spotkasz go m.in. w: całej Europie, w tym w Polsce.
Dla dociekliwych
Jak szybko biega zając?
Zając rozpędza się nawet do 70 km/h i wykonuje gwałtowne zwroty, które mylą ścigającego go lisa.
Dla dociekliwych
Dlaczego młode zające rodzą się gotowe do ucieczki?
Zając nie ma bezpiecznej nory, więc jego młode przychodzą na świat już owłosione, widzące i zdolne do biegu.
Dla dociekliwych
Jak jest „zając" po angielsku?
Zając po angielsku to hare (czyt. her).
Dla dociekliwych
Jak matka opiekuje się małymi kotami zająca?
Odwiedza je tylko na krótko, raz lub dwa razy dziennie, żeby je nakarmić, a resztę czasu młode spędzają ukryte pojedynczo w trawie, z dala od siebie.
Dla dociekliwych
Na czym polegają szalone marcowe zające?
To energiczne walki, w których samice odpychają przednimi łapami zbyt nachalnych samców — długo błędnie interpretowano to jako walki samców rywalizujących o partnerkę.
Dla dociekliwych
Dlaczego zajęcy w Europie jest coraz mniej?
Głównie z powodu intensyfikacji rolnictwa, chemicznej ochrony upraw oraz utraty miedz i nieużytków, w których zające znajdowały schronienie i różnorodny pokarm.
Dla dociekliwych
Zobacz także gryzonie i zającokształtne

Bóbr europejski
Bóbr potrafi ściąć zębami całe drzewo i zbudować z niego tamę?
Poznaj
Chomik
Chomik potrafi zmieścić w policzkach tyle jedzenia, że jego głowa robi się dwa razy szersza?
Poznaj
Golec piaskowy
Golec piaskowy jest jednym z nielicznych ssaków praktycznie odpornych na raka i żyje wyjątkowo długo jak na tak małe zwierzę — naw
Poznaj
Kapibara
Kapibara to największy gryzoń na świecie i wygląda jak gigantyczna świnka morska?
Poznaj