Leming
Ilustracja AI (zamiennik zdjęcia)
🦊 Ssaki

Leming

Lemmus lemmus

Leming to mały, krępy gryzoń dalekiej północy, który jest aktywny nawet zimą, pod grubą warstwą śniegu. To ważne pożywienie dla wielu drapieżników tundry, takich jak sowa śnieżna i lis polarny.

W pigułce

Leming — podstawowe fakty

🏡
Gdzie mieszkaTundra i tereny północne (Europa, Azja, Ameryka Płn.)
🍽️
Co jeMchy, trawy, korzenie (roślinożerca)
📏
WielkośćOk. 8–15 cm
Ile żyjeZwykle 1–2 lata
Dla ciekawskich

Szybkie ciekawostki

  • Aktywny zimą, pod warstwą śniegu.
  • Drąży korytarze w śniegu.
  • Ważne pożywienie sowy śnieżnej i lisa polarnego.
  • Mit o masowym skakaniu do wody jest nieprawdziwy.
Bliżej natury

Jak żyje leming?

Leming ma gęste, ciepłe futro chroniące go przed arktycznym mrozem. Zimą nie zapada w sen — pod śniegiem drąży korytarze i tuneliki, w których jest cieplej i bezpieczniej, i tam żeruje na mchach, trawach i korzeniach, przetrwając najchłodniejsze miesiące.

Lemingi słyną z tego, że co jakiś czas jest ich naprawdę bardzo dużo, a innym razem znacznie mniej — ich liczba mocno się waha. Gdy lemingów jest dużo, dobrze wiedzie się polującym na nie drapieżnikom. Krąży o nich wiele legend, ale wbrew popularnemu mitowi lemingi wcale nie skaczą masowo do wody, żeby zginąć.

Czy wiesz, że…?

leming jest aktywny nawet zimą, pod grubą warstwą śniegu — drąży w nim korytarze, w których jest cieplej i bezpieczniej, i tam żeruje? Wbrew popularnemu mitowi lemingi wcale nie skaczą masowo do wody, żeby zginąć.

Jak rozpoznać

Jak wygląda leming?

Leming ma krępe, okrągłe ciało, krótkie nogi i niemal niewidoczny ogon, całkowicie ukryty w gęstym, długim futrze. Futro jest rudobrunatne z czarnymi plamami na grzbiecie, wyjątkowo gęste, dające ochronę przed mrozem tundry i zapewniające pływalność podczas przepraw przez rzeki i strumienie.

Pazury przednich łap zimą rozrastają się i grubieją, tworząc dodatkowe, łopatowate narzędzie do kopania w zbitym śniegu — wiosną te powiększone pazury odpadają i odrastają w normalnym rozmiarze.

Nie pomyl się

Leming a podobne zwierzęta

Nornik jest smuklejszy od lemminga i ma mniej intensywne, bardziej jednolite ubarwienie, bez kontrastowych czarnych plam charakterystycznych dla lemminga norweskiego, żyjącego w zupełnie innym środowisku.

Piżmak jest znacznie większy od lemminga i przystosowany do życia w wodzie, z bocznie spłaszczonym ogonem, którego leming w ogóle nie ma, bo prowadzi lądowy, a nie wodny tryb życia.

W sąsiedztwie człowieka

Leming a ludzie

Mit o masowych samobójczych skokach lemingów do morza wziął się prawdopodobnie z filmu przyrodniczego z lat pięćdziesiątych XX wieku, w którym twórcy sami spowodowali wpadnięcie zwierząt do wody, żeby uzyskać dramatyczne ujęcie — samo zjawisko w naturze nigdy nie zostało potwierdzone w takiej formie.

Prawdziwym zjawiskiem są za to masowe migracje lemingów w latach szczytowej liczebności, gdy populacja przekracza możliwości wyżywienia na danym terenie i zwierzęta wędrują w poszukiwaniu nowych żerowisk, czasem próbując przepłynąć rzeki czy jeziora, co bywa dla części z nich śmiertelne, choć nie jest celowym samobójstwem.

Cykliczne wahania liczebności lemingów mają ogromny wpływ na całą arktyczną faunę — w latach obfitości lemingów sowy śnieżne, lisy polarne i inne drapieżniki wychowują więcej młodych, a w latach niedoboru ich lęgi bywają nieudane lub w ogóle nie następują.

Pytania i odpowiedzi

Leming — częste pytania

Jak duży jest leming?

Leming jest mały — ma około 8–15 cm długości.

Dla dociekliwych
Ma krępe ciało, krótki ogon i gęste, ciepłe futro chroniące przed mrozem.
Ile żyje leming?

Leming żyje krótko — zwykle około 1–2 lat.

Dla dociekliwych
Ma wielu wrogów, ale nadrabia to szybkim rozmnażaniem, więc lemingów bywa naprawdę dużo.
Co je leming?

Leming jest roślinożercą — je mchy, trawy i korzenie.

Dla dociekliwych
Zdobywa je nawet zimą, żerując w korytarzach wydrążonych pod śniegiem.
Gdzie żyje leming?

Leming mieszka na tundrze i terenach północnych — w Europie, Azji i Ameryce Północnej.

Dla dociekliwych
Radzi sobie w bardzo zimnym klimacie, między innymi dzięki temu, że zimą chowa się i żeruje pod grubą warstwą śniegu.
Czy to prawda, że lemingi masowo skaczą do wody?

Nie — to popularny mit. Lemingi wcale nie skaczą masowo do wody, żeby zginąć.

Dla dociekliwych
Ich liczba naprawdę mocno się waha: raz jest ich bardzo dużo, innym razem znacznie mniej. Gdy jest ich dużo, część wędruje w poszukiwaniu jedzenia i nowego miejsca do życia — i stąd wzięła się nieprawdziwa legenda o „masowym skakaniu". W rzeczywistości lemingi po prostu szukają lepszych terenów.
Jak jest „leming" po angielsku?

Leming po angielsku to lemming.

Dla dociekliwych
Śnieg to snow, a zima to winter.
Skąd wziął się mit o samobójstwach lemingów?

Prawdopodobnie z filmu przyrodniczego z lat pięćdziesiątych XX wieku, w którym twórcy sami spowodowali wpadnięcie zwierząt do wody dla dramatycznego ujęcia.

Dla dociekliwych
Samo zjawisko masowych, celowych samobójczych skoków do wody nigdy nie zostało potwierdzone w naturze w takiej formie, w jakiej utrwalił je ten film.
Dlaczego lemingi czasem giną w wodzie mimo braku samobójstwa?

W latach szczytowej liczebności zwierzęta wędrują masowo w poszukiwaniu nowych żerowisk i czasem próbują przepłynąć rzeki czy jeziora, co bywa dla części z nich śmiertelne, choć nieumyślne.

Dla dociekliwych
To efekt uboczny naturalnych migracji, a nie celowe, zbiorowe zachowanie samobójcze, jak sugeruje popularny mit.
Jak liczebność lemingów wpływa na inne zwierzęta Arktyki?

Bardzo mocno — w latach obfitości lemingów sowy śnieżne, lisy polarne i inne drapieżniki wychowują więcej młodych, a w latach niedoboru ich lęgi bywają nieudane.

Dla dociekliwych
Ta zależność sprawia, że cykle liczebności lemingów są jednym z kluczowych czynników kształtujących cały arktyczny ekosystem.
Poznaj też

Zobacz także gryzonie i zającokształtne

Kategoria: SsakiWróć do: Gryzonie i zającokształtne
Wszystkie: gryzonie i zającokształtne